Türkiye ekonomisinin Cumhuriyet'ten günümüze uzanan gelişim süreci incelendiğinde; tarım sektörünün hem toplam katma değer () hem de istihdam içindeki ağırlığının azaldığı, buna karşın hizmetler sektörünün her iki göstergede de baskın hale geldiği görülmektedir. Ancak bu dönüşümde, tarım sektörünün payındaki düşüş hızı ile istihdam payındaki düşüş hızı arasında ciddi bir asimetri (makas) oluşmuştur.
Sektörel paylardaki değişim oranları dikkate alındığında, Türkiye ekonomisinin yapısal dönüşümü hakkında yapılabilecek aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?
- Tarım sektöründe istihdam payının GSYH payından belirgin şekilde yüksek kalması, sektördeki işgücü verimliliğinin ülke ortalamasının altında olduğunu ve gizli işsizliğin yapısal bir sorun olarak varlığını sürdürdüğünü gösterir.Cevap
- BHizmetler sektörünün istihdam payının sanayi sektörünü geride bırakması, Türkiye ekonomisinin sanayileşme evresini eksiksiz tamamlayarak yüksek teknolojili bilgi toplumu aşamasına geçtiğinin temel kanıtıdır.
- C1980 sonrası dönemde sanayi sektörünün GSYH içindeki payının tarım sektörünü geçmesi, tarımsal üretim miktarının mutlak değer olarak azalmaya başlamasının zorunlu bir sonucudur.
- DSektörel dönüşüm hızı, 1960-1980 arasındaki planlı dönemde, 1980 sonrası dışa açılma dönemine göre daha düşük seyretmiş ve sanayi istihdamı tarım istihdamını ilk kez bu dönemde yakalamıştır.
- ETarım sektörünün milli gelir içindeki payının azalması, bu sektörde kullanılan teknolojinin zamanla gerilemesine ve modern girdi kullanımının tarihsel olarak düşmesine bağlıdır.
Cevap
Tarım sektöründe istihdam payının GSYH payından yüksek olması, işgücü verimliliğinin düşüklüğünü ve yapısal verimlilik makasını ifade eden seçenektir.
Türkiye ekonomisinde tarım sektörünün GSYH payındaki radikal düşüşe (yaklaşık %40'tan %6'ya) istihdamın aynı hızla eşlik edememesi (%80'den %16'ya), tarımda kişi başına düşen katma değerin ulusal ortalamanın çok altında kalmasına yol açmıştır. Bu durum, sektördeki düşük verimliliği ve gizli işsizlik gibi yapısal sorunları simgeler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sektörel Verimlilik Makası ve Yapısal Dönüşüm Asimetrisi
İpuçları
1
Bir sektörün istihdam payı, GSYH payından çok daha yüksekse o sektörün verimliliği hakkında ne söylenebilir?
2
Türkiye'de tarımın milli gelirdeki payı %6 civarındayken, çalışan her 100 kişiden yaklaşık 16'sı hala tarımdadır. Bu aradaki fark verimliliği nasıl etkiler?
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de hizmetler sektörünün GSYH içindeki payının %60'ı aşmasının 'hizmetlerin niteliği' açısından sonuçlarını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s