Soru

Zorluk: OrtaMetal Para Sistemleri (Monometalizm ve Bimetalizm)

Metal para sistemleri içinde yer alan bimetalizm (çift metal) sisteminin "tam çift metal sistemi" (true bimetallism) niteliği taşıyabilmesi için bazı hukuki ve teknik koşulların aynı anda sağlanması gerekmektedir.

Buna göre, bir para sisteminin "tam çift metal sistemi" olarak adlandırılabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin birlikte gerçekleşmesi zorunludur?

  1. Her iki metalin de sınırsız kanuni ödeme gücüne sahip olması ve her iki metal için de serbestçe sikke darp edilme hakkının bulunmasıCevap
  2. B
    Her iki metalin de sınırsız ödeme gücüne sahip olmasına karşın, gümüşün serbestçe sikke darp edilme hakkının kısıtlanması
  3. C
    Altın ve gümüşün ödeme aracı olmasına rağmen, aralarındaki değişim oranının devlet tarafından belirlenmeyip piyasada serbestçe oluşması
  4. D
    Altının sınırsız ödeme gücüne sahip olması, gümüşün ise sadece küçük tutarlı işlemler için (sınırlı) ödeme gücüne sahip olması
  5. E
    Metal sikkelerin tedavülde bulunmaması, sadece altına endeksli kağıt paraların sınırsız ödeme gücüyle piyasada dolaşması

Cevap

Her iki metalin de sınırsız kanuni ödeme gücüne sahip olması ve her iki metal için de serbestçe sikke darp edilme hakkının bulunması bimetalizm sisteminin tam olma şartıdır.
Tam çift metal sistemi, bir ekonomide hem altın hem de gümüşün darphane tarafından belirlenen sabit bir oran üzerinden sınırsız kanuni ödeme gücüne sahip olmasını ve her iki metalin de darphanede serbestçe paraya dönüştürülebilmesini (serbest darp hakkı) şart koşar.

Adım Adım Çözüm

1
Bimetalizm sisteminin temel unsurlarını tanımla.
Bimetalizm, hem altın hem de gümüşün aynı anda standart para olarak kabul edildiği sistemdir.
Sistemin niteliğini belirleyen hukuki (ödeme gücü) ve teknik (darp hakkı) zorunlulukları ayırt etmek gerekir.
2
"Tam" bimetalizm ile "Topal Standart" arasındaki farkı belirle.
Tam sistemde her iki metal de serbestçe basılabilirken, Topal Standart'ta metallerden birinin (genellikle gümüşün) basımı kısıtlanmıştır.
Topal Standart, Gresham Yasası'nın yarattığı istikrarsızlığı önlemek için gümüş basımının durdurulmasıyla oluşur.
3
"Paralel Para Sistemi" ayrımını yap.
Paralel para sisteminde resmi bir parite yoktur, oysa tam bimetalizmde devlet tarafından ilan edilen resmi bir kur (darphane oranı) vardır.
Resmi kurun olmaması Gresham Yasası'nın işlemesini engeller, bu da bimetalizmin klasik işleyişinden farklıdır.

Anahtar Kavram

Bimetalizm (Tam ve Eksik) Sistemleri

İpuçları

1
Bimetalizmde iki metalin de 'eşit' hukuki statüde olması gerektiğini düşünün.
2
Bir metalin paraya dönüştürülme hakkının (darp) engellenmesi, o sistemin 'topal' (sakat) kalmasına neden olur.

Daha Fazla Pratik

Bimetalizm sisteminde Gresham Yasası'nın neden olduğu istikrarsızlıkları ve Latin Para Birliği'nin Topal Standarta geçiş sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla