Merkantilizm ve Fizyokrasi
119 soru
Merkantilist iktisadi sistemde, devletin gücü ve serveti ülkenin sahip olduğu değerli maden stoklarıyla ( ve ) ölçülür. Bu doğrultuda dış ticaret fazlası vererek ülkeye maden girişini maksimize etmeyi amaçlayan bir Merkantilist devletin, dış ticaret politikaları kapsamında aşağıdakilerden hangisini uygulaması beklenmez?
Merkantilist iktisatçılar, bireylerin ücret artışlarına verdikleri tepkiyi modern iktisat terminolojisindeki "geriye bükümlü emek arz eğrisi" mantığına yakın bir şekilde analiz etmişlerdir. Bu doğrultuda savunulan ve ücretlerin asgari geçim düzeyinde tutulmasını öngören "yoksulluğun faydası" (utility of poverty) yaklaşımının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Merkantilist dönem düşünürlerinden William Petty, "Siyasal Aritmetik" adlı çalışmasında iktisadi olguları ölçülebilir verilerle açıklamaya çalışırken, servetin kaynağına dair "emek servetin babası, toprak ise anasıdır" nitelemesini yapmıştır.
Petty'nin bu yaklaşımı, iktisadi düşünce tarihinde aşağıdakilerden hangisi bakımından bir dönüm noktası olarak kabul edilir?
Fizyokratik doktrinde, ekonomik faaliyetlerin verimli (prodüktif) veya kısır (steril) olarak nitelendirilmesindeki temel ölçüt, o faaliyetin sonucunda doğadan yeni bir değer olan "saf hasıla" ( ) yaratılıp yaratılmadığıdır. Bu analiz çerçevesinde; üretim sürecinde bizzat yer almayan ancak toprak mülkiyeti ve egemenlik hakları nedeniyle saf hasılanın tamamına el koyan, bu geliri diğer sınıflardan mal ve hizmet satın alarak harcayan toplumsal kesim aşağıdakilerden hangisidir?
Merkantilist iktisadi düşüncede, bir devletin zenginliğini ve uluslararası rekabet gücünü artırmak amacıyla savunulan "Düşük Ücret Ekonomisi" (Economy of Low Wages) yaklaşımının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Merkantilist düşünce sisteminin gelişiminde önemli roller üstlenen Thomas Mun, Jean-Baptiste Colbert ve William Petty'nin iktisadi görüşleri ve yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Fizyokratlar tarafından savunulan ve devletin ekonomik hayata müdahale etmemesi gerektiğini vurgulayan "Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" (Laissez-faire, laissez-passer) ilkesi, temelini aşağıdakilerden hangisinden almaktadır?
David Hume, Merkantilistlerin sürekli dış ticaret fazlası vererek değerli maden biriktirme hedefini "Fiyat-Para Akım Mekanizması" (Otomatik Denge Mekanizması) ile eleştirmiştir. Hume'un bu analizine göre, bir ülkede dış ticaret fazlası sonucunda değerli maden stokunun artmasının ardından dış ticaret dengesinin otomatik olarak yeniden sağlanması sürecindeki temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?
David Hume, Merkantilistlerin "sürekli dış ticaret fazlası yoluyla değerli maden biriktirme" stratejisinin neden sürdürülemez olduğunu Miktar Teorisi'ne dayanan bir mekanizma ile açıklamıştır. Hume'un "Otomatik Denge Mekanizması"na (Fiyat-Para Akım Mekanizması) göre, bir ülkede dış ticaret fazlası sonucu biriken altın miktarının artması durumunda ortaya çıkan süreç ve sonuç ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A.R.J. Turgot, 1766 yılında kaleme aldığı (Servetin Oluşumu ve Dağılımı Üzerine Gözlemler) adlı eserinde, Fizyokrat doktrini geliştirerek Klasik İktisat'a zemin hazırlayan önemli analizler sunmuştur. Turgot'un iktisadi çözümlemeleri ve François Quesnay’dan ayrılan veya onun teorisini genişleten yaklaşımları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi Turgot'un iktisadi düşünceye yönelik tespitlerinden biri değildir?
Merkantilist iktisatçılar, dünya servetinin sabit olduğunu ve bir ülkenin ancak bir başka ülke aleyhine zenginleşebileceğini savunmuşlardır. "Sıfır toplamlı oyun" (zero-sum game) olarak da adlandırılan bu varsayım doğrultusunda, Merkantilistlerin savunduğu temel iktisat politikası aşağıdakilerden hangisidir?
Merkantilist sistemde, iktisat politikasının odağına müdahaleciliği yerleştiren ve bir ulusun zenginliğini diğer ülkeler aleyhine büyütmeyi zorunlu kılan temel iktisadi varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
Fizyokrat okulun temsilcilerinden biri olmasına rağmen, iktisadi analizi tarımsal üretimin ötesine taşıyarak sermaye, faiz ve değer teorileri üzerine özgün katkılar sağlayan ; bir malın değerinin, o malın bireyin ihtiyaçlarını karşılama kapasitesi ve nadirliği üzerinden sübjektif olarak belirlendiğini savunmuştur. Turgot'un, modern marjinalist fayda teorisinin öncüsü olarak kabul edilen ve bireyin bir malı elde etmek için vazgeçmeye hazır olduğu fedakarlık üzerinden tanımladığı bu 'sübjektif değer' kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Merkantilist iktisadi düşüncede, Bernard Mandeville gibi düşünürler tarafından sistemleştirilen "yoksulluğun faydası" (utility of poverty) doktrini, düşük ücretlerin sadece üretim maliyetlerini düşürmekle kalmayıp aynı zamanda iş gücünün çalışma istekliliğini koruduğunu savunur. Bu doktrine göre, ücretlerin geçimlik düzeyin üzerine çıkmasının ulusal ekonomi üzerindeki temel olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Merkantilist iktisadi sistemde, bir ulusun zenginliğinin temel göstergesi olan değerli maden stoklarını artırmak için dış ticaret bilançosunun sürekli fazla vermesi hedeflenmiştir. Bu doktrinde nüfusun artırılmasına yönelik aktif politikalar (popülasyonizm) izlenmesi ve ücretlerin geçimlik düzeyde (düşük) tutulması savunulmuştur. Merkantilistlerin bu nüfus ve ücret yaklaşımının arkasındaki temel iktisadi mantık aşağıdakilerden hangisidir?
Fizyokrat düşünce sistemi içerisinde sermaye birikimi ve faiz teorisi üzerine yaptığı özgün katkılarla tanınan A.R.J. Turgot, faiz ödemesini iktisadi açıdan meşrulaştırırken 'fructification' (meyve verme/verimlilik) ilkesine dayanır. Turgot'nun bu ilkesine göre, piyasada oluşan faiz oranının temel belirleyicisi ve faizin meşruiyet kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Fizyokratik iktisadi düşünce sisteminde toplumsal sınıflar, ekonomik süreçteki rollerine ve "saf hasıla" ( ) yaratma kapasitelerine göre tasnif edilmiştir. Bu analiz çerçevesinde; zanaatkâr, tüccar ve sanayicilerden oluşan grubun "kısır sınıf" ( ) olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Fizyokratik düşünce sistemine göre, ekonomide gerçek anlamda yeni bir değer yaratan tek faaliyetin tarım olduğu varsayımından hareketle; devletin tüm vergi gelirlerini doğrudan hangi kaynaktan karşılaması gerektiği savunulmuştur?
İktisadi düşünce tarihinde 'doğal düzen' ve 'net hasıla' kavramlarını sistemleştiren François Quesnay, maliye politikası açısından oldukça radikal olan 'tek vergi' () sistemini savunmuştur. Bu sisteme göre devlet, tüm vergi yükünü doğrudan toprak sahiplerinden alınan rant üzerine yıkmalıdır.
Quesnay'ın vergilendirmenin odağına yalnızca toprak rantını koymasının temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
David Hume'un miktar teorisine dayanan "Fiyat-Para Akım Mekanizması"na göre, bir ekonomide dış ticaret fazlası sonucu değerli maden (altın ve gümüş) stokunun artması aşağıdakilerden hangisine neden olur?