Examkin

Uluslararası Ticaret Politikası

109 soru

Soru 81Soru →

Uluslararası ticaret literatüründe, belirli bir endüstrinin üretim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik bilgi birikiminin ve kalifiye işgücü artışının, diğer sektörlerin verimliliğini de olumlu yönde etkilemesi ancak bu faydanın piyasa fiyatlarına tam olarak yansımaması (bilgi yayılması) durumunda savunulan korumacılık argümanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dışsallıklar (Dışsal ekonomiler) argümanı

Cevap

Dışsallıklar (Dışsal ekonomiler) argümanı, bir sektörün diğer sektörlere sağladığı piyasa dışı faydaların korunmasını temel alır.
Dışsallıklar (Dışsal ekonomiler) argümanı, bir ekonomik faaliyetin o faaliyeti gerçekleştirenler dışındaki üçüncü taraflara sağladığı ve piyasada bedeli ödenmeyen olumlu etkileri (pozitif dışsallıklar) temel alır. Soruda belirtilen teknolojik bilgi yayılması ve kalifiye işgücü artışı, bu dışsallıklara en tipik örneklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki temel gerekçeyi analiz etmek
Belirli bir sektörün üretiminin diğer sektörlere sağladığı 'teknolojik bilgi birikimi' ve 'bilgi yayılması' (spillover) etkileri saptanmıştır.
Korumacılık argümanları arasındaki temel farkları ayırt edebilmek için odak noktasını belirlemek gerekir.
2
Piyasa başarısızlığını tanımlamak
Marjinal Sosyal Faydanın (MSBMSB), Marjinal Özel Faydadan (MPBMPB) büyük olduğu (MSB>MPBMSB > MPB) bir durum söz konusudur.
Piyasa fiyatlarının bu faydayı yansıtmaması, müdahale gerektiren bir dışsallık olduğunu gösterir.
3
Uygun argümanla eşleştirmek
Bu durum doğrudan 'Dışsallıklar Argümanı' kapsamında değerlendirilir.
Stratejik ticaret politikasının da temel taşlarından biri olan bu argüman, toplumsal refahı artırmak için dışsal fayda sağlayan sektörlerin korunmasını savunur.

Anahtar Kavram

Dışsallıklar (Externalities) ve Piyasa Başarısızlığı

İpuçları

1
Soruda bahsedilen faydanın 'piyasa fiyatlarına tam olarak yansımaması' ifadesi, bir piyasa başarısızlığına işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Brander-Spencer modelinin oligopolistik piyasalardaki kar kaydırma mekanizmasını inceleyerek modern korumacılık teorilerini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 82Soru →

İthalatçı bir ülkenin, dış ticaret ortağı olan ihracatçı ülkeden belirli bir malın satışını sınırlandırmasını talep etmesiyle ortaya çıkan "Gönüllü İhracat Kısıtlamaları" (VERVER), ekonomik etkileri bakımından ithalat kotalarına benzemekle birlikte refah sonuçları açısından farklılık göstermektedir.

Buna göre, Gönüllü İhracat Kısıtlamalarını (VERVER) standart bir ithalat kotasından ayıran ve ithalatçı ülke açısından ekonomik maliyeti daha yüksek kılan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama nedeniyle oluşan kota rantının, ithalatçı ülkede kalmak yerine ihracatçı ülkeye transfer edilmesi

Cevap

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), kota rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi nedeniyle ithalatçı ülke için standart bir ithalat kotasından daha maliyetlidir.
Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), teknik olarak bir ithalat kotasına benzese de, kısıtlamanın yönetimi ihracatçı ülke hükümeti veya üreticileri tarafından yapılır. Bu durum, ithalatçı ülkede malın kıtlaşması sonucu artan fiyat ile dünya fiyatı arasındaki farktan doğan ekonomik kârın (kota rantı), ithalatçı ülkede kalmak yerine doğrudan yabancı ülkeye aktarılmasına neden olur. Bu transfer, ithalatçı ülkenin toplam refah kaybını, benzer bir ithalat kotasına göre (rantın yurt içinde kaldığı varsayımıyla) daha yüksek kılar.

Adım Adım Çözüm

1
VERVER kavramını tanımlama
VERVER, ithalatçı ülkenin baskısı veya talebiyle ihracatçı ülkenin kendi ihracat miktarını sınırlandırmasıdır.
Uygulamanın kimin tarafından yürütüldüğünü anlamak, rantın kime gideceğini belirlemek için temeldir.
2
İthalat kotası ile VERVER arasındaki benzerliği belirleme
Her iki araç da ithalat miktarını azaltır ve ithalatçı ülkedeki yerli fiyatı yükseltir.
Fiyat ve miktar etkilerinin aynı olduğunu saptamak, farkın refah dağılımında olduğunu görmeyi sağlar.
3
Kota rantı analizini yapma
Standart kotada rant genellikle ithalatçı ülkede (hükümet veya ithalatçılar) kalırken, VERVER'de ihracat lisanslarını ihracatçı ülke dağıttığı için rant dışarıya transfer edilir.
İthalatçı ülkenin net refah kaybının neden daha yüksek olduğunu açıklayan kritik fark budis.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER) ve Kota Rantı Transferi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 83Soru →

Uluslararası ticaret literatüründe Friedrich List ve Alexander Hamilton ile özdeşleşen 'Genç Endüstriler Argümanı' kapsamında, korunacak bir endüstrinin sadece 'öğrenme eğrisi' etkisiyle zamanla maliyetlerini düşürüp rekabet gücü kazanması (Mill Kriteri) yeterli bir savunma olarak görülmez. Bu argümanın rasyonel bir yatırım kararı olarak kabul edilebilmesi için, koruma süresince toplumun katlandığı maliyetlerin, endüstrinin gelecekte yaratacağı artı değer ile telafi edilmesi (net bugünkü değerin pozitif olması) gerektiğini öngören test aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bastable Testi

Cevap

Bastable Testi, genç endüstrilerin korunmasında fayda-maliyet analizine dayanan rasyonellik kriteridir.
Doğru cevap olan Bastable Testi, korumacılık literatüründe bir yatırımın iktisadi olarak anlamlı olabilmesi için gelecekteki faydaların bugünkü değerinin, başlangıçtaki koruma maliyetlerini aşması gerektiğini ifade eden rasyonellik kriteridir.

Adım Adım Çözüm

1
Genç endüstriler argümanının temel varsayımını belirle.
Zamanla 'öğrenme eğrisi' (learning curve) sayesinde maliyetlerin düşeceği varsayılır.
Korunmanın temel gerekçesi tecrübe kazanımıdır.
2
Mill ve Bastable kriterleri arasındaki farkı analiz et.
Mill sadece rekabet gücünü, Bastable ise yatırımın toplam refah maliyetini karşılamasını (NPV > 0) şart koşar.
İktisadi rasyonalite, sadece hayatta kalmayı değil, katlanılan maliyetin telafi edilmesini de gerektirir.

Anahtar Kavram

Genç Endüstriler Argümanı ve Bastable Kriteri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

Stratejik ticaret politikası çerçevesinde Brander ve Spencer tarafından geliştirilen "kar kaydırma" (profit shifting) analizi, eksik rekabet koşulları altında devlet müdahalesinin ulusal refahı artırabileceğini savunmaktadır. Ancak Eaton ve Grossman, bu sonuçların firmaların piyasadaki rekabet biçimine (stratejik değişken seçimine) bağlı olarak köklü bir değişikliğe uğrayabileceğini göstermiştir. Buna göre, farklılaştırılmış mallar üreten yerli ve yabancı bir firmanın üçüncü bir ülke piyasasında fiyat üzerinden rekabet ettiği (Bertrand rekabeti) varsayıldığında; yerli hükümetin ulusal refahı maksimize etmek ve yerli firmanın karını artırmak amacıyla uygulaması gereken optimal dış ticaret politikası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhracat vergisi uygulamak

Cevap

Fiyat rekabetinin (Bertrand) geçerli olduğu stratejik ticaret modellerinde optimal politika ihracat vergisi uygulamaktır.
Eaton ve Grossman'a göre, Bertrand tipi fiyat rekabetinde firmaların fiyat kararları birbirini aynı yönde etkiler (stratejik tamamlayıcılık). Yerli hükümet yerli firmaya ihracat vergisi koyduğunda, bu durum yerli firmanın fiyatını yükseltmesine neden olan bir taahhüt aracı işlevi görür. Rakip yabancı firma, yerli firmanın fiyat artışına kendi fiyatını da artırarak tepki verir. Sonuçta her iki firma da başlangıçtaki dengeye göre daha yüksek karlar elde eder ve yerli ülkenin refahı artar.

Adım Adım Çözüm

1
Rekabet türünü ve stratejik etkileşimi belirleme
Bertrand rekabetinde fiyatlar "stratejik tamamlayıcı" (strategic complements) özelliğine sahiptir.
Bir firmanın fiyatını artırması, rakibinin de fiyatını artırmasını karlı hale getirir.
2
Hükümet müdahalesinin tepki fonksiyonları üzerindeki etkisini analiz etme
İhracat vergisi, yerli firmanın marjinal maliyetini yapay olarak artırarak fiyat tepki fonksiyonunu dışarıya (sağa) kaydırır.
Hükümet, yerli firmanın fiyatını yüksek tutacağına dair rakibe karşı bir taahhüt (commitment) mekanizması oluşturur.
3
Denge fiyatı ve kar üzerindeki değişimi değerlendirme
Yerli firmanın vergi nedeniyle fiyat artırması üzerine, yabancı firma da kendi fiyatını artırır (stratejik tamamlayıcılık gereği).
Fiyat savaşı yerine her iki firma da daha yüksek fiyatlardan satış yaparak karlarını, dolayısıyla yerli ülke ulusal refahını artırır.

Anahtar Kavram

Eaton-Grossman Analizi ve Stratejik Tamamlayıcılık

Alternatif Yöntem

Oyun teorisi perspektifiyle, Bertrand rekabetinde fiyatların stratejik tamamlayıcı (strategic complements) olduğunu hatırlayarak, hükümetin 'kartel benzeri' bir yüksek fiyat dengesi kurmak için vergiyi bir koordinasyon aracı olarak kullandığını düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 85Soru →

Uluslararası iktisat literatüründe yer alan fiyat farklılaştırması temelli bir ticaret politikası aracında; yerli üreticinin iç pazarda hakim bir konumda olduğu, ancak uluslararası arenada yüksek rekabet baskısı hissettiği bir model kurgulanmıştır. Firmanın bu iki pazar arasında "sürekli damping" stratejisini uzun vadeli bir kâr optimizasyonu olarak benimsemesi durumunda, piyasa parametrelerine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış piyasada karşılaşılan talep esnekliğinin iç piyasaya göre daha yüksek olması nedeniyle, firma marjinal hasılatlarını eşitleyecek şekilde dış piyasada daha düşük bir fiyat belirler.

Cevap

Dış piyasadaki talep esnekliğinin yüksekliği nedeniyle marjinal hasılatları eşitlemek adına dışarıda daha düşük fiyat uygulanması
Sürekli damping uygulayan bir firma için kâr maksimizasyonu, iç piyasadaki marjinal hasılat ile dış piyasadaki marjinal hasılatın eşitlenmesi (MRi=MRdMR_i = MR_d) noktasında gerçekleşir. Dış piyasadaki talep, daha fazla ikame imkanı ve rekabet nedeniyle iç piyasaya göre daha esnektir (∣ϵd∣>∣ϵi∣|\epsilon_d| > |\epsilon_i|). MR=P(1−1/∣ϵ∣)MR = P(1 - 1/|\epsilon|) denklemine göre, esnekliğin yüksek olduğu dış piyasada marjinal hasılatı iç piyasadaki düzeye getirebilmek için fiyatın daha düşük tutulması gerekir. Bu durum, firmanın neden dışarıda ucuza, içeride pahalıya sattığını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapısının analiz edilmesi
İç piyasada monopol gücü (düşük esneklik), dış piyasada yüksek rekabet (yüksek esneklik) saptandı.
Sürekli dampingin temel şartı piyasaların bölümlenmiş olması ve farklı talep esnekliklerine sahip olmasıdır.
2
Marjinal hasılat ve esneklik ilişkisinin formüle edilmesi
MR=P(1−1∣ϵ∣)MR = P \left(1 - \frac{1}{|\epsilon|}\right) formülü dikkate alındı.
Fiyat (PP) ile marjinal hasılat (MRMR) arasındaki ilişki talep esnekliğine (∣ϵ∣|\epsilon|) bağlıdır.
3
Kâr maksimizasyonu şartının uygulanması
MRic\c=MRdıs\c=MCMR_{iç} = MR_{dış} = MC eşitliği kuruldu.
Firma, her iki piyasadan elde ettiği son birimin getirisini eşitleyerek toplam kârını en üst düzeye çıkarır.
4
Fiyatların karşılaştırılması
Dış piyasa esnekliği (∣ϵd∣|\epsilon_d|) daha yüksek olduğu için, aynı MRMR değerine ulaşmak için PdP_d fiyatı Pic\cP_{iç} fiyatından daha düşük belirlendi.
Daha esnek olan piyasada fiyatın marjinal hasılata oranı, az esnek olan piyasaya göre daha düşüktür.

Anahtar Kavram

Sürekli Damping ve Üçüncü Derece Fiyat Farklılaştırması

İpuçları

1
Damping türlerini birbirinden ayıran temel kriter, uygulamanın süresi ve firmanın nihai amacıdır.
2
Sürekli damping, mikro iktisattaki 'üçüncü derece fiyat farklılaştırması' konusunun uluslararası ticarete uygulanmış halidir.
3
Kâr maksimizasyonu için marjinal hasılatların her iki piyasada eşitlenmesi gerektiğini ve esneklik arttıkça fiyatın marjinal hasılata yaklaştığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Ters damping (reverse dumping) kavramını ve hangi esneklik koşullarında ortaya çıktığını araştırarak damping türleri arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 86Soru →

Uluslararası ticaret politikası araçlarından biri olan Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), ithalatçı ülkenin talebi üzerine ihracatçı ülkenin belirli bir malın ihracat miktarını sınırlandırmayı kabul etmesiyle ortaya çıkar. Bu uygulama, hem ithalatçı hem de ihracatçı ülke ekonomileri üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır.

Buna göre, VERVER uygulaması sonucunda ithalatçı ülkenin toplam refahındaki azalmanın, aynı miktar kısıtlamayı hedefleyen bir ithalat kotasına (rantın yerli ithalatçılara kaldığı durum) göre daha fazla olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama sonucunda oluşan kıtlık rantının yabancı ihracatçılara transfer edilmesi

Cevap

Gönüllü ihracat kısıtlamalarında (VERVER), kısıtlama sonucu oluşan rantın yabancı ihracatçılara transfer edilmesi, ithalatçı ülkenin refah kaybının daha yüksek olmasına neden olur.
Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VERVER), teknik olarak bir ihracat kotasıdır ancak ithalatçı ülkenin baskısı ile uygulanır. Bir ithalat kotasında rantın (ithalat lisansı sahiplerine veya devlete) ülke içinde kalma ihtimali varken, VERVER uygulamasında bu rant doğrudan yabancı ihracatçılara gider. Bu durum, ithalatçı ülke için ölü kayıplara ek olarak bir de gelir transferi kaybı yarattığından net refah kaybı daha yüksek olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kısmi denge analizi çerçevesinde refah etkilerini belirleyin.
Tüketici rantı azalır, üretici rantı artar.
Kısıtlama nedeniyle malın yurt içi fiyatı yükselir.
2
Kıtlık rantının (kota rantı) kime kaldığını analiz edin.
VERVER uygulamasında rant, ihracat miktarını sınırlayan yabancı firmalara/ülkeye kalır.
İhracatçı ülke, kısıtlı miktardaki malı daha yüksek fiyattan satma imkanı bulur.
3
Net refah değişimini hesaplayın.
Net Kayıp = Tüketim Etkisi + Üretim Etkisi + Yabancıya Transfer Edilen Rant.
İthalat kotasında ülke içinde kalan rant, VER uygulamasında ülke dışına çıktığı için refah kaybı daha büyüktür.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamalarında (VER) Rant Transferi

İpuçları

1
Korumacı araçların refah etkilerini karşılaştırırken 'rantın kime gittiği' sorusuna odaklanın.
2
VERVER uygulamasında kısıtlamayı ithalatçı değil, ihracatçı ülke kendi sınırları içinde gerçekleştirir.
3
Kıtlık rantının yurt dışına transfer edilmesi, ithalatçı ülke için en maliyetli koruma yöntemlerinden biridir.

Daha Fazla Pratik

İthalat kotalarında rantın devlete kalması için hangi yöntemin kullanılması gerektiğini araştırın (örneğin; kota lisanslarının ihale ile satılması).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 87Soru →

Uluslararası ticaret literatüründe "yıkıcı damping" (predatory dumping) uygulaması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı piyasadaki rakipleri tasfiye edip tekel gücü elde ettikten sonra fiyatları yükseltmeyi hedefleyen stratejik ve geçici bir uygulamadır.

Cevap

Yıkıcı damping; yabancı piyasadaki rakipleri piyasadan uzaklaştırarak tekel gücü elde etmek amacıyla yapılan, başlangıçta zararına satışları içeren ancak uzun vadede fiyatları yükseltmeyi amaçlayan stratejik bir uygulamadır.
Doğru olan seçenek, yıkıcı dampingin özünü oluşturan rakipleri piyasadan kovma ve ardından tekel gücüyle fiyatları artırma stratejisini tam olarak tanımlamaktadır. Bu uygulama, başlangıçta zararına satışı göze alan ancak piyasa hakimiyeti kurulduğunda kârı maksimize etmeyi planlayan geçici bir eylemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Damping türlerini amaçlarına göre sınıflandırın.
Damping; arızi (stok eritme), sürekli (fiyat farklılaştırması) ve yıkıcı (tekel oluşturma) olarak üçe ayrılır.
Soruda istenen spesifik türün karakteristik özelliğini diğerlerinden ayırt etmek gerekir.
2
Yıkıcı dampingin temel motivasyonunu analiz edin.
Bu türde amaç, kısa vadeli kâr değil, rakipleri yok ederek uzun vadeli tekel gücü kazanmaktır.
Yıkıcı dampingi diğerlerinden ayıran en önemli fark "stratejik niyet" ve "tekel oluşturma" hedefidir.

Anahtar Kavram

Yıkıcı dampingin stratejik ve geçici doğası

Daha Fazla Pratik

Sürekli dampingin gerçekleşmesi için gerekli olan talep esnekliği koşullarını ve piyasa ayrıştırması gerekliliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 88Soru →

Uluslararası iktisat literatüründe "büyük ülke" varsayımı altında, ihraç edilebilir bir mal için birim başına ss tutarında spesifik bir ihracat sübvansiyonu uygulanmaktadır. Bu politikanın iç piyasa fiyatı (PdP_d), dünya piyasa fiyatı (PwP_w) ve ulusal refah üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İç piyasa fiyatındaki artış sübvansiyon miktarından (ss) daha az gerçekleşir, dünya piyasa fiyatı düşer ve dış ticaret hadlerinin bozulması nedeniyle ulusal refah kesinlikle azalır.

Cevap

İç piyasa fiyatındaki artışın sübvansiyon miktarından (ss) daha az gerçekleştiği, dünya piyasa fiyatının düştüğü ve dış ticaret hadlerinin bozulması nedeniyle ulusal refahın kesinlikle azaldığı ifade doğrudur.
Büyük ülke varsayımı altında, hükümet ihracatı sübvanse ettiğinde dış piyasaya sunulan mal arzı artar ve bu durum dünya piyasa fiyatının (PwP_w) düşmesine yol açar. İç piyasa fiyatı (PdP_d) ise yeni dünya fiyatı ile sübvansiyon miktarının toplamına (Pw∗+sP_w^* + s) eşittir. Dünya fiyatı düştüğü için, iç piyasa fiyatındaki net artış sübvansiyon miktarı olan ss değerinden daha küçük kalır. Ayrıca, ülkenin ihraç ettiği malın fiyatı düştüğü için dış ticaret hadleri bozulur. Hem üretim/tüketim çarpıklıkları hem de dış ticaret hadlerindeki bu bozulma nedeniyle ulusal refah kesinlikle azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük ülke varsayımının dünya fiyatı üzerindeki etkisini belirlemek.
Büyük bir ülke ihracatı teşvik ettiğinde dünya piyasasına sunulan mal miktarı artar, bu da dünya denge fiyatının (PwP_w) düşmesine neden olur.
Ülke, dünya piyasasını etkileyebilecek kadar büyük bir pazar payına sahiptir.
2
İç piyasa fiyatı (PdP_d) ile sübvansiyon (ss) arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Pd=Pw∗+sP_d = P_w^* + s (Burada Pw∗P_w^* yeni ve daha düşük dünya fiyatıdır).
Sübvansiyon, iç fiyat ile dış fiyat arasında sübvansiyon miktarı kadar bir fark yaratır.
3
Fiyat değişimlerini karşılaştırmak.
Eski dünya fiyatı PwP_w iken yeni iç fiyat Pd=Pw∗+sP_d = P_w^* + s olur. Pw∗<PwP_w^* < P_w olduğundan, Pd−Pw<sP_d - P_w < s olur.
Dünya fiyatındaki düşüş, sübvansiyonun iç piyasa fiyatına yansımasını törpüler.
4
Toplam ulusal refah etkisini hesaplamak.
Refah Kaybı = Tüketim Çarpıklığı + Üretim Çarpıklığı + Dış Ticaret Hadleri Kaybı.
İhracat sübvansiyonu, ihraç malının fiyatını düşürerek dış ticaret hadlerini bozar ve refahı her zaman azaltır.

Anahtar Kavram

Büyük Ülke Varsayımı Altında İhracat Sübvansiyonunun Fiyat ve Refah Etkileri

İpuçları

1
Büyük ülkelerin dünya fiyatlarını etkileme gücü olduğunu ve arz artışının fiyatı nasıl etkileyeceğini düşünün.
2
İç fiyat ile dünya fiyatı arasındaki denklemi yazın: Pic\c=Pdu¨nya+sP_{iç} = P_{dünya} + s. Dünya fiyatı düşerse iç fiyat artışı sübvansiyondan büyük mü olur küçük mü?
3
İhracat sübvansiyonunun dış ticaret hadlerini (İhraç Fiyatı / İthal Fiyatı) nasıl etkilediğini ve bunun refah üzerindeki 'üçüncü bir kayıp kalemi' olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İhracat sübvansiyonunun etkilerini ithalat tarifeleri ile 'dış ticaret hadleri' açısından karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 89Soru →

İthalat kotaları, gümrük tarifelerine benzer şekilde yerli fiyatları yükselterek ithalatı kısıtlasa da ortaya çıkan ekonomik rantın dağılımı bakımından tarifelerden farklılık gösterebilir. Buna göre, hükümetin ithalat lisanslarını yerli ithalatçı firmalara bedelsiz (ücretsiz) olarak dağıttığı bir durumda, tarifelerdeki vergi gelirine karşılık gelen "kota rantı" aşağıdakilerden hangisine aktarılmış olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthalat lisansına sahip olan firmalara

Cevap

İthalat lisansına sahip olan firmalara
İthalat kotası, ithal edilen malın miktarını sınırlayarak yurt içi fiyatın dünya fiyatının üzerine çıkmasına neden olur. Bu fiyat farkı ile ithal edilen miktarın çarpımı sonucu ortaya çıkan kazanca "kota rantı" denir. Eğer devlet bu lisansları yerli ithalatçılara bedelsiz (ücretsiz) olarak verirse, ithalatçılar malı dünya fiyatından alıp yurt içinde daha yüksek fiyattan satarak bu rantı kendileri elde etmiş olurlar. Bu durum, gümrük tarifelerinde devletin elde ettiği vergi gelirinin, kota uygulamasında özel kesime transfer edilmesi anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kota rantının kaynağını belirle.
Yurt içi fiyat (PqP_q) ile dünya fiyatı (PwP_w) arasındaki fark, kota miktarı ile çarpıldığında kota rantını oluşturur.
Miktar kısıtlaması arzı azaltarak fiyatı dünya seviyesinin üzerine çıkarır.
2
Lisans dağıtım yönteminin etkisini analiz et.
Lisanslar ithalatçılara ücretsiz verildiği için bu fiyat farkı doğrudan firmaların kâr hanesine yazılır.
Devlet açık artırma yapmadığı sürece bu rantı kamulaştıramaz.

Anahtar Kavram

İthalat Kotalarında Rant Dağılımı
Tahmini Süre:45s
Soru 90Soru →

Küçük bir ülkede yerli tıbbi cihaz üreticilerini korumak amacıyla nihai ürün ithalatına %15\%15 oranında gümrük tarifesi uygulanmaktadır. Bu cihazların üretim sürecinde kullanılan ithal ara malların nihai ürünün serbest ticaret fiyatı içindeki payı %50\%50 olup bu ara mallara %40\%40 oranında gümrük tarifesi uygulanmaktadır. Buna göre, tıbbi cihaz üretimindeki etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -10

Cevap

Etken koruma oranı −%10-\%10 olarak hesaplanır.
Corden formülüne göre etken koruma oranı; nihai mal tarifesi ile girdi payı ve girdi tarifesinin çarpımı arasındaki farkın, yerli katma değer oranına bölünmesiyle bulunur. Bu soruda nihai mal tarifesi (%15)(\%15), girdi maliyetindeki artıştan (%50×%40=%20)(\%50 \times \%40 = \%20) daha düşüktür. Bu durum, yerli üreticinin katma değerinin serbest ticaret durumuna göre azalmasına neden olur. İşlem sonucunda (−0,05/0,50=−0,10)(-0,05 / 0,50 = -0,10) yani −%10-\%10 değeri elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değişkenlerin tanımlanması
t=0,15t = 0,15 (nihai ürün tarifesi), a=0,50a = 0,50 (girdi payı), ti=0,40t_i = 0,40 (girdi tarifesi)
Corden formülünde kullanılacak verilerin doğru belirlenmesi gerekir.
2
Corden formülünün (g=t−a×ti1−ag = \frac{t - a \times t_i}{1 - a}) uygulanması
g=0,15−(0,50×0,40)1−0,50g = \frac{0,15 - (0,50 \times 0,40)}{1 - 0,50}
Etken koruma oranı, katma değer üzerinden sağlanan korumayı ölçer.
3
Matematiksel hesaplamanın yapılması
g=0,15−0,200,50=−0,050,50=−0,10g = \frac{0,15 - 0,20}{0,50} = \frac{-0,05}{0,50} = -0,10
Pay kısmındaki negatif değer, yerli üreticinin serbest ticarete göre dezavantajlı duruma düştüğünü gösterir.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı (Effective Rate of Protection)

Daha Fazla Pratik

Girdi tarifesinin sıfır olduğu bir durumda etken koruma oranının nasıl değişeceğini hesaplayarak 'tarife basamaklanması' kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 91Soru →

Uluslararası iktisat analizlerinde "büyük ülke" varsayımı çerçevesinde, ithalata uygulanan gümrük tarifesi oranının serbest ticaret düzeyinden (t=0t = 0) başlayarak kademeli olarak artırılmasının ulusal refah üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Refah düzeyi optimum tarife oranına kadar yükselir, bu noktadan sonra düşmeye başlar ve tarife düzeyi ithalatı tamamen durduracak seviyeye ulaştığında serbest ticaret düzeyindeki refahın altına iner.

Cevap

Refah düzeyi optimum tarife oranına kadar yükselir, bu noktadan sonra düşmeye başlar ve tarife düzeyi ithalatı tamamen durduracak seviyeye ulaştığında serbest ticaret düzeyindeki refahın altına iner.
Büyük bir ülke ithalata tarife koyduğunda iki zıt etki ortaya çıkar: Ticaret hadlerinin iyileşmesi (ulusal refahı artıran olumlu etki) ve üretim/tüketimdeki distorsiyonlar (ulusal refahı azaltan daralma kayıpları). Tarife oranı arttıkça başlangıçta olumlu etki ağır basar ve refah artar. Ancak marjinal daralma kaybı, marjinal ticaret hadleri kazancını aştığında refah düşmeye başlar. Optimum tarife oranı bu iki etkinin marjinal düzeyde eşitlendiği ve toplam refahın zirve yaptığı noktadır. Tarife oranı ithalatı imkansız kılacak kadar (yasaklayıcı) artırıldığında ise ülke otarki durumuna düşer ve dış ticaret kazançları tamamen ortadan kalktığı için refah düzeyi serbest ticaretin bile altına geriler.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunu analiz etme
t=0t = 0 noktasında ülke serbest ticaret yapmaktadır ve ticaret hadleri kazancı yoktur.
Tarife sıfırken dünya fiyatı veri kabul edilir (veya denge fiyatıdır) ve vergi geliri yoktur.
2
Düşük oranlı tarife etkisini inceleme
Tarife oranı az miktarda artırıldığında, ticaret hadlerindeki iyileşme (marjinal kazanç), üretim ve tüketimdeki marjinal daralma kayıplarından büyüktür.
Büyük ülke dünya fiyatını düşürebildiği için refah başlangıçta artar.
3
Optimum tarife noktasını belirleme
Marjinal ticaret hadleri kazancının, marjinal daralma kaybına eşit olduğu noktada (t∗t^*) refah maksimumdur.
Bu nokta ülkenin net kazancını en üst düzeye çıkardığı dengedir.
4
Yasaklayıcı tarife durumunu değerlendirme
Tarife ithalatı sıfırladığında (yasaklayıcı tarife), ticaret hadleri iyileşmesi anlamını yitirir ve ülke otarkiye döner.
Dış ticaret kazançlarının tamamen kaybı, refahı serbest ticaretin bile altına düşürür.

Anahtar Kavram

Büyük ülkede refah, ticaret hadleri kazancı ile ticaret hacmindeki daralma (daraba kaybı) arasındaki net farktır.

İpuçları

1
Büyük ülkenin dünya fiyatlarını etkileyebilme gücünün refah üzerindeki 'olumlu' ve 'olumsuz' bileşenlerini düşünün.
2
Refahın maksimum olduğu bir 'optimum' nokta varsa, fonksiyonun bu noktadan önce ve sonra nasıl davranacağını hayal edin.
3
Tarife yasaklayıcı (prohibitive) olduğunda ithalatın sıfıra indiğini ve ticaret kazançlarının tamamen bittiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Optimum tarife formülü (t=1/et = 1/e) ile yabancı ülkenin arz esnekliği arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 92Soru →

Uluslararası ticaret politikasında, dünya piyasalarında "fiyat alıcı" (priceprice takertaker) konumunda olduğu varsayılan küçük bir ülkenin ithal ettiği bir mal üzerine gümrük tarifesi uygulaması durumunda, bu ülkenin dış ticaret hadleri nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Değişmez.

Cevap

Küçük ülke varsayımı altında gümrük tarifesi uygulanması durumunda dış ticaret hadleri değişmez.
Küçük ülke analizinde temel varsayım, ülkenin dünya piyasalarında fiyatları etkileme gücünün olmamasıdır. Bu nedenle, gümrük tarifesi uygulansa bile malın dünya fiyatı değişmez. Dış ticaret hadleri, ihraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine oranı (Px/PmP_x / P_m) olduğu ve her iki fiyat da dünya piyasasında belirlendiği için bu oran tarife sonrası sabit kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük ülke tanımının analiz edilmesi
Küçük ülke, dünya piyasalarında fiyat alıcı (priceprice takertaker) konumundadır.
Ülkenin ticaret hacmi, dünya toplam ticaret hacmi içinde dünya fiyatlarını etkileyemeyecek kadar küçüktür.
2
Tarifenin dünya fiyatları üzerindeki etkisinin belirlenmesi
Ülkenin uyguladığı gümrük tarifesi dünya fiyatlarını (PwP_w) değiştiremez.
Ülke fiyat alıcı olduğu için dünya arz ve talebi üzerinde belirleyici bir etkiye sahip değildir.
3
Dış ticaret hadleri formülünün uygulanması
Dış ticaret hadleri (TOT=Px/PmTOT = P_x / P_m) sabit kalır.
Hem ihraç malları fiyatı (PxP_x) hem de ithal malları dünya fiyatı (PmP_m) değişmediği için oran sabit kalır.

Anahtar Kavram

Küçük ülke varsayımı ve dış ticaret hadleri ilişkisi

İpuçları

1
Küçük ülkenin dünya piyasalarında 'fiyat alıcı' olduğunu hatırlayın.
2
Dış ticaret hadlerinin formülü olan 'İhraç Fiyatları / İthal Fiyatları' (Px/PmP_x/P_m) oranındaki değişkenlerin dünya fiyatlarına bağlı olup olmadığını düşünün.
3
Küçük bir ülke gümrük tarifesi koyduğunda, malın gümrüksüz dünya fiyatı (PwP_w) değişir mi?

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke analizinde 'optimum tarife' kavramını ve dış ticaret hadlerinin nasıl iyileştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 93Soru →

Küresel piyasalarda "fiyat alıcı" (priceprice takertaker) konumunda olan küçük bir ülkenin, ithal ettiği bir mal üzerine gümrük tarifesi uygulaması durumunda ortaya çıkan ekonomik etkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüketici rantında meydana gelen toplam azalma; üretici rantındaki artış, devletin elde ettiği vergi geliri ve üretim ile tüketimdeki çarpıklıklardan kaynaklanan ölü ağırlık kayıplarının toplamına eşittir.

Cevap

Tüketici rantında meydana gelen azalmanın, üretici rantı artışı, devlet geliri ve dar boğaz kayıplarının toplamına eşit olduğunu belirten ifade doğrudur.
Küçük ülke varsayımı altında, gümrük tarifesi uygulandığında yerli fiyat dünya fiyatının tam olarak tarife kadar üzerine çıkar. Bu durumda tüketicilerin kaybettiği toplam rant (a+b+c+d alanları), üreticilerin kazandığı rant (a), devletin topladığı vergi (c) ve ekonominin uğradığı net kayıpların (b ve d) toplamına matematiksel olarak eşittir. Bu, gümrük tarifesinin gelir dağılımı ve refah üzerindeki temel kimliğini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük ülke varsayımının fiyat üzerindeki etkisini belirle
Yurt içi fiyat (PdP_d), dünya fiyatı (PwP_w) artı gümrük tarifesi (tt) kadar artar (Pd=Pw+tP_d = P_w + t).
Küçük ülke dünya fiyatlarını etkileyemediği için verginin tamamı yurt içi fiyatlara yansır.
2
Tüketici rantındaki değişimi analiz et
Tüketici rantı, arz ve talep eğrileri arasındaki (a+b+c+d) alanları kadar azalır.
Fiyat artışı tüketicilerin refahını azaltır.
3
Rantın nasıl dağıldığını (transfer etkilerini) ayrıştır
Kayıp alanlardan 'a' üreticiye, 'c' devlete gider; 'b' ve 'd' ise net refah kaybı (ölü ağırlık) olarak kalır.
Tüketiciden çıkan refahın bir kısmı diğer aktörlere transfer edilirken, bir kısmı verimsizlikler nedeniyle yok olur.
4
Sonuçları birleştir
Toplam tüketici kaybı = Üretici Rantı Artışı + Devlet Geliri + (Üretim Kaybı + Tüketim Kaybı).
Küçük ülke analizinde refah transferi ve kaybı denklemi bu şekilde dengelenir.

Anahtar Kavram

Küçük Ülke Tarife Analizi ve Refah Transferi

İpuçları

1
Küçük bir ülkenin dünya fiyatlarını değiştiremediğini (dış ticaret hadlerini etkileyemediğini) hatırlayın.
2
Gümrük tarifesi sonrası grafiklerdeki a, b, c ve d alanlarının neyi temsil ettiğini düşünün: a üretici rantı artışını, c ise devlet gelirini gösterir.
3
Tüketici rantındaki toplam azalma grafikteki tüm bu alanların (a+b+c+d) toplamıdır. Bu alanlar arasında nasıl bir dağılım yapıldığını analiz edin.

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke varsayımı altında gümrük tarifesinin refahı artırma ihtimalini (optimum tarife) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 94Soru →

Uluslararası ticaret politikasının önemli araçlarından biri olan ihracat sübvansiyonları, uygulandığı ülkenin iç piyasasında çeşitli refah değişikliklerine yol açmaktadır. Küçük bir ülke tarafından belirli bir malın ihracatına yönelik birim başına spesifik sübvansiyon verilmesi durumunda ortaya çıkan etkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uygulama sonucunda ortaya çıkan toplam refah kaybı; tüketimdeki daralma (tüketim etkisi) ve üretimdeki aşırılaşmadan (üretim etkisi) kaynaklanan verimlilik kayıplarının toplamıdır.

Cevap

Toplam refah kaybının tüketim ve üretimdeki daralma/aşırılaşma kayıplarının toplamı olduğunu ifade eden seçenek doğrudur.
İhracat sübvansiyonu uygulayan küçük bir ülkede, iç fiyatların yükselmesi nedeniyle tüketiciler daha az tüketmeye zorlanırken (tüketim etkisi), üretim maliyetleri dünya fiyatının üzerinde olan yerli firmalar üretime devam eder (üretim etkisi). Bu iki durum kaynak tahsisinde etkinliği bozarak net refah kaybına (daralma kaybı) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük ülke için fiyat etkisini belirle.
İç piyasa fiyatı Pd=Pw+sP_d = P_w + s olur (ss: sübvansiyon).
Üreticiler malı dünya fiyatına sübvansiyonu ekleyerek satma imkanına sahip oldukları için iç piyasada da bu fiyatı talep ederler.
2
Üretici ve tüketici rantındaki değişimleri analiz et.
Üretici rantı artar, tüketici rantı azalır.
Fiyat artışı üreticileri olumlu, tüketicileri olumsuz etkiler.
3
Net refah etkisini hesapla.
Net etki = (Üretici Rantı Artışı) - (Tüketici Rantı Azalışı) - (Hükümet Harcaması).
Bu işlem sonucunda elde kalan negatif bakiye, daralma kayıpları (ölü ağırlık kaybı) olan üretim ve tüketim çarpıklıklarıdır.

Anahtar Kavram

İhracat Sübvansiyonlarının Refah Etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 95Soru →

Dünya piyasalarında ithal ettiği malın fiyatını etkileyebilecek büyüklükte olan (büyük ülke) bir ekonominin uyguladığı gümrük tarifesinin, ulusal refah üzerindeki net etkisini belirleyen temel iki unsur aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dış ticaret hadlerindeki iyileşme - Ticaret hacmindeki daralma

Cevap

Büyük bir ülke için gümrük tarifesinin net refah etkisini dış ticaret hadlerindeki iyileşme ile ticaret hacmindeki daralma belirler.
Büyük bir ülke gümrük tarifesi uyguladığında iki ana etki ortaya çıkar: Birincisi, dünya fiyatlarını düşürerek elde ettiği 'dış ticaret haddi kazancı' (olumlu); ikincisi ise ithalatın azalmasıyla ortaya çıkan 'ticaret hacmi kaybı'dır (olumsuz). Net ulusal refah, bu iki etkinin farkına eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük ülke varsayımını analiz etme
Büyük ülke, dünya piyasalarında ithal ettiği malın fiyatını etkileyebilecek güçtedir.
Bu güç, ülkeye tarifeler yoluyla dünya fiyatlarını aşağı çekme (dış ticaret hadlerini iyileştirme) imkanı tanır.
2
Tarifenin olumlu etkisini belirleme
Dış ticaret haddi kazancı
Dünya fiyatlarının düşmesi, ithal edilen malların daha ucuza alınmasını sağlar, bu da refahı artıran bir unsurdur.
3
Tarifenin olumsuz etkisini belirleme
Ticaret hacmi kaybı
Tarife nedeniyle yurtiçi fiyatlar yükselir ve ithalat miktarı azalır. Bu daralma, tüketim ve üretim sapmaları yoluyla refahı azaltır.
4
Net etkiyi hesaplama
Net Refah = Ticaret Haddi Kazancı - Ticaret Hacmi Kaybı
Bu iki etkinin büyüklüğüne göre ülkenin net refahının artıp artmayacağı belirlenir.

Anahtar Kavram

Büyük ülke analizinde gümrük tarifesinin net refah etkisi

Daha Fazla Pratik

Optimum tarife oranının hangi noktada gerçekleştiğini (marjinal kazanç = marjinal kayıp) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 96Soru →

Uluslararası ticaret literatüründe; bir firmanın üretim planlamasındaki öngörülemeyen hatalar veya iç talepteki ani daralmalar sonucunda elinde biriken aşırı stokları, yerli piyasadaki fiyat istikrarını bozmadan dış pazarlarda normal değerinin oldukça altında bir fiyattan satarak eritmesi stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arızi (Münferit) Damping

Cevap

Arızi (münferit) damping, firmanın üretim fazlasını veya talep yetersizliği nedeniyle biriken stoklarını dış piyasada düşük fiyatla eritme eylemidir.
Arızi (münferit) damping, firmanın normalde karşılaşmadığı bir stok fazlasını, iç piyasa fiyatlarını düşürüp kendi kar marjını bozmadan dış pazarda düşük fiyatla elden çıkarması durumudur. Bu uygulama geçici bir nitelik taşır ve piyasaya giriş engelleme gibi bir stratejik gaye gütmez.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen temel motivasyonu belirleyin.
Temel amaç 'elinde biriken aşırı stokları eritmek' ve bunu yaparken 'iç piyasa fiyat istikrarını korumak' olarak tanımlanmıştır.
Damping türleri arasındaki farklar genellikle uygulama süresi ve arkasındaki temel amaç ile ayırt edilir.
2
Dampingin süresini ve niteliğini analiz edin.
Stokların eritilmesi durumu süreklilik arz etmeyen, arızi (tesadüfi/geçici) bir durumdur.
Firma bu işlemi sürekli değil, sadece stok birikimi olduğunda gerçekleştirir.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yapın.
Geçici süreyle ve stok eritme amacıyla yapılan bu eylem 'Arızi Damping' kavramına karşılık gelir.
Yıkıcı damping rakipleri yok etmeyi, sürekli damping ise kar maksimizasyonu için fiyat farklılaştırmasını esas alır.

Anahtar Kavram

Arızi damping, süreklilik arz etmeyen ve stok yönetimi odaklı bir ticaret politikası aracıdır.

İpuçları

1
Bu damping türü süreklilik arz etmez ve genellikle planlama hataları sonrası devreye girer.
2
Buradaki temel anahtar kelime 'stok eritme' amacıdır.

Daha Fazla Pratik

Damping türlerini birbirinden ayıran 'süre' ve 'amaç' kriterlerini içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 97Soru →

Uluslararası ticaret politikasında ithalat kotaları, gümrük tarifelerine benzer şekilde yerli fiyatları yükselterek çeşitli refah etkileri yaratır. Ancak kota uygulamalarında firmaların ithalat lisansı alabilmek için yaptıkları lobicilik ve rüşvet gibi 'rant kollama' (rent-seeking) faaliyetleri, gümrük tarifesiyle kıyaslandığında nasıl bir sonuç doğurur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rant kollama faaliyetleri, standart daralma kayıplarına ek olarak gerçek kaynak kullanımına yol açtığı için toplam refah kaybını daha da artırır.

Cevap

Rant kollama faaliyetlerinin reel kaynak kullanımına yol açarak toplam refah kaybını artırdığını belirten ifade doğrudur.
İthalat kotası uygulandığında ortaya çıkan fiyat farkından kaynaklanan 'kota rantı', eğer firmalar tarafından lobicilik veya rüşvet gibi faaliyetlerle (rant kollama) ele geçirilmeye çalışılıyorsa, bu süreçte harcanan zaman, emek ve sermaye gibi reel kaynaklar toplum için net bir kayıptır. Bu durum, kotanın standart refah analizindeki üçgen kayıplarına (üretim ve tüketim çarpıklığı) ek olarak, rantın tamamının veya bir kısmının da kaybedilmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İthalat kotasının fiyat üzerindeki etkisini belirle.
İthalat kotası, yerli piyasada arzı kısıtlayarak malın fiyatını dünya fiyatının (PwP_w) üzerine çıkarır (PdP_d).
Miktar kısıtlaması piyasada yapay bir kıtlık yaratır.
2
Kota rantını (Kıtlık rantı) tanımla.
PdP_d ile PwP_w arasındaki fark ile ithalat miktarının çarpımı, ithalat lisansına sahip olanların elde edeceği 'kota rantını' oluşturur.
Düşük fiyattan ithal edip yüksek fiyattan satma imkanı doğar.
3
Rant kollama (Rent-seeking) kavramını analiz et.
Firmalar bu rantı ele geçirmek için lobicilik, rüşvet veya bürokratik işlemler için zaman ve para harcarlar.
Ekonomik bir getiri (rant) varsa, ekonomik aktörler onu ele geçirmek için yarışır.
4
Toplam refah etkisini değerlendir.
Gümrük tarifesinde hazineye giden bu miktar, kota durumunda rant kollama için harcanırsa toplumsal bir kayba dönüşür.
Kullanılan kaynaklar üretim yerine bu verimsiz süreçte tüketilmiş olur.

Anahtar Kavram

İthalat kotalarında rant kollama maliyetlerinin refah üzerindeki ek olumsuz etkisi.

İpuçları

1
İthalat kotası fiyatları artırarak bir rant (kar) alanı yaratır. Bu kârın kimin cebine gireceği önemlidir.
2
Firmalar bu rantı elde etmek için bedava bir lisans peşinde koşarken kaynak harcarlar mı yoksa bu sadece bir kağıt üzerinde işlem midir?
3
Rant kollama (rent-seeking), toplumun toplam refah pastasından daha büyük dilim almak için pasta yapımında kullanılacak malzemelerin (kaynakların) israf edilmesidir.

Daha Fazla Pratik

İthalat lisanslarının açık artırma (ihale) yoluyla satılmasının, rant kollama maliyetlerini nasıl etkileyeceğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 98Soru →

Küçük bir ekonomide, belirli bir malın ithalatını kısıtlamak amacıyla uygulanan bir gümrük tarifesi ile ithalat kotasının başlangıçta aynı miktarda ithalat daralması ve fiyat artışı yarattığı varsayılmaktadır. Diğer şartlar sabitken, yerli tüketicilerin bu mala yönelik talebinin artması durumunda ortaya çıkacak sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gümrük tarifesi durumunda ithalat miktarı artarken, kota durumunda yerli piyasa fiyatı yükselir.

Cevap

Gümrük tarifesi uygulandığında yerli fiyat dünya fiyatı artı vergi (Pw+tP_w + t) düzeyinde sabit kalırken artan talep ithalat artışı ile karşılanır; kota durumunda ise ithalat miktarı sabit olduğundan artan talep yerli fiyatın yükselmesine neden olur.
Gümrük tarifesi uygulamasında yerli fiyat, dünya fiyatına eklenen vergi kadar bir seviyede sabitlenir. Bu durumda yerli talep arttığında, aradaki fark daha fazla ithalat yapılarak kapatılır. Ancak kota uygulamasında ithalat miktarı fiziksel olarak sınırlandığı için, artan talebi karşılayacak ek ithalat yapılamaz ve bu durum yerli piyasa fiyatının tarifeli seviyenin de üzerine çıkmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç dengesini analiz etme
Tarife ve kota başlangıçta aynı ithalat seviyesini (MM) ve aynı yerli fiyatı (PdP_d) sağlar.
Statik eşdeğerlik varsayımı gereği her iki politika aracı da aynı kısıtlamayı yaratır.
2
Talep artışının (D eğrisinin sağa kayması) etkisini tarife için değerlendirme
Fiyat Pw+tP_w + t düzeyinde sabit kalır, yerli arz sabitken tüketim arttığı için ithalat (M=D−SM = D - S) artar.
Tarife, malın yurt içi fiyatının dünya fiyatından bağımsız hareket etmesini engeller (küçük ülke için).
3
Talep artışının etkisini kota için değerlendirme
İthalat miktarı (MM) yasayla sabitlendiği için artan talep piyasada arz açığı yaratır ve denge fiyatı (PdP_d) yükselir.
Kota, ithalat arz esnekliğini sıfıra indirdiği için tüm talep baskısı fiyata yansır.

Anahtar Kavram

İthalat Kotaları ve Gümrük Tarifelerinin Dinamik Eşdeğersizliği

Daha Fazla Pratik

Monopolcü bir yerli üretici varlığında tarife ve kotanın etkilerini karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 99Soru →

Uluslararası ticaret teorisinde "küçük ülke" varsayımı altında, ithal edilen bir mal üzerine gümrük tarifesi uygulanmasının refah üzerindeki etkileri dikkate alındığında, tüketici rantındaki toplam azalmanın (tu¨keticitüketici kaybıkaybı) ekonomideki dağılımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüketici kaybının bir bölümü yerli üreticilere (üretici rantı artışı), bir bölümü devlete (vergi geliri) aktarılırken; geri kalan kısmı üretim ve tüketim çarpıklıkları nedeniyle net refah kaybı (deadweightdeadweight lossloss) olarak ortaya çıkar.

Cevap

Tüketici kaybının bir kısmının üretici ve devlete transfer edildiği, geri kalanının ise net refah kaybı oluşturduğu ifade doğrudur.
Doğru ifade, gümrük tarifesinin tüketici rantını azalttığını ve bu azalışın bir kısmının üreticilere (üretici rantı) ve devlete (gümrük vergisi) transfer edildiğini, ancak üretim ve tüketimdeki daralmalar nedeniyle toplumun tamamı için bir net refah kaybı (deadweightdeadweight lossloss) oluştuğunu açıklar. Küçük ülke analizinde dış ticaret hadleri değişmediği için bu kaybı telafi edecek bir kazanç yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük ülke varsayımını tanımla
Küçük ülke dünya piyasalarında 'fiyat alıcı' (priceprice takertaker) konumundadır; yani kendi ticaret politikasıyla dünya fiyatlarını (PwP_w) değiştiremez.
Tarifenin etkilerini analiz etmek için ülkenin dünya piyasasındaki gücünü bilmek gerekir.
2
Tarife sonrası iç fiyat değişimini belirle
Gümrük tarifesi (tt) sonrası yerli fiyat Pt=Pw+tP_t = P_w + t olur.
Tarife, ithal malın yerli maliyetini doğrudan artırır.
3
Tüketici rantındaki değişimi analiz et
Tüketici rantı a+b+c+da+b+c+d alanları kadar azalır.
Fiyat artışı tüketicilerin refahını olumsuz etkiler.
4
Azalmanın dağılımını (bileşenlerini) incele
aa alanı üreticilere transfer olur, cc alanı devlet geliri olur; bb (üretim etkisi) ve dd (tüketim etkisi) alanları ise net refah kaybıdır.
Tüketici kaybı ekonominin farklı kesimleri arasında dağılır ancak tamamı telafi edilemez.

Anahtar Kavram

Küçük Ülke Tarife Analizi ve Net Refah Kaybı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 100Soru →

Uluslararası ticaret literatüründe, özellikle gelişmekte olan ülkelerde bazı sanayi dallarının 'öğrenme eğrisi' etkilerinden yararlanarak rekabet gücü kazanana kadar geçici olarak korunmasını öngören 'Genç Endüstriler Argümanı' ve 'Stratejik Ticaret Politikası' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bastable Testi'ne göre, koruma süresince katlanılan sosyal maliyetlerin toplamı, koruma sonrası elde edilecek refah getirilerinin bugünkü değerinden küçük olmalıdır.

Cevap

Bastable Testi'ne göre, koruma süresince katlanılan sosyal maliyetlerin toplamı, koruma sonrası elde edilecek refah getirilerinin bugünkü değerinden küçük olmalıdır.
Doğru ifade, Bastable Testi'ni tanımlamaktadır. Genç endüstriler argümanında Friedrich List tarafından savunulan geçici korumanın iktisadi rasyonalitesi, endüstrinin 'öğrenme eğrisi' yoluyla maliyetlerini düşürmesidir. Bastable Testi, bu sürecin toplumsal açıdan kârlı olması için koruma süresince kaybedilen refahın, koruma bittikten sonraki getirilerle (bugünkü değer üzerinden) telafi edilmesi gerektiğini şart koşar.

Adım Adım Çözüm

1
Genç Endüstriler Argümanı kapsamındaki temel kriterleri belirleyin.
Endüstrinin korunmaya değer olup olmadığını belirleyen Mill ve Bastable testleri tanımlanır.
Korumacılığın sadece ayakta kalma kapasitesine mi yoksa ekonomik verimliliğe mi dayanması gerektiğini anlamak için bu ayrım önemlidir.
2
Bastable Testi'nin teknik şartını analiz edin.
Koruma dönemi maliyetlerinin toplamı < Koruma sonrası getirilerin bugünkü değeri (Net Bugünkü Değer > 0).
Bir endüstrinin korunması için sadece gelecekte rekabetçi olması yetmez, koruma süresince topluma yüklediği maliyetlerin üzerinde bir getiri sağlaması gerekir.

Anahtar Kavram

Genç Endüstriler (Infant Industry) Argümanı ve Bastable Testi
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 5 / 6Sonraki