Soru

Zorluk: OrtaOligopolde Anlaşmalı Modeller

Oligopol piyasalarında görülen anlaşmalı (koordineli) modellerden biri olan "Hâkim Firma Fiyat Liderliği" modelinde, piyasa denge fiyatının belirlenme süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hâkim firma, toplam piyasa talebinden diğer küçük firmaların toplam arzını çıkardıktan sonra geriye kalan net talep eğrisi üzerinden kâr maksimizasyonunu sağlar.Cevap
  2. B
    Piyasa fiyatı, en düşük ortalama maliyete sahip firmanın kendi kârını maksimize ettiği noktada belirlenir ve diğer yüksek maliyetli firmalar bu fiyatı veri kabul eder.
  3. C
    Firmalar aralarında resmî bir anlaşma yaparak piyasanın tamamını tek bir monopol firma gibi yönetir ve toplam kârı ortaklaşa maksimize ederler.
  4. D
    Piyasa koşullarındaki değişimleri en iyi yorumlayan ve diğer firmalarca güvenilen bir firma, maliyet veya pazar payı avantajı olmasa da fiyatı belirler.
  5. E
    Piyasada fiyat savaşı yaşanmaması için tüm firmalar fiyatlarını marjinal maliyetlerine eşitleyerek tam rekabetçi dengede üretim yaparlar.

Cevap

Hâkim firma, toplam piyasa talebinden diğer küçük firmaların toplam arzını çıkardıktan sonra geriye kalan net talep eğrisi üzerinden kâr maksimizasyonunu sağlar.
Hâkim firma liderliği modelinde, piyasanın büyük bir kısmına sahip olan dominant firma, küçük firmaların piyasaya sunacağı miktarı (arzı) veri kabul eder. Toplam talepten bu arzı düştükten sonra kalan 'artık talep' veya 'net talep' üzerinde bir monopol gibi davranarak kendi kârını maksimize eden fiyatı belirler.

Adım Adım Çözüm

1
Net talebin belirlenmesi
Dh=DTSkD_h = D_T - S_k
Hâkim firmanın karşılaştığı talep (DhD_h), toplam piyasa talebinden (DTD_T) küçük firmaların belirli bir fiyattan sunacakları toplam arzın (SkS_k) çıkarılmasıyla bulunur.
2
Kâr maksimizasyonu koşulunun uygulanması
MRh=MChMR_h = MC_h
Hâkim firma, kendi net talep eğrisinden türettiği marjinal hasılatını (MRhMR_h), kendi marjinal maliyetine (MChMC_h) eşitleyerek üretim miktarını belirler.
3
Fiyatın belirlenmesi
PP^* fiyatı belirlenir
Belirlenen üretim miktarının net talep eğrisi üzerindeki karşılığı olan PP^*, piyasa fiyatı olarak ilan edilir.
4
Takipçi firmaların uyumu
P=MCkP = MC_k
Küçük firmalar bu PP^* fiyatını veri alarak birer tam rekabetçi firma gibi kendi marjinal maliyetlerini fiyata eşitleyerek üretim yaparlar.

Anahtar Kavram

Hâkim Firma Fiyat Liderliği (Net Talep Analizi)

İpuçları

1
Hâkim firmanın liderlik vasfı, piyasadaki çok büyük pazar payından kaynaklanır.
2
Lider firma fiyatı belirlerken piyasanın tamamına değil, kendisine kalan net talebe odaklanır.
3
Hâkim firma fiyatı belirledikten sonra küçük firmalar bu fiyatı değiştiremez ve fiyat kabullenici gibi davranırlar.

Daha Fazla Pratik

Kartel modellerinde ortak kâr maksimizasyonu ile pazar paylaşımı arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla