Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorArz Yanlı İktisat

Arz Yanlı İktisat (Supply-Side Economics) yaklaşımına göre, yüksek marjinal vergi oranları 'vergi takozu' (tax wedge) yaratarak üretim faktörlerinin arzını ve teşvikleri olumsuz etkiler. Bu yaklaşıma bağlı kalarak, vergi oranlarında yapılacak bir indirimin bütçe açıklarını artırmak yerine toplam vergi hasılatında bir artışa yol açabilmesi için aritmetik etki ile ekonomik etki (teşvik etkisi) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. Vergi oranındaki azalışın doğrudan yarattığı hasılat kaybının (aritmetik etki), vergi tabanındaki genişleme ve üretim artışından kaynaklanan hasılat artışı (ekonomik etki) ile fazlasıyla telafi edilmesiCevap
  2. B
    Vergi indirimlerinin harcanabilir geliri artırarak toplam talep bileşenlerini uyarması ve çarpan katsayısı aracılığıyla milli geliri yeni bir dengeye taşıması
  3. C
    Para arzı artış hızının vergi indirimlerinden kaynaklanan canlanma hızıyla eşitlenerek paranın dolanım hızındaki dalgalanmaların minimize edilmesi
  4. D
    Vergi oranlarının düşürülmesinin sadece nominal değişkenleri etkilemesi ve Say Yasası uyarınca toplam talebin her zaman arza uyum sağlaması
  5. E
    Ekonominin likidite tuzağında bulunması nedeniyle marjinal vergi indirimlerinin faiz oranlarını düşürerek yatırımları dışlama etkisi (crowding-out) yaratmadan artırması

Cevap

Vergi oranlarındaki indirimin hasılatı artırabilmesi için, vergi oranındaki düşüşten kaynaklanan negatif aritmetik etkinin, üretim ve matrah artışından kaynaklanan pozitif ekonomik etki tarafından telafi edilmesi gerekir.
Arz Yanlı İktisat'ın temel dayanağı olan Laffer Eğrisi analizi, vergi oranlarındaki değişimin iki zıt etki yarattığını savunur. Vergi oranları düşürüldüğünde hükümetin her bir birim gelirden aldığı pay azalır (aritmetik etki); ancak vergi yükünün hafiflemesi üretimi, istihdamı ve yatırımları teşvik ederek vergi matrahını genişletir (ekonomik etki). Eğer ekonomi vergi oranlarının çok yüksek olduğu 'yasak bölgede' ise, teşviklerin yaratacağı üretim artışı o kadar büyüktür ki, vergi oranı düşse bile genişleyen matrah sayesinde toplam vergi hasılatı artar. Bu durumun gerçekleşmesi için ekonomik etkinin (üretimdeki artışın), aritmetik etkiyi (oran düşüşündeki kaybı) telafi edecek şiddette olması şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi hasılatı denkleminin bileşenlerini analiz etme
T=t×YT = t \times Y (Burada TT vergi hasılatı, tt vergi oranı, YY ise vergi matrahı/milli gelirdir)
Hasılatın hem orana hem de matraha bağlı olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Vergi oranındaki değişimin 'Aritmetik Etkisini' belirleme
tt düştüğünde, sabit bir YY için TT azalır
Hükümetin topladığı birim vergi miktarının azalması doğrudan bir hasılat kaybıdır.
3
Vergi oranındaki değişimin 'Ekonomik Etkisini' (Teşvik Etkisi) belirleme
tt düştüğünde, teşvikler artar, 'vergi takozu' küçülür ve YY (arz/üretim) artar
Düşük vergi oranlarının bireyleri daha fazla çalışmaya ve yatırım yapmaya teşvik etmesi üretim artışına yol açar.
4
Laffer etkisiyle toplam hasılatın artma koşulunu saptama
Pozitif Ekonomik Etki > Negatif Aritmetik Etki
Hasılatın artması için matrah artışının, oran düşüşünden kaynaklanan kaybı fazlasıyla karşılaması gerekir.

Anahtar Kavram

Laffer Eğrisi ve Vergi Teşvikleri
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Arz Yanlı İktisat

Bu konudan daha fazla soru