Türkiye ekonomisinin sektörel dönüşüm süreci incelendiğinde, tarım sektörünün Gayrisafi Yu… — KPSS İktisat

Türkiye ekonomisinin sektörel dönüşüm süreci incelendiğinde, tarım sektörünün Gayrisafi Yurt İçi Hasıla ( $GSYH$ ) içindeki payı ile toplam istihdamdaki payı arasındaki ilişki yapısal bir özellik arz etmektedir.

Aşağıdaki tabloda seçilmiş yıllara göre tarım sektörünün bu iki temel göstergesi verilmiştir:

Yıl	GSYH Payı ( $\times 100$ )	İstihdam Payı ( $\times 100$ )
$2002$	$10,3$	$30,6$
$2023$	$6,2$	$14,8$

Tablodaki veriler ve Türkiye ekonomisinin genel eğilimleri dikkate alındığında, her iki dönemde de tarımın istihdam payının $GSYH$ payından belirgin şekilde yüksek olması temel olarak aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

Tarım sektöründe işgücü verimliliğinin diğer ana sektörlere oranla daha düşük olduğunuCevap
B
Tarımsal üretimin mutlak değer olarak $2002$ - $2023$ yılları arasında sürekli azaldığını
C
Tarım sektörünün dış ticaret açığının kapatılmasında temel belirleyici hale geldiğini
D
Tarımda sermaye-yoğun üretim tekniklerinin sanayi sektöründen daha yaygın kullanıldığını
E
Kırsal nüfus artış hızının kentsel nüfus artış hızını geride bıraktığını

Cevap

Tarım sektöründe işgücü verimliliğinin diğer ana sektörlere (sanayi ve hizmetler) oranla daha düşük olduğunu gösterir.

Doğru seçenek, tarımdaki düşük işgücü verimliliğine vurgu yapmaktadır. Bir sektör, toplam işgücünün büyük bir kısmını (örneğin

\%14,8

) kullanmasına rağmen toplam gelirin çok daha küçük bir kısmını (örneğin

\%6,2

) üretiyorsa, o sektörde çalışanların ortalama verimliliği diğer sektörlerde çalışanlardan düşüktür. Bu durum Türkiye tarımının en temel yapısal sorunlarından biri olan düşük verimlilik ve gizli işsizlik ile doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

Tablodaki

GSYH

ve İstihdam paylarını karşılaştırın.

2002

yılında istihdam payı (

\%30,6

GSYH

payının (

\%10,3

) yaklaşık

3

katıdır.

2023

'te de bu oran yaklaşık

2,4

kat seviyesindedir.

Sektörün ekonomiye kattığı değer ile bu değeri üretmek için kullandığı işgücü arasındaki ilişkiyi anlamak için.

Verimlilik (Productivity) kavramını uygulayın.

İstihdam payı >

GSYH

payı durumu, birim çalışan başına düşen katma değerin ülke ortalamasının altında olduğunu gösterir.

İktisadi analizde verimlilik, toplam hasılanın kullanılan girdi miktarına oranıdır.

Yapısal dönüşümü yorumlayın.

Paylardaki düşüşe rağmen aradaki farkın sürmesi, tarımda verimlilik artışının kısıtlı kaldığını kanıtlar.

Türkiye ekonomisindeki yapısal dualizmin (ikili yapı) bir yansımasıdır.

Anahtar Kavram

İşgücü Verimliliği ve Sektörel Paylar Arasındaki İlişki

İpuçları

Sektörün gelirdeki payı ile o gelir için çalışan kişi sayısı arasındaki farka odaklanın.

Bir kişi başına düşen katma değeri düşünün; eğer çok kişi az değer üretiyorsa bu durum neyi gösterir?

İstihdam payının yüksekliği, tarımın halen emek-yoğun ve düşük verimli bir yapıda olduğunu simgeler.

Daha Fazla Pratik

Tarım sektöründeki bu verimlilik farkının 'gizli işsizlik' kavramı ile ilişkisini araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru