Soru

Zorluk: OrtaÖdemeler Dengesi Bilançosu ve Kalemleri

Ödemeler Dengesi El Kitabı'nın 6. Baskısı (BPM6BPM6) standartlarına göre; Türkiye'de yerleşik bir yatırımcının, yurt dışında doğrudan yatırım ilişkisi içerisinde olduğu (sermaye payı %10\%10 veya üzerinde olan) bir işletmenin elde ettiği kârın dağıtılmayarak işletme bünyesinde bırakılması (yeniden yatırılan kârlar), Türkiye'nin ödemeler dengesi istatistiklerine nasıl yansıtılır?

  1. Cari İşlemler Hesabı'nda 'Birincil Gelir' kalemine alacak, Finans Hesabı'nda 'Doğrudan Yatırımlar' kalemine varlık edinimi olarak kaydedilir.Cevap
  2. B
    Cari İşlemler Hesabı'nda 'İkincil Gelir' kalemine borç, Finans Hesabı'nda 'Diğer Yatırımlar' kalemine yükümlülük azalışı olarak kaydedilir.
  3. C
    Sadece Finans Hesabı içerisinde 'Doğrudan Yatırımlar' altında net yükümlülük artışı olarak izlenir.
  4. D
    Sermaye Hesabı içerisinde 'Sermaye Transferleri' altında tek taraflı bir alacak kaydı olarak gösterilir.
  5. E
    Fiilen bir nakit akışı gerçekleşmediği ve kâr payı transferi yapılmadığı için ödemeler dengesi istatistiklerine dahil edilmez.

Cevap

Yeniden yatırılan kârlar, Cari İşlemler Hesabı'nın Birincil Gelir kalemine alacak (pozitif), Finans Hesabı'nın Doğrudan Yatırımlar (Varlıklar) kalemine ise varlık edinimi olarak kaydedilir.
Yeniden yatırılan kârlar, BPM6BPM6 standartlarına göre doğrudan yatırım kapsamında değerlendirilir. Bu işlemde, yatırımcının kâr payı hakkı doğduğu için Birincil Gelir hesabına alacak kaydı yapılırken, bu paranın yurt dışında kalması yatırımın mülkiyet değerini artırdığı için Finans Hesabı'nda varlık edinimi olarak kaydedilerek çift kayıt sistemi dengelenmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
Yurt dışındaki bir iştirakin kârının dağıtılmaması, yatırımcının o iştirakteki özsermaye payının artması (yeniden yatırım) ve aynı zamanda bir gelir elde etmesi anlamına gelir.
BPM6BPM6 standartları uyarınca, doğrudan yatırım kârları dağıtılsın ya da dağıtılmasın yatırımcıya ait bir ekonomik değer olarak kabul edilir.
2
Cari işlemler kaydını gerçekleştirin.
Cari İşlemler Hesabı \rightarrow Birincil Gelir \rightarrow Yatırım Geliri \rightarrow Alacak (+) kaydı yapılır.
Bu tutar, yatırımcının sahip olduğu sermaye faktörünün sağladığı bir gelirdir.
3
Finans hesabı kaydını (karşılık kaydı) gerçekleştirin.
Finans Hesabı \rightarrow Doğrudan Yatırımlar \rightarrow Finansal Varlıkların Net Edinimi (+) kaydı yapılır.
Gelirin yurt dışındaki işletme bünyesinde bırakılması, yurt dışındaki finansal varlık stoğunun aynı miktarda artması demektir.

Anahtar Kavram

Yeniden Yatırılan Kârlar (Reinvested Earnings)

Daha Fazla Pratik

Finans hesabındaki varlık edinimi ve yükümlülük artışı kayıtlarının (artı/eksi işaretleri) BPM6BPM6 ile nasıl değiştiğini incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla