Chenery ve Strout tarafından geliştirilen "İki Açık Modeli" (Two-Gap Model) çerçevesinde, bir ekonomide hedeflenen büyüme oranına ulaşabilmek için ex-ante (planlanan) olarak hesaplanan döviz açığının (), tasarruf açığından () daha büyük olduğu () bir durumda "etkin kısıt" (binding constraint) ve dış kaynak girişinin etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Döviz kısıtı etkindir; bu aşamada dış yardımlar sadece tasarruf yetersizliğini gidermekle kalmaz, aynı zamanda yerli kaynaklarla ikame edilemeyen sermaye malı ithalatına olanak sağlayarak büyüme üzerinde daha yüksek bir marjinal etki yaratır.Cevap
- BTasarruf kısıtı etkindir; çünkü ex-post (fiili) olarak yatırımlar her zaman tasarruflara eşit olacağı için döviz açığının büyüklüğü büyüme üzerinde belirleyici bir engel teşkil etmez.
- CDöviz kısıtı etkindir; ancak modele göre dış kaynak girişi yerli tasarrufları ikame edip tüketimi artıracağı için büyüme oranı üzerinde herhangi bir iyileşme sağlamaz.
- DMali kısıt etkindir; zira döviz açığının tasarruf açığından büyük olması, kamu sektörünün bütçe dengesinin otomatik olarak bozulduğunu ve temel engelin vergi kapasitesi olduğunu gösterir.
- ETasarruf kısıtı etkindir; döviz açığı sadece ithal ikameci sanayileşme stratejisinin yanlış uygulanması sonucu ortaya çıkan geçici bir finansman sorunudur.
Cevap
Döviz kısıtı etkindir; bu aşamada dış kaynak girişi hem tasarruf açığını kapatır hem de zorunlu ithalatı finanse ederek büyüme üzerindeki yapısal engeli kaldırır.
Döviz açığının tasarruf açığından büyük olması durumunda, ekonomi yatırım yapmak için gerekli finansmana (tasarruf) sahip olsa dahi, bu yatırımı fiziksel olarak gerçekleştirecek ithal girdi ve sermaye mallarını satın alacak dövize sahip değildir. Bu nedenle döviz kısıtı 'etkin kısıt' haline gelir. Dış sermaye girişi bu durumda sadece bir finansman aracı değil, aynı zamanda yapısal bir dönüşüm aracı olarak işlev görür ve büyümeyi hızlandırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İki Açık Modeli (Chenery-Strout): Etkin Kısıt Analizi
Daha Fazla Pratik
Bahruddin-Bacha tarafından geliştirilen Üç Açık Modeli'ndeki kamu açığının (mali kısıt) yatırımlar üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s