Soru

Zorluk: KolayKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide bankacılık sistemine 25.00025.000 TL tutarında yeni bir nakit mevduat yatırılmıştır. Zorunlu karşılık oranının %10\%10 olduğu, nakit sızıntısının ve atıl rezervlerin bulunmadığı varsayıldığında, bankacılık sisteminin bu süreç sonunda yaratabileceği maksimum kaydi para (kredi) tutarı kaç TL olur?

  1. A
    2.5002.500
  2. B
    25.00025.000
  3. 225.000225.000Cevap
  4. D
    250.000250.000
  5. E
    275.000275.000

Cevap

Bankacılık sisteminin yaratabileceği maksimum kaydi para tutarı 225.000225.000 TL'dir.
Zorunlu karşılık oranı %10\%10 (0,100,10) olduğunda basit mevduat çarpanı 1/0,10=101/0,10 = 10 olur. 25.00025.000 TL'lik yeni mevduat, sistemde toplam 25.000×10=250.00025.000 \times 10 = 250.000 TL'lik bir mevduat hacmi oluşturur. Bu hacmin 25.00025.000 TL'si başlangıçta sisteme giren nakit paradır. Dolayısıyla bankacılık sisteminin yarattığı net kaydi para tutarı 250.00025.000=225.000250.000 - 25.000 = 225.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Basit mevduat çarpanının hesaplanması
1/0,10=101 / 0,10 = 10
Zorunlu karşılık oranı (rr) kullanılarak mevduat genişlemesinin kaç kat olacağı belirlenir.
2
Toplam mevduat hacminin hesaplanması
25.000×10=250.00025.000 \times 10 = 250.000 TL
İlk mevduat artışının çarpanla çarpılmasıyla sistemdeki toplam mevduat miktarı bulunur.
3
Yaratılan kaydi para tutarının bulunması
250.00025.000=225.000250.000 - 25.000 = 225.000 TL
Sistemin 'yarattığı' para, toplam hacimden sisteme dışarıdan giren ilk mevduatın çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Kaydi para yaratma süreci, bankaların kendilerine yatırılan mevduatın bir kısmını zorunlu karşılık olarak ayırıp geri kalanını kredi olarak vermesiyle işleyen bir çarpansal genişleme sürecidir.

Alternatif Yöntem

Yaratılan kaydi para tutarı doğrudan [ΔD×(1r)/r][\Delta D \times (1 - r) / r] formülüyle de bulunabilir: 25.000×(0,90/0,10)=25.000×9=225.00025.000 \times (0,90 / 0,10) = 25.000 \times 9 = 225.000 TL.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla