Soru

Zorluk: OrtaKaydi Para Yaratma Süreci

Merkez Bankası'nın ticari bankalardan 80.00080.000 TL tutarında devlet tahvili satın alarak piyasaya likidite enjekte ettiği bir ekonomide; zorunlu karşılık oranı %15\%15, halkın nakit tutma eğilimi (nakit sızıntısı oranı) %10\%10 ve bankaların atıl rezerv oranı %15\%15 olarak belirlenmiştir. Bu verilere göre, bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kaydi para (mevduat) miktarı kaç TL'dir?

  1. 200.000200.000Cevap
  2. B
    533.333533.333
  3. C
    320.000320.000
  4. D
    220.000220.000
  5. E
    160.000160.000

Cevap

Ekonomideki toplam kaydi para (mevduat) genişlemesi 200.000200.000 TL'dir.
Toplam kaydi para (mevduat) artışı, sisteme giren rezerv artışının (ΔBΔB) mevduat çarpanı (1/(r+c+e)1 / (r+c+e)) ile çarpılmasıyla bulunur. Verilen değerler yerlerine konulduğunda 80.000/(0,15+0,10+0,15)=80.000/0,40=200.00080.000 / (0,15 + 0,10 + 0,15) = 80.000 / 0,40 = 200.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin belirlenmesi
ΔB=80.000ΔB = 80.000, r=0,15r = 0,15, c=0,10c = 0,10, e=0,15e = 0,15
Kaydi para yaratma sürecindeki sızıntı oranlarını ve ilk rezerv artışını tespit etmek gerekir.
2
Mevduat çarpanının (mdm_d) hesaplanması
md=1r+c+e=10,15+0,10+0,15=10,40=2,5m_d = \frac{1}{r + c + e} = \frac{1}{0,15 + 0,10 + 0,15} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Sisteme giren her bir birimlik rezervin toplamda ne kadar mevduat yaratacağını bulmak için sızıntıların toplamına bölünür.
3
Toplam kaydi para artışının hesaplanması
ΔD=md×ΔB=2,5×80.000=200.000ΔD = m_d \times ΔB = 2,5 \times 80.000 = 200.000 TL
Çarpan ile enjekte edilen likidite tutarı çarpılarak sistemdeki toplam genişleme bulunur.

Anahtar Kavram

Mevduat Çarpanı ve Kaydi Para Genişlemesi

Daha Fazla Pratik

Eğer ekonomide nakit sızıntısı (c) sıfır olsaydı, para arzı genişlemesi ile mevduat genişlemesi arasındaki ilişkinin nasıl değişeceğini düşününüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla