İktisadi kalkınma literatüründe yapısal değişim (structural change) üzerine yapılan ampirik çalışmalar, kalkınma düzeyi arttıkça kaynakların düşük verimli alanlardan yüksek verimli alanlara kaydığını göstermektedir. Hollis Chenery ve Moises Syrquin'in 'kalkınma kalıpları' çalışmalarında vurgulanan önemli bir gözlem; tarım sektörünün katma değer (GSYH) içindeki payının, bu sektörün istihdamdaki payına göre çok daha hızlı bir düşüş sergilemesidir.
Kalkınma sürecinde gözlemlenen, üretim ve istihdam yapısındaki bu eş zamansız değişim ve tarımın istihdam payının GSYH payının üzerinde seyretmeye devam etmesi aşağıdakilerden hangisinin temel bir göstergesidir?
- Tarım sektöründe marjinal verimliliğin düşük olması ve gizli işsizliğin varlığıCevap
- BSanayi sektöründe sermaye-hasıla katsayısının (v) kalkınma süreciyle birlikte sürekli azaldığı
- CEngel Kanunu gereği gıda maddelerine olan talebin gelir esnekliğinin birin üzerinde olduğu
- DHizmetler sektöründe teknolojik gelişmenin sanayi sektöründen daha hızlı gerçekleştiği
- EEkonominin tam istihdam düzeyine ulaştığı ve yapısal işsizliğin tamamen ortadan kalktığı
Cevap
Tarım sektöründe marjinal verimliliğin düşük olması ve gizli işsizliğin varlığı
Kalkınma sürecinde tarımın GSYH payı hızla azalırken istihdam payının daha yavaş azalması, tarım sektöründeki emeğin ortalama ve marjinal verimliliğinin sanayi ve hizmetler sektörüne göre çok daha düşük kaldığını gösterir. Bu durum literatürde 'yapısal dönüşümde istihdam gecikmesi' (lag) olarak adlandırılır ve tarımda gizli işsizliğin (marjinal verimliliği sıfır olan işgücü) varlığının en temel kanıtıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sektörel Verimlilik Farkları ve Yapısal Dönüşüm Gecikmesi