Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTarımsal Kredi ve Finansman

Türkiye ekonomisinde 20012001 yılında uygulamaya konulan "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" ve ilgili bankacılık reformları, tarımsal kredi sisteminin finansal yapısında köklü değişikliklere yol açmıştır. Özellikle kamu bankalarının ve tarımsal birliklerin mali disiplin altına alınması hedeflenmiştir. Bu bağlamda, T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kullandırılan indirimli (sübvansiyonlu) kredilerin finansman mekanizmasında gerçekleşen en temel yapısal dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tarımsal kredi faizlerindeki indirim uygulaması tamamen kaldırılarak, tüm üreticilerin piyasa faiz oranları üzerinden borçlanmasının zorunlu hale getirilmesi
  2. Bankalar nezdinde biriken "görev zararı" alacaklarının tasfiye edilerek, faiz farklarının merkezi yönetim bütçesine konulan ödeneklerle "gelir kaybı" adı altında doğrudan karşılanmaya başlanmasıCevap
  3. C
    Tarım Kredi Kooperatiflerinin öz kaynak yetersizliğini gidermek amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan doğrudan ve sınırsız reeskont kredisi kullanma yetkisinin verilmesi
  4. D
    T.C. Ziraat Bankası'nın tarımsal kredi portföyünün tamamının Lisanslı Depoculuk Şirketlerine devredilerek bankacılık sisteminin tarımsal finansmandan çekilmesi
  5. E
    Tarımsal finansmanda nakdi kredi sisteminden vazgeçilerek, finansman ihtiyacının sadece Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) üzerinden ayni yardım şeklinde karşılanması

Cevap

Bankaların sübvansiyonlu kredi maliyetlerinin "görev zararı" yerine merkezi bütçeden "gelir kaybı" ödemeleriyle karşılanmasıdır.
Doğru cevap olan ifade, 20012001 bankacılık reformunun tarımsal kredi ayağındaki en temel değişimini açıklar. Eski sistemde bankalar (Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla Ziraat Bankası) hükümetin belirlediği düşük faizlerle kredi verip, aradaki farkı Hazine'ye borç yazıyordu. Bu biriken "görev zararları" nakit ödenmediği için bankaların mali yapısını çökertmişti. 20012001 sonrası, bu zararlar tasfiye edilmiş ve her yıl bütçeye "Gelir Kaybı Ödemesi" kalemi eklenerek bankaların sübvansiyon maliyetlerinin bütçeden doğrudan karşılanması sistemine geçilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
20012001 öncesi durumun analizi
Kamu bankaları (Ziraat ve Halk), hükümet talimatıyla düşük faizli kredi veriyor ve oluşan farkı Hazine'den alacak kaydediyordu.
"Görev zararı" olarak adlandırılan bu sistem, bankaların likidite sıkışıklığına ve bütçe disiplininin bozulmasına neden oluyordu.
2
Reform paketinin (46034603 Sayılı Kanun ve GEGP) incelenmesi
Kamu bankalarının yeniden yapılandırılması kapsamında görev zararı uygulamasına son verilmesi kararlaştırıldı.
Bankaların mali bünyelerini güçlendirmek ve kamu maliyesinde şeffaflığı sağlamak hedeflenmiştir.
3
Yeni finansman mekanizmasının tespiti
Sübvansiyonlu krediler devam etmekle birlikte, faiz farkının bankanın alacağı olarak değil, her yıl bütçeye konulan ödenekle peşin veya düzenli ödenmesi esası getirildi.
Bu sistemde banka, zararı kendi bilançosunda taşımak yerine, devletten "gelir kaybı ödemesi" alarak faaliyetini sürdürür.

Anahtar Kavram

Tarımsal Finansmanda Görev Zararı ve Gelir Kaybı Dönüşümü

İpuçları

1
20012001 krizinin en büyük nedenlerinden biri olan kamu bankalarının bilançosundaki "karşılıksız alacaklar" kavramını hatırlayın.
2
Reform sonrası, devletin bir bankaya verdiği görevden dolayı oluşan maliyet, bankanın defterinde borç olarak değil, bütçede bir harcama kalemi olarak görülmeye başlanmıştır.
3
"Görev zararı" teriminin yerini alan yeni bütçe terimi "gelir kaybı"dır.

Daha Fazla Pratik

T.C. Ziraat Bankası'nın özerkleşmesi ve anonim şirket statüsüne geçişi ile tarımsal kredi sübvansiyonlarının cari bütçe üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Tarımsal Kredi ve Finansman

Bu konudan daha fazla soru