Soru

Zorluk: OrtaDış Borçlanma ve Sürdürülebilirlik

Dış borçlanma yoluyla sermaye birikimini artırmayı hedefleyen bir ekonomide, toplam dış borç stokunun önemli bir bölümünün döviz cinsinden olduğu varsayılmaktadır. Bu ekonomide reel döviz kurunda yaşanan ani bir yükselişin (yerli paranın reel değer kaybı), diğer değişkenler sabitken dış borç sürdürülebilirliği üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dış borç stokunun yerli para cinsinden değerini yükselterek borç/GSYH oranının artmasına neden olur ve sürdürülebilirliği zorlaştırır.Cevap
  2. B
    İhracatın rekabet gücünü artırdığı için dış borç servis kapasitesini her koşulda iyileştirir ve borç/GSYH oranını düşürür.
  3. C
    Borç servis ödemelerinin yabancı para cinsinden miktarını azalttığı için borç yükünü hafifletir.
  4. D
    Ülkenin reel büyüme hızını otomatik olarak artırarak borç dinamiklerini olumlu yönde etkiler.
  5. E
    Reel faiz oranlarını yerli para cinsinden düşürerek borç servis maliyetini azaltır.

Cevap

Dış borç stokunun yerli para cinsinden değerini yükselterek borç/GSYH oranının artmasına neden olan ve sürdürülebilirliği zorlaştıran ifade doğrudur.
Dış borç sürdürülebilirliği analizinde en temel gösterge Borç/GSYH oranıdır. Eğer bir ülkenin borcu yabancı para cinsinden ise, yerli paranın değer kaybetmesi (kurun yükselmesi), borcun yerli para karşılığını artırır. Bu durum, borç stokunun (pay) GSYH'ye (payda) oranının yükselmesine ve ülkenin borcunu yönetmesinin zorlaşmasına neden olur. Bu mekanizma literatürde 'değerleme etkisi' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış borç stokunun bileşimini belirleme.
Dış borç stoku döviz cinsindendir (DD^*).
Döviz kuru değişimlerinin etkisini ölçmek için borcun hangi para birimiyle tanımlandığını bilmek gerekir.
2
Döviz kuru değişiminin borcun yerli para değerine (DD) etkisini hesaplama.
D=E×DD = E \times D^* formülüne göre, reel döviz kuru (EE) arttığında borcun yerli para karşılığı (DD) artar.
Dış borç sürdürülebilirliği analizinde kullanılan borç/GSYH oranı (d=D/Yd = D / Y) yerli para birimi üzerinden hesaplandığı için pay kısmındaki artış kritik önemdedir.
3
Borç/GSYH oranı üzerindeki nihai etkiyi değerlendirme.
Payda (YY) sabitken payın (DD) artması, borç/GSYH oranını (dd) yükseltir.
Borç stokunun gelire (GSYH) oranının artması, ülkenin borç yükünün ağırlaştığını ve sürdürülebilirliğin risk altına girdiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Değerleme Etkisi (Valuation Effect) ve Borç Dinamikleri

İpuçları

1
Borcun döviz cinsinden olduğunu, ancak borç/GSYH oranının yerli para cinsinden hesaplandığını unutmayın.
2
Yerli para değer kaybettiğinde, cebinizdeki 11 doların TL karşılığı artar. Borç 11 milyar dolar ise, bu borcun TL karşılığına ne olacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Borç sürdürülebilirliğinin bir diğer önemli şartı olan 'Reel Büyüme Hızı > Reel Faiz Oranı' (g>rg > r) ilişkisini inceleyen dinamik borç kısıtı sorularını çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla