Soru

Zorluk: Ortaİkinci En İyi ve Arrow İmkansızlık Teoremi

Bir ekonomide iki temel sektör bulunduğu varsayılmaktadır. Birinci sektörde (Sektör A) doğal bir tekel yapısı nedeniyle fiyat marjinal maliyetin üzerinde belirlenmekte (P>MCP > MC) ve bu yapısal aksaklığın giderilmesi teknik nedenlerle mümkün olmamaktadır. İkinci sektör (Sektör B) ise başlangıçta tam rekabet koşullarında faaliyet göstermektedir. Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen "İkinci En İyi Teoremi" (Theory of the Second Best) çerçevesinde, ekonomide toplumsal refahı maksimize etmek isteyen bir politika yapıcının Sektör B'ye yönelik izlemesi gereken strateji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sektör B'de tam rekabet koşullarının korunması ve fiyatın marjinal maliyete eşitlenmesi (P=MCP = MC) kuralına sıkı sıkıya bağlı kalınması
  2. Sektör B'de de fiyatın marjinal maliyetten bilinçli olarak saptırılması ve Sektör A'daki aksaklığı dengeleyecek bir düzenleme yapılmasıCevap
  3. C
    Sektör B'de fiyatın marjinal faydaya eşitlenmesinin, Sektör A'daki aksaklıktan bağımsız olarak her zaman "Birinci En İyi" sonucu doğuracağının varsayılması
  4. D
    Sektör B'de üretimin kısıtlanarak tüm kaynakların Sektör A'ya aktarılmasının Pareto etkinliği için yeterli koşul olduğunun kabul edilmesi
  5. E
    Sektör B'deki kaynak dağılımının Sektör A'daki tekel gücüyle hiçbir ilişkisi olmadığının ve düzenlemenin gereksiz olduğunun savunulması

Cevap

Politika yapıcı, Sektör B'de de fiyatın marjinal maliyetten saptırılmasını öngören bir strateji izleyerek Sektör A'daki aksaklığı dengelemeye çalışmalıdır.
İkinci En İyi Teoremi'ne göre, eğer ekonomide Pareto etkinliği sağlayan şartlardan biri (örneğin tekel veya vergi nedeniyle) yerine getirilemiyorsa, diğer şartların yerine getirilmesi (diğer sektörlerde P=MCP=MC yapılması) artık arzu edilen bir durum olmayabilir. Bu durumda toplumsal refahı maksimize etmek için ideal olan, müdahale edilebilir sektörlerde de ideal şartlardan saparak mevcut aksaklığın etkilerini minimize etmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomideki mevcut piyasa aksaklığını ve müdahale imkanını değerlendir.
Sektör A'da P>MCP > MC durumu (aksaklık) sabittir ve giderilememektedir.
İkinci En İyi analizi, giderilemeyen bir kısıtın varlığıyla başlar.
2
İkinci En İyi Teoremi'nin (Lipsey-Lancaster) temel mantığını uygula.
Pareto şartlarından en az biri sağlanamıyorsa, geri kalan şartların sağlanması refahı maksimize etmez.
Kısmi bir iyileştirme (tek bir sektörde P=MCP=MC), genel refah düzeyini azaltabilir.
3
İdeal politikayı belirle.
Sektör B'de de P=MCP=MC şartından vazgeçilerek ikinci en iyi (second-best) denge noktasına ulaşılır.
Sektörler arası ikame ve tamamlayıcılık ilişkileri nedeniyle, bir hatayı başka bir 'kontrollü hata' ile dengelemek daha iyi sonuç verebilir.

Anahtar Kavram

İkinci En İyi Teoremi (Theory of the Second Best)

İpuçları

1
Refah iktisadında 'ideal olanın' (Pareto) bir parçası eksikse, geri kalan parçaları mükemmel tutmak en iyi sonuç olmayabilir.
2
Lipsey ve Lancaster, bir aksaklık varken diğer piyasalarda marjinal maliyet fiyatlamasından sapmanın refah artırıcı olabileceğini belirtmiştir.

Daha Fazla Pratik

Arrow'un İmkansızlık Teoremi'ndeki 'Diktatörlük Karşıtlığı' ve 'Geçişkenlik' aksiyomlarının neden çelişebileceğini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla