Examkin

Uluslararası Ticaret Politikası

109 soru

Soru 61Soru →

Uluslararası iktisat politikasında, özellikle gelişmekte olan ülkelerin sanayileşme stratejilerinde önemli bir yer tutan 'Genç Endüstriler Argümanı' (Infant Industry Argument), belirli bir sektöre sağlanan geçici korumanın, o sektörün zamanla maliyet avantajı yakalamasına olanak tanıyacağını savunur. Bu argümanın temelinde yatan; kümülatif üretim miktarı arttıkça, işçilerin ve işletmelerin deneyim kazanması sonucunda birim ortalama maliyetlerin aşağı çekilmesini ifade eden iktisadi olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öğrenme Eğrisi (Learning Curve)

Cevap

Öğrenme Eğrisi (Learning Curve)
Öğrenme Eğrisi (Learning Curve), bir endüstride kümülatif üretim miktarı arttıkça, işçilerin el becerilerinin gelişmesi, süreçlerin optimize edilmesi ve yönetimsel hataların azalması sonucunda birim ortalama maliyetlerin düşmesini ifade eder. Genç endüstriler argümanında bu süreç, endüstrinin gelecekte karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olabilmesi için temel iktisadi gerekçeyi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Genç Endüstriler Argümanı'nın temel varsayımını analiz edin.
Bu argüman, başlangıçta yüksek maliyetli olan bir endüstrinin, koruma altında üretim yaptıkça tecrübe kazanacağını ve maliyetlerini dünya fiyatları seviyesine indirebileceğini savunur.
Korumacılığın sadece statik bir koruma değil, dinamik bir verimlilik artışı sağlaması beklenir.
2
'Yaparak Öğrenme' (Learning by Doing) kavramını teknik bir terimle eşleştirin.
Üretim hacmi (kümülatif çıktı) arttıkça birim maliyetlerin azaldığını gösteren fonksiyonel ilişki 'Öğrenme Eğrisi' olarak adlandırılır.
Öğrenme eğrisi, birim maliyet ile deneyim arasındaki negatif ilişkiyi geometrik ve matematiksel olarak ifade eder.

Anahtar Kavram

Genç Endüstriler ve Yaparak Öğrenme İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Brander-Spencer modelinin hangi piyasa yapısı varsayımı altında çalıştığını ve 'stratejik ticaret politikası' kavramının kapsamını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru →

Uluslararası ticaret politikasında bir firmanın, yabancı piyasadaki rakiplerini piyasadan uzaklaştırmak, pazar payını ele geçirmek ve uzun dönemde tekel gücü elde etmek amacıyla, kısa vadede zararı göze alarak ürünlerini normal değerinin veya maliyetinin çok altında bir fiyatla ihraç etmesi uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıkıcı (Yırtıcı) Damping

Cevap

Yıkıcı (Yırtıcı) Damping
Yıkıcı (yırtıcı) damping, bir firmanın yabancı bir pazardaki yerli üreticileri veya diğer rakipleri iflas ettirmek amacıyla bilinçli olarak düşük fiyat uygulamasıdır. Bu uygulama geçicidir; rakipler piyasadan çekildikten sonra firma tekel gücünü kullanarak fiyatları tekrar artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Dampingin amacını analiz etme
Soruda belirtilen amaç, rakipleri piyasadan kovmak ve tekel gücü elde etmektir.
Damping türleri sürekliliklerine ve motivasyonlarına göre ayrılır.
2
Fiyatlama stratejisini belirleme
Kısa dönemde zarar göze alınarak maliyet altı fiyatlama yapılmaktadır.
Bu strateji pazar hakimiyeti kurulduktan sonra fiyatları yükseltme beklentisiyle yapılır.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Bu özellikler literatürde 'Yıkıcı (Predatory)' damping olarak tanımlanır.
Yıkıcı dampingin temel ayırt edici özelliği 'yırtıcı' bir rekabet stratejisi gütmesidir.

Anahtar Kavram

Dampingin amaçsal sınıflandırılması ve stratejik pazar davranışları.

İpuçları

1
Soruda firmanın 'niyetine' odaklanın; rakipleri yok etmek istiyor.
2
Bu damping türü bir 'yırtıcı' avlanma stratejisi gibi işler.

Daha Fazla Pratik

Dampinge karşı uygulanan 'anti-damping vergileri' (telafi edici vergiler) konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 63Soru →

Bir ihracatçı firmanın, yerel piyasada sahip olduğu pazar gücünden yararlanarak dış piyasalarda daha düşük fiyatla mal satması şeklinde tezahür eden 'sürekli damping' (persistent dumping) uygulamasının iktisadi açıdan rasyonel ve sürdürülebilir bir kâr maksimizasyonu stratejisi olabilmesi için hangi koşulların bir arada bulunması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasalar arası arbitrajın önlenmiş olması ve iç piyasadaki talep esnekliğinin dış piyasaya göre daha düşük olması

Cevap

Piyasalar arası arbitrajın önlenmiş olması ve iç piyasadaki talep esnekliğinin dış piyasaya göre daha düşük olması
Sürekli dampingin iktisadi rasyoneli, firmanın marjinal gelirlerini tüm piyasalarda eşitleyerek toplam kârını artırmasıdır. Bunun gerçekleşmesi için tüketicilerin fiyata daha az duyarlı olduğu (esnekliğin düşük olduğu) iç piyasada yüksek, rekabetin daha yoğun ve esnekliğin yüksek olduğu dış piyasada düşük fiyat uygulanmalıdır. Bu stratejinin sürdürülebilmesi için de düşük fiyatlı piyasadan alınan malın yüksek fiyatlı piyasaya geri satılmasını (arbitrajı) engelleyen işlem maliyetleri, tarifeler veya nakliye engelleri bulunmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Damping türünün iktisadi niteliğini tanımlamak.
Sürekli dampingin aslında uluslararası bir üçüncü derece fiyat farklılaştırması olduğu belirlenir.
Firma, farklı piyasalarda farklı fiyatlar uygulayarak toplam kârını maksimize etmeye çalışmaktadır.
2
Fiyat farklılaştırmasının kâr maksimizasyonu koşulunu analiz etmek.
MRd=MRf=MCMR_d = MR_f = MC eşitliği sağlanmalıdır (d: yerel/iç, f: dış).
Marjinal gelirlerin marjinal maliyete eşitlendiği noktada kâr maksimize olur.
3
Fiyat ve esneklik arasındaki ilişkiyi kurmak.
Pd[1−(1/∣ed∣)]=Pf[1−(1/∣ef∣)]P_d [1 - (1/|e_d|)] = P_f [1 - (1/|e_f|)] formülüne göre, ∣ed∣<∣ef∣|e_d| < |e_f| ise Pd>PfP_d > P_f olur.
Talep esnekliği ne kadar düşükse (tüketici fiyata ne kadar az duyarlıysa), firmanın o piyasada uygulayacağı fiyat o kadar yüksek olur.
4
Sürdürülebilirlik koşulunu değerlendirmek.
Piyasaların birbirinden yalıtılmış olması (arbitrajın önlenmesi) gerekir.
Eğer dış piyasadaki ucuz mallar tekrar iç piyasaya getirilebilirse, firmanın yüksek fiyat uygulaması çöker.

Anahtar Kavram

Sürekli Damping ve Üçüncü Derece Fiyat Farklılaştırması
Soru 64Soru →

Bir ekonomide hazır giyim sektöründe üretilen gömlekler için uygulanan nominal gümrük tarifesi %10\%10'dur. Gömlek üretiminde kullanılan temel girdi olan kumaşın nihai ürünün serbest ticaret fiyatı içindeki payı %60\%60 olup kumaş ithalatına uygulanan gümrük tarifesi %20\%20 düzeyindedir. Bu bilgilere göre, yerli gömlek üreticileri için sağlanan etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -5

Cevap

Yerli gömlek üreticileri için sağlanan etken koruma oranı -%5'tir.
Etken koruma oranı, bir endüstrideki yerli katma değerde meydana gelen yüzde değişimi ifade eder. Corden formülüne göre g=(t−a×ti)/(1−a)g = (t - a \times t_i) / (1 - a) işlemi yapıldığında; %10\%10 nominal ürün tarifesinden, girdi payı ile girdi tarifesinin çarpımı olan %12\%12 çıkarıldığında pay −0,02-0,02 olur. Bu değer serbest ticaret katma değer oranı olan 0,400,40 değerine bölündüğünde sonuç −0,05-0,05 yani −%5-\%5 olarak bulunur. Bu durum yerli üreticinin dış rekabete karşı korunmak yerine, girdi maliyetleri nedeniyle cezalandırıldığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değişkenlerin tanımlanması
t=0,10t = 0,10 (nihai ürün tarifesi), a=0,60a = 0,60 (girdi payı), ti=0,20t_i = 0,20 (girdi tarifesi)
Hesaplama için gerekli olan Corden formülü bileşenlerini belirlemek.
2
Etken Koruma Oranı (g) formülünün uygulanması
g=t−(a×ti)1−ag = \frac{t - (a \times t_i)}{1 - a}
Girdilerin ve nihai ürünün tarifelerinin katma değer üzerindeki net etkisini ölçmek.
3
Matematiksel işlemin gerçekleştirilmesi
g=0,10−(0,60×0,20)1−0,60=0,10−0,120,40=−0,020,40=−0,05g = \frac{0,10 - (0,60 \times 0,20)}{1 - 0,60} = \frac{0,10 - 0,12}{0,40} = \frac{-0,02}{0,40} = -0,05
Pay kısmında negatif bir değer elde edilmesi, korumanın yerli üretici aleyhine işlediğini gösterir.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı (ERP)

Daha Fazla Pratik

Girdi tarifesinin nihai ürün tarifesine eşit olduğu durumda etken koruma oranının nominal koruma oranına eşit olacağını unutmayınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 65Soru →

Kısmi denge analizi çerçevesinde, ithalatçı bir ülkenin belirli bir malın ithalatını sınırlamak amacıyla başvurduğu "Gönüllü İhracat Kısıtlaması" (VER) ile aynı miktar kısıtlamasını sağlayan bir "İthalat Kotası" karşılaştırıldığında; ithalatçı ülkenin toplam refah kaybının VER durumunda daha yüksek olmasını belirleyen temel mekanizma ve büyük ülke varsayımı altındaki ek refah etkisi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kota rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi ve ithalatçı ülkenin ticaret hadlerinin bozulması

Cevap

Kota rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi ve ithalatçı ülkenin ticaret hadlerinin bozulması
Doğru yanıt, VER'in bir ithalat kotasından temel farkını ve büyük ülke etkisini eksiksiz açıklamaktadır. İthalat kotasında hükümet lisansları ihale ederek gelir (rant) elde edebilir veya bu rant yerli ithalatçılarda kalabilir. Ancak VER'de, ihracatçı ülke kısıtlamayı uyguladığı için ortaya çıkan fiyat farkı (kota rantı) doğrudan yurt dışına transfer edilir. Ayrıca ithalatçı ülke büyükse, arzın kısıtlanması malın birim ithalat fiyatını artırarak ülkenin ticaret hadlerini (Px/PmP_x/P_m) kötüleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kısıtlama türlerinin mekanik etkilerini karşılaştırın.
Hem İthalat Kotası hem de VER, yurt içi fiyatı yükseltir ve ithalat miktarını aynı ölçüde azaltır.
Her iki araç da miktar kısıtlamasına dayalı olduğu için yerli piyasa dengesi üzerindeki (fiyat ve miktar) etkileri teorik olarak eşdeğerdir.
2
Kota rantının (kıtlık rantı) dağılımını analiz edin.
İthalat kotasında rant yerli ithalatçılara veya hükümete kalabilirken, VER'de bu rant doğrudan yabancı ihracatçılara transfer edilir.
VER, ihracatçı ülkenin kendi ihracatını kısıtlamasıdır; bu nedenle yüksek fiyatlı satıştan doğan farkı ihracatçı ülke firmaları elde eder.
3
Büyük ülke varsayımı altında ticaret hadlerini değerlendirin.
İthalatçı ülke büyükse, VER nedeniyle arzın kısıtlanması dünya fiyatını (veya ithalat maliyetini) yükseltir; bu da ticaret hadlerinin bozulması demektir.
Bir gümrük tarifesinde ithalatçı ülke dünya fiyatını düşürebilirken, VER'de ihracatçılar bir kartel gibi davranarak ihraç fiyatını yukarı çekerler.
4
Toplam refah etkisini sentezleyin.
Refah Kaybı (VER) = Üretim Çarpıklığı + Tüketim Çarpıklığı + Dışarıya Transfer Edilen Rant + (Ticaret Hadleri Kaybı).
Rantın yurt dışına çıkması ve ticaret hadlerinin aleyhe dönmesi, VER'i ithalatçı ülke için en maliyetli koruma aracı yapar.

Anahtar Kavram

Gönüllü İhracat Kısıtlamalarının (VER) Refah Etkileri

İpuçları

1
VER ve İthalat Kotası arasındaki en büyük fark, 'rantın' (lisans gelirinin) kimin cebine girdiğidir.
2
İthalatçı ülke büyükse, ithalatını azaltmaya zorladığı yabancı satıcılar artık daha yüksek fiyattan satacaktır. Bu durum ithalat fiyatını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

VER'in neden 'gönüllü' olarak adlandırıldığını ve GATT/WTO kuralları çerçevesinde nasıl bir 'boşluk' (loophole) olarak kullanıldığını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 66Soru →

Büyük ülke varsayımı altında, bir hükümetin ihraç malına yönelik bir ihracat sübvansiyonu uygulaması durumunda, söz konusu malın yerli fiyatı, dünya fiyatı ve ülkenin dış ticaret hadleri üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerli fiyat yükselir, dünya fiyatı düşer ve dış ticaret hadleri kötüleşir.

Cevap

İhracat sübvansiyonu uygulanması durumunda yerli fiyat yükselir, dünya fiyatı düşer ve dış ticaret hadleri kötüleşir.
İhracat sübvansiyonu uygulandığında, üreticiler her birim ihracat için devletten ek ödeme alır. Bu durum yerli üreticilerin dış piyasaya daha fazla mal göndermesine ve yerli piyasada fiyatın yükselmesine (PwP_w seviyesinden Pw+sP_w + s seviyesine çıkmasına) neden olur. Büyük ülke varsayımı altında, bu arz artışı dünya piyasasında malın bollaşmasına ve uluslararası fiyatın düşmesine yol açar. İhraç malının dünya fiyatının düşmesi ise dış ticaret hadlerinin ülke aleyhine kötüleşmesi sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Yerli fiyat etkisini belirle.
Yerli üreticiler, ihraç ettikleri her birim için sübvansiyon aldıklarından, malı iç piyasada ancak dış fiyat artı sübvansiyon (Pw+sP_w + s) miktarında satmaya razı olurlar. Bu da yerli fiyatın yükselmesine neden olur.
Üreticiler sübvansiyon sayesinde dış piyasada daha fazla kazanabildiği için iç piyasadaki arzı kısıp fiyatı artırırlar.
2
Dünya fiyatı üzerindeki etkiyi analiz et.
Büyük bir ülke ihracatını artırdığında, dünya piyasasındaki toplam arz önemli ölçüde artar ve bu durum dünya fiyatının (PwP_w) düşmesine yol açar.
Büyük ülke, dünya piyasasında fiyat belirleyici (price-maker) konumundadır ve arz artışı fiyatı aşağı çeker.
3
Dış ticaret hadlerini değerlendir.
Dış ticaret hadleri (İhraç Fiyatı / İthal Fiyatı) formülüne göre, ihraç malının dünya fiyatı düştüğü için dış ticaret hadleri kötüleşir.
Ülke artık aynı miktar ithal malı alabilmek için daha fazla mal ihraç etmek zorunda kalır.

Anahtar Kavram

Büyük Ülke Modelinde İhracat Sübvansiyonunun Fiyat ve Ticaret Hadleri Etkisi
Soru 67Soru →

Bir ülkede yerli güneş paneli üreticilerini korumak amacıyla nihai ürün olan güneş paneli ithalatına %15\%15 oranında gümrük tarifesi uygulanmaktadır. Güneş paneli üretiminde kullanılan ve ithal edilen güneş hücrelerinin nihai ürünün serbest ticaret fiyatı içindeki payı %60\%60 olup, bu girdi ithalatına uygulanan gümrük tarifesi %5\%5 düzeyindedir. Bu verilere göre, güneş paneli üretimi için sağlanan etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030

Cevap

Güneş paneli üretimi için sağlanan etken koruma oranı %30\%30 olarak hesaplanır.
Doğru seçenek olan değer, etken koruma oranı formülü olan g=tn−(a⋅ti)1−ag = \frac{t_n - (a \cdot t_i)}{1 - a} kullanılarak hesaplanmıştır. Formülde nihai ürün tarifesi olan 0,150,15 ile girdi maliyetindeki tarife yükü olan 0,030,03 (0,60×0,050,60 \times 0,05) çıkarıldığında net koruma payı 0,120,12 olarak bulunur. Bu değer, serbest ticaret katma değeri olan 0,400,40 (1−0,601 - 0,60) birimine oranlandığında sonuç 0,300,30 yani %30\%30 çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değişkenlerin formüldeki karşılıklarını belirleyin.
tn=0,15t_n = 0,15 (nihai ürün tarifesi), a=0,60a = 0,60 (ithal girdi payı), ti=0,05t_i = 0,05 (girdi tarifesi).
Hesaplama yapabilmek için verilerin standart etken koruma oranı formülüne yerleştirilmesi gerekir.
2
Etken koruma oranı (gg) formülünü uygulayın: g=tn−a⋅ti1−ag = \frac{t_n - a \cdot t_i}{1 - a}
g=0,15−(0,60⋅0,05)1−0,60g = \frac{0,15 - (0,60 \cdot 0,05)}{1 - 0,60}
Etken koruma, gümrük tarifesinin üretim sürecindeki katma değer üzerindeki koruyucu etkisini ölçer.
3
Matematiksel işlemleri tamamlayın.
g=0,15−0,030,40=0,120,40=0,30g = \frac{0,15 - 0,03}{0,40} = \frac{0,12}{0,40} = 0,30
Pay kısmındaki katma değer artışı, serbest ticaret durumundaki katma değer payına bölünerek oran bulunur.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı (Effective Rate of Protection)

İpuçları

1
Etken koruma oranı, nihai ürünün nominal tarifesinin yanında girdi tarifelerini de hesaba katar.
2
g=tn−(a⋅ti)1−ag = \frac{t_n - (a \cdot t_i)}{1 - a} formülünde aa değişkeni ithal girdinin payını temsil eder.
3
Pay kısmında 0,15−0,030,15 - 0,03 işlemini yaptıktan sonra sonucu 0,400,40 değerine bölmeniz gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eğer girdi tarifesi (tit_i), nihai ürün tarifesinden (tnt_n) daha yüksek olsaydı, etken koruma oranının nominal tarifeden küçük çıkacağını (negatif koruma riskini) unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru →

Küçük bir ekonomide, hükümetin ithalatı kısıtlamak amacıyla gümrük tarifesi yerine ithalat kotası kullanmayı tercih etmesi durumunda; kotanın devlet bütçesi üzerindeki etkileri bakımından gümrük tarifesi ile aynı (eş değer) sonucu doğurabilmesi için izlenmesi gereken temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthalat lisanslarının açık artırma (ihale) yoluyla en yüksek teklifi veren ithalatçı firmalara satılması

Cevap

İthalat lisanslarının açık artırma (ihale) yoluyla satılması, devletin kota rantını kamu geliri olarak toplamasını sağlayarak kotayı gümrük tarifesiyle bütçe açısından eş değer kılar.
İthalat kotaları ile gümrük tarifeleri arasındaki en temel fark, fiyat artışından kaynaklanan gelirin kime gittiğidir. Gümrük tarifesinde devlet doğrudan bir vergi geliri elde ederken, kotada 'kota rantı' adı verilen bir kazanç ortaya çıkar. Eğer devlet bu lisansları açık artırma (ihale) yoluyla satarsa, bu rantı hazineye gelir olarak kaydedebilir ve böylece kotanın ekonomik etkileri (üretim, tüketim, refah ve bütçe) gümrük tarifesi ile tam olarak aynı (eş değer) hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Gümrük tarifesi ve kota arasındaki gelir mekanizmasını analiz etme
Gümrük tarifesinde devlet doğrudan vergi geliri elde ederken, kotada yerli fiyat ile dünya fiyatı arasında oluşan fark 'kota rantı' olarak adlandırılır.
Kotanın bütçe etkisini anlamak için bu rantın kimin eline geçtiğini belirlemek gerekir.
2
Devletin bu rantı nasıl kamulaştırabileceğini belirleme
Eğer devlet ithalat yapma hakkını (lisansları) piyasa koşullarında bir ihale ile satarsa, ithalatçılar bu ranta sahip olmak için rantın miktarı kadar ödeme yapmaya razı olurlar.
İhale yöntemi, özel sektördeki rantın kamu geliri haline dönüşmesini sağlayan temel araçtır.
3
Eş değerlik sonucuna ulaşma
İhale geliri = Kota Rantı = (İthalat Miktarı ×\times Fiyat Farkı) denklemi sağlandığında, bu miktar bir gümrük tarifesindeki vergi gelirine eşit olur.
Bütçe dengesi açısından iki politika aracının farksızlaşması bu gelir transferine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Kota Rantının (Quota Rent) Dağılımı ve Kamu Geliri Haline Getirilmesi

Daha Fazla Pratik

Kota rantının devlet, yerli ithalatçılar ve yabancı ihracatçılar arasındaki paylaşımının ulusal refah üzerindeki net etkilerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru →

Büyük bir ülke varsayımı altında, belirli bir malın ithalatını sınırlandırmak amacıyla başvurulan 'Gönüllü İhracat Kısıtlaması' (VER) ile aynı miktar kısıtlamasını sağlayan ve ithalat lisanslarının yerli firmalara bedelsiz dağıtıldığı bir 'İthalat Kotası' karşılaştırıldığında, VER uygulamasının ithalatçı ülke üzerindeki net refah etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthalat kotasına göre daha büyük bir refah kaybı yaratır; çünkü kota rantı tamamen ihracatçı ülkeye transfer edilir ve büyük ülkenin normalde elde edebileceği dış ticaret hadleri kazancı da ihracatçı tarafından ele geçirilmiş olur.

Cevap

İthalat kotasına göre daha büyük bir refah kaybı yaratır; çünkü kota rantı tamamen ihracatçı ülkeye transfer edilir ve büyük ülkenin normalde elde edebileceği dış ticaret hadleri kazancı da ihracatçı tarafından ele geçirilmiş olur.
Doğru yanıt, VER'in ithalat kotasına göre daha maliyetli olduğunu belirtir. Büyük bir ülke ithalat kotası koyduğunda, dünya talebi azaldığı için dünya fiyatı düşer ve bu durum ithalatçı ülke lehine bir dış ticaret hadleri (ToT) kazancı sağlar. Eğer kota lisansları yerli firmalardaysa, hem bu ToT kazancı hem de yurt içi fiyat artışından kaynaklanan rant ülkede kalır. Ancak VER durumunda, ihracatçı ülke kısıtlamayı kendisi uyguladığı için malı yüksek iç fiyattan satar; böylece hem normal rantı hem de ToT kazancını kendi elinde tutar. Bu durum ithalatçı ülke için net bir servet transferi anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
İthalat kotasının büyük ülke üzerindeki refah etkilerini belirle.
İthalat kotası uygulayan büyük bir ülkede, dünya fiyatı PwP_w'den Pw′P_w' düzeyine düşer (Dış Ticaret Hadleri kazancı, alan ee). Lisanslar yerli firmalara verilirse rant (c+ec+e) ülkede kalır. Net refah değişimi: e−(b+d)e - (b+d) olur.
Büyük ülke dünya fiyatını etkileyebildiği için kotadan pozitif bir pay alabilir.
2
Gönüllü İhracat Kısıtlamasının (VER) işleyişini analiz et.
VER'de kısıtlama ihracatçı ülke tarafından uygulanır. İhracatçı firmalar miktar kısıtlaması nedeniyle malı ithalatçı ülkedeki yüksek fiyattan (PdP_d) satarlar. Bu durumda kota rantı (c+ec+e) tamamen ihracatçı ülkeye gider.
Kısıtlamanın kontrolü ihracatçıdadır, bu da rantın el değiştirmesine neden olur.
3
İki aracı refah açısından karşılaştır.
İthalatçı ülke için VER'in maliyeti: −(b+d+c)-(b+d+c) şeklindedir. Kota ile VER arasındaki fark (e−b−d)−(−b−c−d)=c+e(e - b - d) - (-b - c - d) = c + e kadardır.
Rantın yurt dışına çıkması ithalatçı ülkenin refahını kotaya göre c+ec+e kadar daha fazla azaltır.

Anahtar Kavram

Büyük Ülke Durumunda VER ve Kota Refah Karşılaştırması

İpuçları

1
Kota rantının kimin elinde kaldığını (ithalatçı mı, ihracatçı mı) düşünün.
2
Büyük bir ülkenin ithalatı kısıtlaması dünya fiyatlarını nasıl etkiler ve bu fiyattan kim yararlanır?
3
İthalat kotasında rant yerli ithalatçıdadır (e−b−de-b-d), VER'de ise rant yurt dışına gider (−b−d−c-b-d-c). Bu fark refahı nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke durumunda 'Optimum Tarife' ve VER arasındaki refah farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 70Soru →

Uluslararası ticaret literatüründe Friedrich List ve Alexander Hamilton ile özdeşleşen; bir ülkenin gelecekte karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olabileceği ancak başlangıç aşamasında yüksek maliyetler ve deneyim eksikliği nedeniyle dış rekabetle baş edemeyen yeni endüstrilerinin, belirli bir olgunluğa erişene kadar gümrük tarifeleriyle korunması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genç endüstriler argümanı

Cevap

Yeni kurulan ve rekabet gücü kazanana kadar geçici koruma isteyen görüş 'Genç endüstriler argümanı'dır.
Doğru cevap olan yaklaşım, gelişmekte olan ülkelerin sanayileşme sürecinde, gelişmiş ülkelerin yerleşik firmalarıyla rekabet edebilmek için kendi 'bebek' veya 'genç' endüstrilerini üretim maliyetleri dünya fiyatları seviyesine inene kadar korumasını öngörür. Bu süreçte 'öğrenme eğrisi' etkisiyle verimlilik artışı hedeflenir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki anahtar kavramları analiz etme
Yeni (genç) endüstriler, Friedrich List, geçici koruma, öğrenme süreci.
Bu kavramlar korumacılık argümanları içinde spesifik bir kurama işaret eder.
2
Kavramları kuramlarla eşleştirme
Genç endüstriler argümanı, dışsal ekonomiler ve ölçek ekonomileri oluşana kadar korumayı savunur.
Dış rekabete karşı zayıf olan başlangıç aşamasındaki sektörlerin korunması bu argümanın temelidir.

Anahtar Kavram

Genç Endüstriler (Infant Industry) Argümanı

İpuçları

1
Bu argüman özellikle sanayileşmesini tamamlamamış ülkeler için önem taşır.

Daha Fazla Pratik

Brander-Spencer modelini inceleyerek stratejik ticaret politikasının modern versiyonlarını öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 71Soru →

Uluslararası ticaret politikası araçlarından biri olan 'Gönüllü İhracat Kısıtlamaları' (VER), ithalatçı bir ülke tarafından uygulanan standart bir ithalat kotası ile karşılaştırıldığında, ithalatçı ülke refahı üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerin hangisiyle karakterize edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısıtlama sonucunda ortaya çıkan kota rantının ihracatçı ülkeye transfer edilmesi

Cevap

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları (VER), standart bir ithalat kotasından farklı olarak, oluşan kota rantının ihracatçı ülkeye (yabancı firmalara veya devlete) transfer edilmesine neden olur.
Gönüllü İhracat Kısıtlaması (VER), ithalatçı ülkenin baskısı sonucu ihracatçı ülkenin kendi ihracatını sınırlamasıdır. Bu durumda, kısıtlanan malın ithalatçı ülkedeki fiyatı yükselir. Bu fiyat farkından doğan 'kota rantı', ihracat lisanslarına sahip olan ihracatçı ülke firmaları tarafından ele geçirilir. Dolayısıyla, ithalatçı ülke açısından VER, aynı miktardaki bir ithalat kotasına göre daha fazla refah kaybı yaratır çünkü rant ülke dışına transfer edilir.

Adım Adım Çözüm

1
VER ve İthalat Kotası Tanımlarını Karşılaştırın
Her iki araç da ithalat miktarını kısıtlar ve iç piyasa fiyatını yükseltir.
Miktar kısıtlaması piyasada arzı azaltarak denge fiyatının dünya fiyatının (PwP_w) üzerine çıkmasına neden olur.
2
Kota Rantının Dağılımını Analiz Edin
İthalat kotasında rant ithalatçı lisans sahiplerine veya devlete kalırken, VER'de ihracatçıya gider.
VER'de kısıtlama ihracatçı ülke tarafından uygulandığı için, kıtlık sonucu oluşan yüksek fiyattan satma avantajı ihracatçı firmaların eline geçer.
3
Refah Etkisini Değerlendirin
İthalatçı ülke için VER, kotadan daha maliyetli bir korumacılık aracıdır.
Standart kotada ülke içinde kalan 'rant alanı', VER uygulamasında yurt dışına transfer edildiği için net bir ulusal refah kaybına dönüşür.

