İktisadi kalkınma literatüründe ülkelerin refah düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilen Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI) ile İnsani Gelişme Endeksi (HDI) arasındaki temel gösterge ve yapısal farklılıklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- PQLI kişi başına düşen gelir değişkenini kapsam dışında bırakırken; sağlık bileşeni olarak 'doğumda beklenen yaşam süresi' yerine 'bir yaşındaki yaşam beklentisi' göstergesini kullanır.Cevap
- BPQLI ve HDI göstergeleri içerik olarak tamamen aynı olmakla birlikte; PQLI bu göstergeleri 0-100 aralığında, HDI ise 0-1 aralığında normalize ederek sunar.
- CPQLI hesaplanmasında kullanılan üç temel göstergenin geometrik ortalaması alınırken, HDI bileşenleri basit aritmetik ortalama yöntemiyle birleştirilir.
- DHer iki endeks de sosyal gelişimi ölçmek için 'bebek ölüm hızı' ve 'okuryazarlık oranı' göstergelerini ortak ve birincil veri seti olarak kullanmaktadır.
- EPQLI sadece ekonomik büyümenin niceliksel sonuçlarını ölçmeyi hedeflerken, HDI yapısal ve niteliksel dönüşümleri de içeren bir kalkınma ölçütüdür.
Cevap
PQLI'nın gelir değişkenini dışarıda bırakarak sağlık göstergesi olarak bir yaşındaki yaşam beklentisini kullanması, HDI ile arasındaki temel yapısal farktır.
PQLI, Morris David Morris tarafından gelirin refahı tam yansıtmaması nedeniyle geliştirilmiş olup gelir değişkenini içermez. Sağlık boyutunda ise HDI'nın kullandığı 'doğumda beklenen yaşam süresi' yerine, daha spesifik bir ölçüt olan 'bir yaşındaki yaşam beklentisi'ni kullanması onu HDI'dan ayıran en temel teknik özelliktir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiziki Yaşam Kalitesi Endeksi (PQLI) ve İnsani Gelişme Endeksi (HDI) Karşılaştırması
Daha Fazla Pratik
HDI ve PQLI arasındaki farkları pekiştirmek için HDI'nın 2010 revizyonu sonrası değişen hesaplama yöntemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s