Soru

Zorluk: OrtaBertrand ve Edgeworth Modelleri

Oligopol piyasasında homojen ürün üreten firmaların fiyat üzerinden rekabet ettiği Bertrand modelinde piyasa dengesi tam rekabet seviyesinde (P=MCP=MC) oluşurken, Edgeworth modelinde fiyatların belirli bir aralıkta sürekli dalgalanmasının (fiyat istikrarsızlığı) temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Firmaların üretim kapasitelerinin piyasa talebinin tamamını karşılamada yetersiz kalmasıCevap
  2. B
    Firmaların miktar değişkenini stratejik bir araç olarak kullanıp üretimlerini buna göre belirlemeleri
  3. C
    Firmaların rakiplerinin fiyat artışlarını takip etmeyeceklerini, ancak fiyat indirimlerini takip edeceklerini varsaymaları
  4. D
    Piyasadaki firmalardan birinin maliyet avantajına sahip olması ve lider firma olarak hareket etmesi
  5. E
    Üretilen malların birbirinden farklılaştırılmış (heterojen) olması nedeniyle marka sadakatinin oluşması

Cevap

Firmaların üretim kapasitelerinin piyasa talebinin tamamını karşılamada yetersiz kalması
Doğru cevap olan 'üretim kapasitelerinin sınırlı olması' varsayımı, Edgeworth modelini Bertrand modelinden ayıran temel unsurdur. Bertrand modelinde kapasite sınırı olmadığı için fiyatlar marjinal maliyete kadar düşer ve orada sabitlenir. Ancak Edgeworth modelinde, bir firma fiyatını marjinal maliyete indirse bile kapasitesi yetmediği için tüm piyasa talebini karşılayamaz. Bu durumda rakipler, fiyatta bir miktar artış yaparak kâr elde edebileceklerini görürler. Fiyatlar monopol seviyesine kadar çıkar, ardından tekrar rekabetle düşer; bu döngü (çevrim) piyasada sürekli bir istikrarsızlığa yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Bertrand ve Edgeworth modellerinin ortak yönünü belirle
Her iki modelde de firmalar fiyat üzerinden rekabet eder ve homojen mal üretirler.
Modeller arasındaki farkı anlamak için önce başlangıç noktalarını eşitlemek gerekir.
2
Modelleri birbirinden ayıran temel kısıtı analiz et
Bertrand modelinde kapasite sınırsızdır; Edgeworth modelinde ise her firma sınırlı bir üretim kapasitesine sahiptir.
Kapasite kısıtı, düşük fiyat veren firmanın piyasanın tamamına hakim olup olamayacağını belirleyen kritik faktördür.
3
Kapasite kısıtının fiyat üzerindeki etkisini değerlendir
Edgeworth'ta düşük fiyatlı firma tüm talebi karşılayamadığı için, yüksek fiyatlı firma 'artık talep' (residual demand) ile karşılaşır. Bu durum fiyatların monopol fiyatı ile marjinal maliyet arasında sürekli dalgalanmasına (Edgeworth Çevrimi) neden olur.
Sınırlı kapasite nedeniyle tek bir fiyat dengesi (equilibrium) oluşamaz ve piyasa sürekli istikrarsız kalır.

Anahtar Kavram

Edgeworth modelinde fiyat istikrarsızlığının kaynağı kapasite kısıtıdır.

İpuçları

1
Bertrand modelinde kârın sıfıra inmesi, bir firmanın tek başına tüm piyasayı besleyebilmesiyle mümkündür.
2
Edgeworth modelinde ise piyasanın tamamını besleyemeyen firmalar, yüksek fiyattan mal satma şansını korurlar.

Daha Fazla Pratik

Bertrand Paradoksu'nun (P=MC) hangi durumlarda (farklılaştırılmış mal, kapasite kısıtı vb.) geçerliliğini yitirdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla