Gelişmekte olan bir ekonominin uzun dönemli büyüme sürecinde üretim faktörlerinin düşük verimli alanlardan yüksek verimli alanlara kayması ve toplumsal yapının dönüşümü 'yapısal değişim' olarak adlandırılır. Clark-Fisher hipotezi ve Chenery'nin ampirik çalışmaları bu süreci çeşitli aşamalarla açıklar.
Buna göre, bir ülkenin iktisadi kalkınma sürecinde ortaya çıkan yapısal değişim özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AÜretim yapısının birincil sektörlerden (tarım) ikincil (sanayi) ve üçüncül (hizmetler) sektörlere doğru kayması
- BEngel Yasası uyarınca, kişi başına düşen gelir arttıkça gıda harcamalarının toplam tüketim harcamaları içindeki payının gerilemesi
- CTarım sektöründe marjinal verimliliği sıfır veya çok düşük olan 'gizli işsiz' nüfusun azalarak kentsel alanlardaki sanayi sektörüne transfer edilmesi
- Kalkınmanın her aşamasında sanayi sektörünün toplam istihdam içindeki payının, hizmetler sektörünün payından daima daha yüksek olmasıCevap
- EEkonomik faaliyetlerin kırsal bölgelerden kentsel bölgelere kayması sonucunda kentleşme oranının ve kentsel nüfusun artış göstermesi
Cevap
Kalkınmanın her aşamasında sanayi sektörünün payının hizmetler sektöründen yüksek olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü gelişmiş aşamalarda hizmetler sektörü ekonominin en büyük sektörü haline gelir.
İktisadi kalkınma literatüründe Clark-Fisher hipotezi ve Kuznets'in bulguları, kalkınmanın ileri aşamalarında 'hizmetleşme' (tertiarization) sürecinin yaşandığını gösterir. Bu süreçte hizmetler sektörü, hem istihdam payı hem de GSYH içindeki pay açısından sanayi sektörünü geride bırakarak birinci sıraya yerleşir. Dolayısıyla sanayinin payının daima hizmetlerden yüksek olması fiziksel ve teorik olarak yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Clark-Fisher Sektörel Dönüşüm Hipotezi