Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ticari bankaya 40.00040.000 TL tutarında yeni bir nakit mevduat yatırılmıştır. Zorunlu karşılık oranının %10\%10 olduğu ve bankaların ihtiyat amacıyla mevduatlarının %10\%10'u oranında atıl (fazla) rezerv tutmaya karar verdiği bir ortamda, nakit sızıntısının olmadığı varsayımıyla, bankacılık sistemi tarafından yaratılabilecek toplam kaydi para miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    32.00032.000
  2. 160.000160.000Cevap
  3. C
    200.000200.000
  4. D
    360.000360.000
  5. E
    400.000400.000

Cevap

Bankacılık sistemi tarafından yaratılan toplam kaydi para miktarı 160.000160.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 160.000160.000 TL, ekonomideki toplam sızıntı oranı olan %20\%20 (zorunlu %10\%10 + atıl %10\%10) baz alınarak hesaplanan 55 katlık mevduat genişlemesinden, sisteme dışarıdan giren 40.00040.000 TL'lik ilk nakit tutarın çıkarılmasıyla elde edilir. Formülsel olarak: ΔD=Mevduat×[(1r+e)−1]\Delta D = \text{Mevduat} \times [(\frac{1}{r+e}) - 1] şeklinde de hesaplanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam sızıntı oranını (rezerv oranları toplamını) hesaplayın.
r+e=0,10+0,10=0,20r + e = 0,10 + 0,10 = 0,20 (%20\%20)
Kaydi para yaratma sürecinde hem zorunlu karşılıklar hem de bankaların kendi isteğiyle tuttuğu atıl rezervler sistemden çıkan sızıntı niteliğindedir.
2
Basit mevduat çoğaltanını bulun.
k=1r+e=10,20=5k = \frac{1}{r + e} = \frac{1}{0,20} = 5
Mevduat çoğaltanı, sisteme giren her 11 birimlik yeni rezervin toplamda kaç birim mevduat yaratacağını gösterir.
3
Sistemde oluşacak toplam mevduat miktarını hesaplayın.
Dtoplam=I˙lk Mevduat×k=40.000×5=200.000D_{toplam} = \text{İlk Mevduat} \times k = 40.000 \times 5 = 200.000 TL
Sistemin ulaştığı nihai büyüklüğü bulmak için başlangıç tutarı çoğaltan ile çarpılır.
4
Yaratılan kaydi para miktarını belirleyin.
ΔD=200.000−40.000=160.000\Delta D = 200.000 - 40.000 = 160.000 TL
Kaydi para, sistemin sıfırdan ürettiği paradır; dolayısıyla sisteme nakit olarak giren ilk mevduat tutarı toplamdan düşülmelidir.

Anahtar Kavram

Kaydi para yaratma sürecinde mevduat genişlemesi, rezerv oranlarına (zorunlu + atıl) ters orantılı olarak gerçekleşir.
Bu soruyu puanla

Konular

Kaydi Para Yaratma Süreci

Bu konudan daha fazla soru