Soru

Zorluk: ZorTobin'in Portföy Tercihi Teorisi

James Tobin tarafından geliştirilen Portföy Tercihi Teorisi'nde, bir yatırımcının "riskten kaçınan" (risk-averter) olduğu ve servetini nakit para ile tahviller arasında paylaştırdığı varsayımı altında; faiz oranlarında meydana gelen bir artışın optimal portföy bileşimi ve nakit para talebi üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Faiz oranlarındaki artış, birim risk başına düşen beklenen getiriyi (fırsat sınırının eğimini) artırarak ikame etkisi yoluyla nakit para talebini azaltırken; gelir etkisi yoluyla nakit para talebini artırıcı bir baskı oluşturabilir.Cevap
  2. B
    Tobin modelinde gelir etkisi her zaman ikame etkisinden daha güçlüdür; bu nedenle faiz oranları yükseldiğinde bireylerin spekülatif amaçlı nakit para talebi de her zaman artış gösterir.
  3. C
    Faiz oranlarındaki bir artış, portföyün fırsat sınırı doğrusunun (opportunity locus) eğimini azaltarak yatırımcıyı daha düşük riskli farksızlık eğrilerine yöneltir ve nakit talebinin artmasına yol açar.
  4. D
    Riskten kaçınan bireylerin farksızlık eğrileri orijine göre içbükey (concave) bir yapıya sahip olduğundan, faiz oranındaki değişimler bireyin ya sadece nakit ya da sadece tahvil tuttuğu uç çözümlere yol açar.
  5. E
    Faiz artışı durumunda sermaye kaybı riski ortadan kalktığı için, bireyler Tobin modeline göre tüm nakit varlıklarını tahvile dönüştürerek likidite tuzağına girerler.

Cevap

Faiz artışı, birim risk başına düşen beklenen getiriyi artırarak ikame etkisi yoluyla nakit para talebini azaltırken; gelir etkisi yoluyla nakit para talebini artırıcı bir baskı oluşturabilir.
Doğru olan ifade, faiz artışının hem ikame hem de gelir etkisine yol açtığını belirten seçenektir. İkame etkisi tahvilleri daha cazip hale getirerek nakit talebini azaltırken, gelir etkisi bireyin artan refahı nedeniyle 'güvenlik' olarak gördüğü nakit varlığını artırmasına neden olabilir. Tobin'in Keynesyen modelden en önemli farklarından biri de bu mikro-temelli analizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz oranındaki artışın fırsat sınırı (opportunity locus) üzerindeki etkisini analiz etme
Fırsat sınırının eğimi (i/σgi / \sigma_g) artar, yani her bir birim risk karşılığında elde edilen beklenen getiri yükselir.
Faiz oranı (ii) tahvilin beklenen getirisini doğrudan belirleyen temel değişkendir.
2
İkame etkisini değerlendirme
Tahvillerin getiri/risk oranı arttığı için yatırımcı nakit para yerine tahvili ikame eder.
Tahvilin fırsat maliyeti artmıştır, bu da nakit para talebini (MdM^d) azaltır.
3
Gelir etkisini değerlendirme
Daha yüksek faiz, yatırımcının aynı risk düzeyiyle daha fazla getiriye ulaşmasını sağlar (refah artışı).
Eğer 'güvenlik' (nakit tutma) normal bir mal ise, refahı artan birey daha fazla güvenlik talep ederek nakit para tutma isteğini artırabilir.
4
Net etkiyi belirleme
Genellikle ikame etkisi baskın çıkar ve faiz arttıkça nakit para talebi azalır; ancak teorik olarak iki etki zıt yönlüdür.
Tobin modeli, Keynes'ten farklı olarak para talebinin faiz duyarlılığını bu iki etkinin bileşimiyle açıklar.

Anahtar Kavram

Portföy Seçimi ve İkame/Gelir Etkileri

Daha Fazla Pratik

Tobin'in modelinde 'Riskten Kaçınan', 'Risk Seven' ve 'Riske Karşı Duyarsız' bireylerin farksızlık eğrisi şekillerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla