Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Dış Ticaret Politikaları ve Tarihsel Gelişim

Türkiye ekonomisinde 19601960-19801980 dönemini kapsayan ithal ikameci sanayileşme stratejisinin uygulandığı yıllarda; yerli üretimi dış rekabetten korumak ve sınırlı döviz kaynaklarını yönetmek amacıyla başvurulan temel dış ticaret aracı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İhracatta vergi iadesi, düşük faizli kredi ve doğrudan nakit teşviklerinin öncelenmesi
  2. İthalatın miktar kısıtlamaları (kotalar) ve tahsisli listeler yoluyla sınırlandırılmasıCevap
  3. C
    Türk Lirasının konvertibilitesinin sağlanarak kambiyo rejiminin tamamen serbestleştirilmesi
  4. D
    İthalat rejiminde 'Negatif Liste' sistemine geçilerek miktar kısıtlamalarının kaldırılması
  5. E
    Gümrük Birliği anlaşması çerçevesinde Avrupa Birliği ülkelerine yönelik tüm gümrük vergilerinin sıfırlanması

Cevap

İthalatın miktar kısıtlamaları (kotalar) ve tahsisli listeler yoluyla sınırlandırılması
Doğru yanıt olan ithalatın kotalar ve tahsisli listelerle sınırlandırılması, 19601960-19801980 arası planlı dönemin en karakteristik dış ticaret uygulamasıdır. Bu dönemde döviz kıtlığı nedeniyle 'Dış Ticaret Rejimi' korumacı bir yapıdadır ve ithalat yapabilmek için ilgili kurumlardan 'tahsis' veya 'lisans' almak zorunludur. Bu yöntem hem yerli sanayiciyi dış rekabetten tamamen yalıtmış hem de devletin döviz kaynaklarını kontrol etmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin ekonomik stratejisini belirlemek
19601960-19801980 dönemi, 'İthal İkameci Sanayileşme' (İİS) stratejisinin hakim olduğu planlı kalkınma dönemidir.
Soruda sorulan dönemin temel iktisadi felsefesini anlamak doğru aracı seçmek için ön koşuldur.
2
İİS stratejisinin dış ticaret araçlarını analiz etmek
İİS döneminde döviz tasarrufu sağlamak ve bebek sanayileri (infant industries) korumak için miktar kısıtlamaları (kotalar) ve lisanslama sistemleri kullanılmıştır.
Döviz arzının kısıtlı olduğu bu yıllarda, ithalat ancak devletin izin verdiği miktar ve alanlarda yapılabilirdi.
3
Diğer dönem araçlarıyla karşılaştırma yapmak
İhracat teşvikleri ve ithalatın serbestleşmesi (liberalizasyon) 19801980 sonrası döneme aittir.
Dönemler arası paradigma farkını teyit ederek yanlış seçenekleri elemek.

Anahtar Kavram

İthal İkameci Sanayileşme ve Miktar Kısıtlamaları (Kotalar)

İpuçları

1
19601960-19801980 arası dönemde Türkiye'de döviz 'karaborsası' oluşacak kadar ciddi bir döviz kıtlığı yaşandığını hatırlayın.
2
Bu dönemdeki stratejinin adı 'İthal İkameci Sanayileşme'dir. Bu stratejide yerli üretici dış rekabetten nasıl korunur?
3
19801980 öncesinde ithalat yapmak için devletten 'izin' veya 'kota' alınması gerektiğini, 'ihracat teşvikleri'nin ise ancak 19801980 sonrası ana politika haline geldiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

1984 İthalat Rejimi değişikliği ile 'Pozitif Liste'den 'Negatif Liste'ye geçişin mantığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla