Soru

Zorluk: ZorDış Ticaret Hadleri ve Rekabet Gücü

Türkiye ekonomisine ilişkin bir dönem için aşağıdaki endeks değerleri verilmiştir:

DeğişkenEndeks Değeri (Bir Önceki Dönem = 100)
İhracat Fiyat Endeksi (PxP_x)110
İthalat Fiyat Endeksi (PmP_m)120
İhracat Miktar Endeksi (QxQ_x)130

Buna göre, Türkiye'nin dış ticaret hadleri ve ithalat kapasitesindeki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Net dış ticaret hadleri kötüleşmiş, ancak gelir dış ticaret hadleri (ithalat kapasitesi) artmıştır.Cevap
  2. B
    İhracat fiyat endeksindeki %10'luk artış nedeniyle net dış ticaret hadleri iyileşmiştir.
  3. C
    İthalat fiyatlarının ihracat fiyatlarından daha hızlı artması, Türkiye'nin 1960-1980 dönemindeki ithal ikameci sanayileşme stratejisine geri döndüğünü kanıtlar.
  4. D
    Dış ticaret hadlerindeki bu değişim sonucunda merkezi yönetim bütçe açığı ile cari açık aynı oranda artış gösterir.
  5. E
    İhracat miktar endeksindeki artış, ödemeler dengesinde kayıt altına alınamayan net hata ve noksan kaleminin sıfırlanmasını sağlar.

Cevap

Net dış ticaret hadleri kötüleşmiş ancak ülkenin ithalat kapasitesini temsil eden gelir dış ticaret hadleri artmıştır.
Verilen değerlere göre net dış ticaret hadleri 110/120=0,916110/120 = 0,916 (kötüleşme) iken, gelir dış ticaret hadleri (ithalat kapasitesi) 0,916×130=1,190,916 \times 130 = 1,19 (iyileşme) olarak hesaplanır. Bu durum, Türkiye'nin birim başına kaybına rağmen daha fazla mal satarak toplamda daha fazla ithalat yapabilme gücü kazandığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Net dış ticaret hadlerinin (NN) hesaplanması
N=(Px/Pm)×100(110/120)×10091,6N = (P_x / P_m) \times 100 \Rightarrow (110 / 120) \times 100 \approx 91,6
Ülkenin ihraç ettiği birim mal karşılığında alabildiği ithal mal miktarını belirlemek için kullanılır.
2
Gelir dış ticaret hadlerinin (II) hesaplanması
I=(Px/Pm)×Qx(110/120)×130119,1I = (P_x / P_m) \times Q_x \Rightarrow (110 / 120) \times 130 \approx 119,1
Ülkenin toplam ihracat geliri ile ne kadar ithalat yapabileceğini (ithalat kapasitesini) ölçmek için miktar endeksiyle düzeltme yapılır.
3
Sonuçların yorumlanması
Net hadler (91,6 < 100) kötüleşmiş, gelir hadleri (119,1 > 100) iyileşmiştir.
İhracat fiyatları ithalat fiyatları karşısında değer kaybetse de, ihracat miktarındaki yüksek artış toplam ithalat kapasitesini artırmıştır.

Anahtar Kavram

İthalat Kapasitesi (Gelir Dış Ticaret Hadleri)

Daha Fazla Pratik

Tek faktörlü ve çift faktörlü dış ticaret hadlerinin hesaplanması için verimlilik endekslerinin nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla