Klasik iktisatçıların çoğunluğu, kâr oranlarının asgari düzeye inmesiyle sermaye birikiminin durduğu "durağan durum" (stationary state) aşamasını, ekonomik büyümenin sonu ve toplumsal bir tıkanma noktası olarak görerek karamsar bir şekilde tasvir etmiştir. Ancak J.S. Mill, Klasik sentezinde bu durumu seleflerinden farklı olarak aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirmiştir?
- Maddi zenginlik artışının durmasının, insanın manevi, ahlaki ve toplumsal gelişimi için gerekli olan dinginliği sağlayacak arzulanan bir aşama olduğuCevap
- BTeknolojik ilerlemenin sermayenin organik kompozisyonunu değiştirmesi sayesinde kâr oranlarının düşmesinin engelleneceği ve bu evreye asla ulaşılamayacağı
- CNüfusun geometrik, gıdanın aritmetik artması nedeniyle durağan duruma ulaşıldığında kitlesel sefaletin ve kıtlığın toplumu çökerteceği
- DDurağan durumun temel nedeninin toprağın verimliliğindeki artış olduğu ve bu durumun rant gelirlerini azaltarak sermaye birikimini yeniden başlatacağı
- EÜretim araçlarının mülkiyetinin devlet tarafından kamulaştırılması sonucunda sınıfsız bir topluma geçişin zorunlu bir ön aşaması olduğu
Cevap
Maddi zenginlik artışının durmasının, bireysel ve toplumsal gelişim için olumlu bir fırsat olarak görülmesi
J.S. Mill, iktisadi büyümenin sonsuza kadar süremeyeceğini kabul etse de, durağan durumun insanlığın mutsuzluğu anlamına gelmediğini savunmuştur. Ona göre, sermaye birikimi ve nüfus artışı durduğunda, insanlar 'geçim derdi' ve 'rekabet' yerine sanata, düşünceye ve sosyal adalete daha fazla vakit ayırabilecektir. Bu yaklaşım, Mill'in Klasik doktrine kattığı insancıl ve sosyal reformist perspektifin bir sonucudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mill'in Durağan Durum (Stationary State) Yaklaşımı
İpuçları
1
Mill'in diğer Klasik iktisatçılara göre daha 'sosyal' ve 'iyimser' bir bakış açısına sahip olduğunu hatırlayın.
2
Mill, büyümenin durmasını fiziksel bir zorunluluk olarak kabul ederken, bu aşamadaki 'yaşam kalitesi'nin nasıl olacağına dair farklı bir yorum yapmıştır.
3
Klasikler durağan durumu ekonomik bir tıkanma olarak görürken, Mill bunu kültürel ve ahlaki bir 'aydınlanma fırsatı' olarak nitelendirir.
Daha Fazla Pratik
Mill'in 'Üretim Kanunları' ile 'Bölüşüm Kanunları' arasında yaptığı ayrımın, durağan duruma bakışını nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s