Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Gelir Dağılımı ve Eşitsizlik Ölçütleri

Türkiye İstatistik Kurumu (TU¨I˙KTÜİK) tarafından yayımlanan gelir dağılımı istatistikleri üzerine yapılan bir analizde; toplumun en zengin %20\%20’lik grubunun gelirinin en yoksul %20\%20’lik grubun gelirine oranı olan S80/S20S80/S20 katsayısının değişmediği, ancak aynı dönemde GiniGini katsayısının anlamlı bir artış gösterdiği saptanmıştır. Bu istatistiksel veriler birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye'deki gelir yapısına dair yapılabilecek en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gelir eşitsizliğindeki artışın, uç gelir grupları (en zengin ve en yoksul) arasındaki farktan değil, orta gelir grupları arasındaki gelir dağılımının bozulmasından kaynaklandığıCevap
  2. B
    GiniGini katsayısının 00 değerine yaklaşmasının tam eşitsizliği, 11 değerine yaklaşmasının ise tam adaleti ifade etmesi nedeniyle gelir dağılımının aslında iyileşme eğiliminde olduğu
  3. C
    Toplam vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin payının artmasının, düşük gelirli grupların harcanabilir gelirini en zengin gruba kıyasla daha fazla artırarak Lorenz eğrisini düzelttiği
  4. D
    Üretim faktörlerinin piyasa mekanizması içinde aldığı payların (fonksiyonel dağılım), devletin yaptığı sosyal transferlerden daha adil bir seviyeye ulaştığı
  5. E
    Türkiye ekonomisinin daralma (negatif büyüme) dönemine girmesiyle birlikte GSYHGSYH değerinin GSMHGSMH değerinden daha hızlı düştüğü

Cevap

Gelir eşitsizliğindeki artışın, uç gelir grupları arasındaki farktan ziyade orta gelir grupları arasındaki bozulmadan kaynaklandığı sonucuna varılır.
Doğru olan yargı, eşitsizliğin orta gelir grupları arasında arttığını ifade eder. Bunun nedeni, S80/S20S80/S20 oranının toplumun ortasındaki %60\%60’lık kesimi görmezden gelmesi, buna karşın GiniGini katsayısının tüm nüfustaki değişimlere duyarlı olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
S80/S20S80/S20 oranının kapsamını belirleme
S80/S20S80/S20 oranı sadece nüfusun en üst %20\%20’lik (S80) ve en alt %20\%20’lik (S20) dilimlerinin toplam gelirden aldığı payları karşılaştırır.
Bu ölçüt, orta gelir gruplarında (ikinci, üçüncü ve dördüncü %20\%20’lik dilimler) meydana gelen değişimleri doğrudan yansıtmaz.
2
GiniGini katsayısının kapsamını analiz etme
GiniGini katsayısı, Lorenz eğrisi ile mutlak eşitlik doğrusu arasındaki alanın toplam üçgen alanına oranıdır.
Gini katsayısı, nüfusun tamamını ve gelir dağılımındaki tüm değişimleri hassas bir şekilde ölçen toplulaştırılmış bir göstergedir.
3
İki gösterge arasındaki çelişkiyi yorumlama
S80/S20S80/S20 sabitken GiniGini artıyorsa, eşitsizlik uçlarda değil, 'orta katmanlar' arasında artmaktadır.
Lorenz eğrisi uç noktalarda (en alt ve en üst %20\%20) sabit kalsa bile orta kısımlarda mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşabilir.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımı Ölçütlerinin Hassasiyeti

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de fonksiyonel gelir dağılımı (emeğin payı vs. sermayenin payı) ile kişisel gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla