Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBertrand ve Edgeworth Modelleri

Edgeworth tarafından geliştirilen oligopol modelinde, Bertrand modelinin aksine firmaların sınırlı üretim kapasitesine sahip olduğu varsayılmaktadır. Bu varsayım altında, kâr maksimizasyonu peşindeki homojen ürün üreten firmaların fiyat rekabetine girmesi sonucunda ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Fiyatların marjinal maliyete eşitlendiği ve ekonomik kârın sıfırlandığı kararlı bir denge noktasına ulaşılması
  2. Piyasada fiyatların monopol fiyatı ile tam rekabet fiyatı (marjinal maliyet) arasında sürekli dalgalanması ve kararlı bir dengenin oluşmamasıCevap
  3. C
    Firmaların üretim miktarlarını birbirlerinin tepki fonksiyonlarına göre ayarlayarak toplam üretimi sabit bir düzeyde dengeye getirmesi
  4. D
    Marjinal maliyetlerdeki belirli bir aralıktaki değişimlere rağmen fiyatların dirsekli talep eğrisi nedeniyle sabit kalması
  5. E
    Piyasadaki firmaların kapasite kısıtı nedeniyle marjinal maliyetin üzerinde fiyat belirleyerek ortaklaşa monopol kârını paylaşması

Cevap

Edgeworth modelinde, firmaların sınırlı kapasiteye sahip olması nedeniyle fiyatlar monopol seviyesi ile marjinal maliyet arasında sürekli dalgalanır ve kararlı bir dengeye ulaşılamaz.
Edgeworth modelinde, firmaların üretim kapasiteleri tüm piyasa talebini karşılamaya yetmediği için Bertrand modelindeki gibi fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği tek bir denge noktası oluşmaz. Fiyatı düşüren firma talebin sadece bir kısmını karşılayabilir, bu da diğer firmanın fiyatı yükselterek kâr elde etmesine olanak tanır. Sonuçta fiyatlar monopol fiyatı ile marjinal maliyet arasında sürekli dalgalanır, bu duruma 'Edgeworth istikrarsızlığı' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Edgeworth modelinin temel varsayımını belirleme
Firmalar homojen mal üretir, fiyat üzerinden rekabet eder ancak üretim kapasiteleri sınırlıdır.
Modelin Bertrand modelinden ayrılan en temel farkı kapasite kısıtıdır.
2
Fiyat rekabetinin işleyişini analiz etme
Firmalar pazar payını artırmak için fiyatlarını marjinal maliyete kadar indirirler.
Düşük fiyat belirleyen firma rakibin tüm talebini çekmek ister.
3
Kapasite kısıtının etkisini değerlendirme
Fiyatı indiren firma kapasitesi yetmediği için piyasa talebinin tamamını karşılayamaz. Rakip firma, açıkta kalan talebe daha yüksek fiyattan satış yapabileceğini fark eder.
Sınırlı kapasite, Bertrand modelindeki 'tek fiyat' dengesini bozar.
4
Sonucu saptama
Fiyatlar önce düşer (fiyat savaşı), ardından kapasite kısıtı nedeniyle tekrar yükselir. Bu döngü sürekli devam eder.
Edgeworth modelinde matematiksel olarak kararlı bir tek fiyat dengesi yoktur; istikrarsızlık hakimdir.

Anahtar Kavram

Edgeworth Fiyat İstikrarsızlığı ve Kapasite Kısıtı

İpuçları

1
Bertrand modelinde kapasite sınırsızdır ve fiyat marjinal maliyete düşer. Edgeworth'te ise kapasite kısıtı vardır.
2
Eğer bir firma kapasitesinden fazla taleple karşılaşırsa, rakibi fiyatını yükseltse bile hâlâ müşteri bulabilir mi?
3
Edgeworth modelinde bir 'denge' noktasından ziyade bir 'döngü' veya 'dalgalanma' aramalısınız.

Daha Fazla Pratik

Bertrand modelinde ürünlerin homojen değil de farklılaştırılmış (heterojen) olması durumunda dengenin nasıl değişeceğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak düşünürsek: Bertrand modelinde P=MCP=MC denge koşuludur. Edgeworth modelinde kapasite kısıtlandığında, P=MCP=MC noktasında firmaların toplam üretim kapasitesi piyasa talebinden küçük kalır (K1+K2<D(P)K_1 + K_2 < D(P)). Bu durum fiyatın tekrar yükselmesi için bir baskı yaratır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bertrand ve Edgeworth Modelleri

Bu konudan daha fazla soru