Soru

Zorluk: OrtaTCMB'nin Kuruluşu, Görevleri ve Bağımsızlığı

Merkez Bankası’nın kurumsal yapısı ve yetkileri 20012001 yılında yürürlüğe giren 46514651 sayılı Kanun ile önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Bu yasal çerçevede "fiyat istikrarı" temel hedef olarak belirlenirken, Banka'nın bu hedefle çelişmemek kaydıyla desteklemekle yükümlü olduğu husus aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hükümetin büyüme ve istihdam politikalarıCevap
  2. B
    Kamu iktisadi teşebbüslerinin yatırım ve finansman ihtiyaçları
  3. C
    Mevduat bankalarının günlük operasyonel süreçlerinin yerinde denetimi
  4. D
    Hazine Müsteşarlığı'nın nakit açıkları için kısa vadeli avans talepleri
  5. E
    Enflasyon hedeflerinin hükümetten bağımsız olarak tek taraflı belirlenmesi

Cevap

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, temel amacı olan fiyat istikrarı ile çelişmemek kaydıyla hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını desteklemekle yükümlüdür.
Doğru yanıt, Banka'nın yasal yükümlülüğünü tam olarak ifade etmektedir. 12111211 sayılı Kanun'un 4. maddesi, fiyat istikrarı ile çelişmeme şartıyla hükümetin büyüme ve istihdam odaklı ekonomi politikalarının desteklenmesini bir görev olarak tanımlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
12111211 sayılı Kanun'daki amaç hiyerarşisini belirle.
Banka'nın birincil ve vazgeçilemez amacı fiyat istikrarını sağlamaktır.
Yasal çerçevede diğer tüm görevler bu temel amaca hizmet etmek veya onunla çelişmemek zorundadır.
2
İkincil düzeydeki yükümlülüğü analiz et.
Hükümetin ekonomik politikalarına (büyüme ve istihdam) destek verilmesi ikincil bir görevdir.
Banka'nın ekonomik sistemin bir parçası olarak hükümetin genel ekonomi politikasıyla uyumlu hareket etmesi beklenir, ancak bu uyum fiyat istikrarını bozmamalıdır.
3
Bağımsızlık unsurları ile görevleri ayırt et.
Banka araç bağımsızlığına sahip olsa da kamu finansmanı yapamaz ve amaç (enflasyon hedefi) hükümetle belirlenir.
20012001 reformunun temel felsefesi, Banka'yı siyasi baskılardan arındırmak ve bütçe açıklarının parasallaşmasını engellemektir.

Anahtar Kavram

TCMB'nin Amaç Hiyerarşisi ve İkincil Destek Rolü

İpuçları

1
20012001 yılında yapılan değişiklikle Banka'nın temel amacının fiyat istikrarı olduğunu hatırlayın.
2
Banka, hükümetin ekonomi politikalarına tamamen kayıtsız değildir; ancak bu destek 'şarta' bağlıdır.
3
Bu şart, desteğin Banka'nın fiyat istikrarı hedefiyle çelişmemesidir.

Daha Fazla Pratik

TCMB'nin araç bağımsızlığı ve amaç bağımsızlığı arasındaki farkı incelemek, bu konudaki diğer soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla