Soru

Zorluk: ZorAB ve Uluslararası Kuruluşlarla Tarımsal İlişkiler

Türkiye'nin tarımsal destekleme politikalarında 20002000 yılı sonrasında yaşanan yapısal dönüşüm sürecinde; müdahale alımları ve girdi desteği gibi geleneksel araçların terk edilerek Doğrudan Gelir Desteği (DGDDGD) modeline geçilmesinde, Dünya Ticaret Örgütü (DTO¨DTÖ) Tarım Anlaşması'nın hangi temel kısıtı ve bu kısıtın bütçe disipliniyle olan ilişkisi belirleyici olmuştur?

  1. Fiyat desteklerinin ve girdi sübvansiyonlarının üretimle doğrudan ilişkili olması nedeniyle "Turuncu Kutu" (AmberBoxAmber Box) kapsamında ticareti bozucu kabul edilerek kısıtlanması ve bu desteklerin kamu maliyesi üzerindeki sürdürülemez yüküCevap
  2. B
    Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAOFAO) gelişmekte olan ülkeler için zorunlu kıldığı "Mavi Kutu" (BlueBoxBlue Box) kriterlerine tam uyum sağlayarak tarımsal dış ticareti tamamen serbestleştirme zorunluluğu
  3. C
    Tarımsal istihdamın toplam istihdam içindeki payının sanayi sektörünü geçmesi nedeniyle oluşan işgücü fazlasını kırsal alanda tutmak için üretimi artırıcı "Yeşil Kutu" (GreenBoxGreen Box) desteklerine duyulan ihtiyaç
  4. D
    DGDDGD ödemelerinin üretim miktarına ve ürün türüne bağlı olarak yapılması sayesinde DTO¨DTÖ istisnalarından yararlanarak tarımsal üretkenliği maksimize etme stratejisi
  5. E
    19631963 Ankara Anlaşması ve Gümrük Birliği süreci uyarınca Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası'na (OTPOTP) tam uyum sağlamak amacıyla tarımsal gümrük vergilerinin tamamen kaldırılması

Cevap

Fiyat desteklerinin üretimle ilişkili olması nedeniyle "Turuncu Kutu" kapsamında kısıtlanması ve bütçe üzerindeki sürdürülemez yükün birleşmesi, bu dönüşümün temel dayanağıdır.
Doğrudan Gelir Desteği (DGDDGD) sistemine geçişin temel nedeni, üretimle ilişkili olan fiyat ve girdi desteklerinin DTO¨DTÖ kuralları gereği "Turuncu Kutu" kapsamında kısıtlanması ve bu desteklerin kamu maliyesi üzerinde oluşturduğu sürdürülemez yükün ortadan kaldırılmak istenmesidir. DGDDGD, üretimden bağımsız (decoupled) olduğu için "Yeşil Kutu" kapsamına girmekte ve uluslararası ticaret kurallarına uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
20002000 yılındaki Tarım Reformu Uygulama Projesi (ARIPARIP) bağlamının tespiti.
Reformun hangi uluslararası kuruluşların (Dünya Bankası, IMF) ve kuralların (DTÖ) etkisiyle yapıldığını anlamak gerekir.
2
Destekleme araçlarının sınıflandırılması
Müdahale alımları ve girdi desteklerinin "Turuncu Kutu" (AmberBoxAmber Box), DGD'nin ise "Yeşil Kutu" (GreenBoxGreen Box) olduğu bilgisi.
DTÖ Tarım Anlaşması'na göre üretimle ilişkili destekler ticareti bozucu olduğu için sınırlandırılmaktadır.
3
İktisadi gerekçelerin değerlendirilmesi
Eski sistemin bütçe üzerinde oluşturduğu "Görev Zararları" ve verimsizliğin sürdürülemez olduğunun tespiti.
Türkiye'de 19901990'lı yılların sonunda yaşanan ekonomik istikrarsızlığın en önemli kalemlerinden biri tarımsal destekleme maliyetleridir.

Anahtar Kavram

Tarımsal Desteklerin Üretimden Bağımsızlaştırılması (Decoupling) ve DTÖ Kutu Sınıflandırması
Bu soruyu puanla