Anahtar Kavram

Kota Rantı Transferi (Rent Transfer)

Daha Fazla Pratik

İthalat kotası ile VER arasındaki temel farkın 'rantın mülkiyeti' olduğunu kavramak, sınavda çıkabilecek refah analizi sorularında belirleyicidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru →

Bir firmanın iç piyasada tekel gücüne sahip olması nedeniyle karşılaştığı talep eğrisinin esnekliği düşükken, dış piyasalarda yoğun bir rekabetle karşı karşıya kalması nedeniyle talep esnekliği oldukça yüksektir. Bu firmanın kârını maksimize etmek amacıyla, dış piyasadaki satış fiyatını iç piyasadaki fiyatından daha düşük bir seviyede ve kalıcı olarak belirlemesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürekli damping

Cevap

Sürekli damping, firmanın iç piyasada düşük, dış piyasada yüksek talep esnekliği ile karşılaşması durumunda kârını maksimize etmek için uyguladığı kalıcı fiyat farklılaştırmasıdır.
Sürekli damping, bir firmanın farklı piyasalarda karşılaştığı talep esnekliklerinin farklı olmasından yararlanarak, esnekliğin yüksek olduğu (dış) piyasada daha düşük, esnekliğin düşük olduğu (iç) piyasada daha yüksek fiyat uygulayarak toplam kârını artırmasıdır. Bu uygulama, firmanın marjinal maliyetinin (MCMC) her iki piyasadaki marjinal gelire (MRMR) eşitlendiği noktada gerçekleşir ve yapısal piyasa farklılıklarına dayandığı için süreklilik arz eder.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa koşullarını ve talep esnekliklerini analiz et.
İç piyasada tekel gücü (düşük esneklik), dış piyasada yoğun rekabet (yüksek esneklik) saptanmıştır.
Damping türünü belirlemek için fiyat farklılaştırmasının iktisadi gerekçesini anlamak gerekir.
2
Fiyatlandırma stratejisinin amacını ve süresini değerlendir.
Stratejinin kâr maksimizasyonu odaklı ve 'kalıcı' (sürekli) olduğu belirlenmiştir.
Amacın stok eritmek mi, rakibi yok etmek mi yoksa kâr maksimizasyonu mu olduğu dampingin türünü ayırt eder.
3
Tanımlanan durumun literatürdeki karşılığını seç.
Bu durum 'Sürekli Damping' tanımına tam olarak uymaktadır.
Esneklik farkına dayalı kalıcı uygulama sürekli dampingin temel özelliğidir.

Anahtar Kavram

Uluslararası Fiyat Farklılaştırması ve Sürekli Damping Koşulları

Daha Fazla Pratik

Dampinge karşı hükümetlerin uyguladığı 'Anti-Damping Vergisi' ve bu verginin hesaplanma yöntemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru →

Bir ekonomi yönetiminin yerli bisiklet üreticilerini korumaya yönelik uyguladığı dış ticaret politikası kapsamında; nihai ürün olan bisiklet ithalatına uygulanan nominal gümrük tarifesi %25\%25, üretimde kullanılan ithal girdilere uygulanan gümrük tarifesi ise %10\%10 olarak belirlenmiştir. Serbest ticaret fiyatlarıyla bisiklet üretiminde kullanılan ithal girdilerin payının %40\%40 olduğu bilinmektedir.

Buna göre, yerli bisiklet üretimi için sağlanan etken koruma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35

Cevap

Etken koruma oranı yüzde 35 olarak hesaplanmaktadır.
Doğru cevap olan yüzde 35 değeri, g=(t−a⋅ti)/(1−a)g = (t - a \cdot t_i) / (1 - a) formülünün doğru uygulanmasıyla bulunur. Burada t=0,25t=0,25, a=0,40a=0,40 ve ti=0,10t_i=0,10 değerleri yerine konulduğunda pay kısmı 0,210,21, payda kısmı ise 0,600,60 olmakta; bu bölme işlemi sonucunda %35\%35 oranına ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değişkenleri etken koruma oranı formülü için tanımlayınız.
t=0,25t = 0,25 (nihai ürün tarifesi), ti=0,10t_i = 0,10 (girdi tarifesi), a=0,40a = 0,40 (ithal girdinin payı).
Hesaplama yapabilmek için her bir değişkenin sayısal değerini netleştirmek gerekir.
2
Etken koruma oranı (gg) formülünü uygulayınız.
g=t−(a×ti)1−ag = \frac{t - (a \times t_i)}{1 - a}
Etken koruma oranı, nihai mal ve girdiler üzerindeki tarifelerin yerli katma değer üzerindeki net etkisini ölçer.
3
Değerleri formülde yerine koyarak matematiksel işlemi gerçekleştiriniz.
g=0,25−(0,40×0,10)1−0,40=0,25−0,040,60=0,210,60=0,35g = \frac{0,25 - (0,40 \times 0,10)}{1 - 0,40} = \frac{0,25 - 0,04}{0,60} = \frac{0,21}{0,60} = 0,35
Pay kısmında tarifelerin yarattığı brüt koruma farkı, payda kısmında ise serbest ticaret altındaki katma değer oranı yer alır.

Anahtar Kavram

Etken Koruma Oranı (ERP)

İpuçları

1
Etken koruma oranı, nihai ürün tarifesi (tt), girdi tarifesi (tit_i) ve girdinin üretimdeki payı (aa) kullanılarak hesaplanır.
2
Formül: g=(t−a⋅ti)/(1−a)g = (t - a \cdot t_i) / (1 - a). Burada payda kısmındaki (1−a)(1-a), serbest ticaret altındaki yerli katma değer oranını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Eğer girdi üzerindeki tarife nihai ürün tarifesinden büyük olsaydı, etken koruma oranının nominal tarifeden küçük (hatta negatif) çıkabileceğini hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru →

Küçük bir ekonomi varsayımı altında, hükümetin ihraç edilebilir bir mal için birim başına belirli bir ihracat sübvansiyonu uygulaması durumunda ortaya çıkan refah etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretici rantında meydana gelen artış; tüketici rantındaki azalış ve devletin katlandığı sübvansiyon maliyetinin toplamından daha küçüktür.

Cevap

Üretici rantındaki artışın, tüketici kaybı ve bütçe maliyeti toplamından küçük olması, net ulusal refahın azalması anlamına gelir.
Küçük bir ekonomi varsayıldığında, ihracat sübvansiyonu yurtiçi fiyatı dünya fiyatının üzerine çıkarır. Bu durum üreticilere kazanç (a+b+ca+b+c) sağlasa da, tüketiciler kayba uğrar (a+ba+b) ve devlet ciddi bir mali yükümlülük altına girer (b+c+db+c+d). Toplamda net refah, üretim ve tüketim çarpıklıklarını temsil eden b+db+d alanları kadar azalır. Dolayısıyla üretici kazancı, bu iki kaybın toplamını karşılayamaz ve doğru yanıt üretici kazancının toplam kayıptan küçük olduğunu belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yurtiçi fiyat değişimini belirle.
Pic\c=Pw+sP_{iç} = P_w + s olur.
Sübvansiyon, ihracatçının her birim için devletten ek ödeme almasını sağladığından, malı iç piyasada daha ucuza satmak istemezler ve iç fiyat sübvansiyon kadar artar.
2
Tüketici ve üretici rantlarındaki değişimleri analiz et.
Tüketici rantı a+ba+b kadar azalır, üretici rantı a+b+ca+b+c kadar artar.
Yükselen fiyat tüketicilerin refahını azaltırken (a ve b alanları), üreticilerin satış gelirlerini ve rantını artırır (a, b ve c alanları).
3
Devletin sübvansiyon maliyetini hesapla.
Bütçe maliyeti b+c+db+c+d kadardır.
Devlet, ihraç edilen her birim için sübvansiyon öder. Bu miktar b, c ve d alanlarının toplamına karşılık gelir.
4
Net refah etkisini topla.
Net Değişim = (a+b+c)−(a+b)−(b+c+d)=−(b+d)(a+b+c) - (a+b) - (b+c+d) = -(b+d).
Üretici kazancı ile tüketici ve devlet kayıpları toplandığında geriye 'b' (tüketim çarpıklığı) ve 'd' (üretim çarpıklığı) alanları kalır; bu da net refah kaybıdır.

Anahtar Kavram

Küçük Ülkede İhracat Sübvansiyonunun Refah Etkisi

İpuçları

1
İhracat sübvansiyonunun yurtiçi fiyatı artırdığını ve bu durumun üretici ile tüketiciyi nasıl etkilediğini düşünün.
2
Net refah değişimi için; Üretici Kazancı - Tüketici Kaybı - Devlet Maliyeti formülünü kullanın.
3
Küçük bir ülke için ihracat sübvansiyonunun her zaman bir dara kaybına (b+d alanları) yol açtığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Büyük ülke varsayımı altında ihracat sübvansiyonunun dış ticaret hadleri üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 75Soru →

Uluslararası ticaret politikasında, özellikle gelişmekte olan ülkelerin yerli sanayiyi korumak ve teknoloji transferini teşvik etmek amacıyla başvurduğu yerli katkı zorunluluğu (local content requirement) uygulaması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthal edilen bir nihai malın üretim sürecinde kullanılan girdilerin belirli bir oranının yerli üretimden karşılanması şartıdır.

Cevap

Yerli katkı zorunluluğu, ithal edilen nihai ürünlerin üretim aşamasında yerli girdi (ara malı) kullanılmasını şart koşan bir düzenlemedir.
Yerli katkı zorunluluğu, bir nihai ürünün (örneğin bir otomobil) üretim sürecinde kullanılan girdilerin veya ürünün toplam katma değerinin belirli bir asgari yüzdesinin yerli kaynaklardan sağlanması koşuluna dayanır. Bu uygulama, yerli yan sanayiyi korumayı ve ithal ara mallara olan bağımlılığı azaltmayı hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Tanımlama
Yerli katkı zorunluluğunun (LCR), üretilen bir malın değerinin veya fiziksel parçalarının belirli bir yüzdesinin yerel kaynaklardan gelmesi şartı olduğu belirlenir.
Soruda sorulan kavramın teknik tanımını yaparak diğer tarife dışı engellerden ayırt etmek için.
2
Mekanizma Analizi
Uygulamanın ithal girdi kullanımını kısıtladığı ve yerli girdi üreticilerine koruma sağladığı, ancak nihai mal üreticileri için maliyetleri artırabileceği anlaşılır.
Politikanın ekonomik etkilerini ve işleyiş şeklini doğrulamak için.
3
Seçenek Karşılaştırması
Doğru seçeneğin girdi kullanımı şartını belirten ifade olduğu, diğer seçeneklerin ise ithalat mevduatı, kota geliri, VER ve teknik engelleri tanımladığı görülür.
Hatalı tanımları eleyerek doğru sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yerli Katkı Zorunluluğu (Local Content Requirement)

İpuçları

1
Bu uygulama özellikle otomotiv gibi çok sayıda parçadan oluşan sanayi kollarında yerli üretimi desteklemek için kullanılır.
2
Uygulamanın ismindeki 'katkı' kelimesi, ürünün değerinin ne kadarının ülke içinden sağlandığına işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Yerli katkı zorunluluğunun 'Görünmez Engeller' (Teknik Engeller) ve 'Kamu Alımları Politikası' ile arasındaki farkları çalışmak bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 76Soru →

Uluslararası ticaret politikasında hükümetlerin, ithalatçıların dış ödemelerde kullanacakları yabancı para miktarını sınırlandırması veya döviz piyasasına doğrudan müdahale ederek döviz tahsisatını belirli önceliklere göre düzenlemesi uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kambiyo kontrolü

Cevap

Kambiyo kontrolü
Kambiyo kontrolü uygulaması, hükümetlerin veya merkez bankalarının dış ödemelerde kullanılacak yabancı paranın miktarını, kurunu ve tahsisatını doğrudan denetim altına almasıdır. Bu yöntemle ithalatçılar piyasadan serbestçe döviz temin edemedikleri için ithalat dolaylı olarak kısıtlanmış olur ve bu uygulama tarife dışı engellerin önemli bir türünü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Tanım analizi
Soruda döviz piyasasına müdahale ve döviz miktarının sınırlandırılması vurgulanmaktadır.
Döviz (yabancı para) üzerinden yapılan kısıtlamalar doğrudan döviz rejimini ilgilendirir.
2
Tarife dışı engellerin sınıflandırılması
Döviz kısıtlamaları, miktar kısıtlamalarından (kota) veya fiyat müdahalelerinden (tarife) farklı olarak 'diğer tarife dışı engeller' kategorisindedir.
Bu uygulama ithalatçıların satın alma gücünü döviz arzını kontrol ederek sınırlandırır.
3
Doğru terimin belirlenmesi
Resmi otoritenin döviz kullanımını denetlemesi 'Kambiyo Kontrolü' terimiyle ifade edilir.
Kambiyo (döviz) kontrolleri, dış ticaretin dolaylı bir şekilde ama etkili biçimde sınırlandırılmasına olanak tanır.

Anahtar Kavram

Kambiyo kontrolü (Exchange Control) bir tarife dışı engel olarak, ithalatçılara sağlanan döviz miktarının merkezi otorite tarafından kısıtlanması veya tahsis edilmesidir.

Daha Fazla Pratik

Kambiyo kontrollerinin ödemeler bilançosu açıkları üzerindeki etkilerini ve karaborsa döviz piyasası oluşumuna yol açma riskini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru →

Bir ekonomi yönetimi, ithal edilen sanayi robotları için birim başına 200200 spesifikgu¨mru¨kvergisiveu¨ru¨nu¨ngu¨mru¨kdeg˘eriu¨zerinden spesifik gümrük vergisi ve ürünün gümrük değeri üzerinden \%12 oranındaadvaloremvergiuygulanmasınakararvermis\ctir.So¨zkonususanayirobotunundu¨nyafiyatı oranında ad valorem vergi uygulanmasına karar vermiştir. Söz konusu sanayi robotunun dünya fiyatı 2.500 olduğuna göre, bu bileşik tarife uygulamasının toplam 'ad valorem eş değeri' yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2020

Cevap

Toplam vergi yükünün ad valorem eş değeri %20\%20'dir.
Bileşik tarife uygulamasında toplam vergi yükü, spesifik vergi bileşeni ile ad valorem vergi bileşeninin toplamından oluşur. İlk olarak, birim başına alınan 200200 tutarındakispesifikverginin tutarındaki spesifik verginin 2.500 olan mal bedeli içindeki payı hesaplanmalıdır (200/2500=%8200 / 2500 = \%8). Bu oran, mevcut %12\%12'lik ad valorem vergi oranıyla toplandığında, ithalatçı üzerindeki toplam vergi yükünün %20\%20 olduğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Spesifik gümrük vergisinin ad valorem (değer esaslı) karşılığını hesaplayın.
200/2.500=0,08200 / 2.500 = 0,08 (yani %8\%8)
Spesifik vergiler miktar üzerinden alınır; toplam vergi yükünü tek bir yüzde olarak ifade etmek için bu tutarın malın fiyatına oranlanması gerekir.
2
Hesaplanan ad valorem eş değer ile sistemde halihazırda bulunan ad valorem vergi oranını toplayın.
%8+%12=%20\%8 + \%12 = \%20
Bileşik (karma) tarifelerde hem spesifik hem de ad valorem vergi aynı anda uygulandığı için toplam koruma oranı bu iki bileşenin toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Bileşik Tarife ve Ad Valorem Eş Değer Hesaplaması

Alternatif Yöntem

Toplam vergi tutarını para cinsinden hesaplayıp fiyata oranlayabilirsiniz: (200+2.500×0,12)=200+300=500200 + 2.500 \times 0,12) = 200 + 300 = 500 .Ardından. Ardından 500 / 2.500 = \%20$ sonucuna ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 78Soru →

Uluslararası ticaret politikasında bir ülkenin ithal edilen bir sanayi ürününe ton başına 8080 birim spesifik vergi ve malın gümrük değeri üzerinden %5\%5 oranında ad valorem vergi içeren bir bileşik tarife uyguladığı varsayılmaktadır. Söz konusu ürünün dünya fiyatı ton başına 800800 birimden 400400 birime düştüğünde, bu tarife yapısının koruma düzeyi ve bileşenlerin ağırlığıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ad valorem eşiti (toplam koruma oranı) %15\%15’ten %25\%25’e yükselmiş ve spesifik verginin toplam vergi yükü içindeki payı artmıştır.

Cevap

Ad valorem eşiti (toplam koruma oranı) %15\%15’ten %25\%25’e yükselmiş ve spesifik verginin toplam vergi yükü içindeki payı artmıştır.
Bileşik tarife, hem spesifik hem de ad valorem vergiyi aynı anda içerir. Dünya fiyatı düştüğünde (800→400800 \rightarrow 400), spesifik vergi (8080) sabit kaldığından toplam koruma içindeki payı artar. Aynı zamanda, toplam vergi (100100) yeni düşük fiyata oranlandığında ortaya çıkan ad valorem eşit (%25\%25), başlangıçtaki orandan (%15\%15) daha yüksektir. Bu durum, spesifik vergilerin deflasyonist (fiyat düşüşü) dönemlerde yerli üreticiyi daha güçlü koruduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumundaki toplam vergi ve ad valorem eşiti hesaplanır.
Toplam Vergi: 80+(800×0,05)=12080 + (800 \times 0,05) = 120 birim. Ad Valorem Eşiti: 120/800=%15120 / 800 = \%15. Spesifik Payı: 80/120=%66,680 / 120 = \%66,6.
Mevcut tarife yapısının analiz edilmesi için referans değerler gereklidir.
2
Dünya fiyatı 400400 birime düştüğündeki yeni değerler hesaplanır.
Toplam Vergi: 80+(400×0,05)=10080 + (400 \times 0,05) = 100 birim. Ad Valorem Eşiti: 100/400=%25100 / 400 = \%25. Spesifik Payı: 80/100=%8080 / 100 = \%80.
Fiyat değişiminin hem ad valorem hem de spesifik bileşen üzerindeki etkisini görmek için.
3
İki durum arasındaki farklar analiz edilir.
Koruma oranı %15\%15’ten %25\%25’e çıkmış, spesifik verginin ağırlığı ise %66,6\%66,6’dan %80\%80’e yükselmiştir.
Değişim yönünün ve büyüklüğünün saptanması için karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Bileşik tarifelerde, dünya fiyatları düştüğünde spesifik bileşenin koruyucu etkisi (ad valorem eşiti) artarken, toplam vergi yükü içindeki ağırlığı da yükselir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 79Soru →

Uluslararası ticaret politikasında ithalat kotaları, gümrük tarifelerine benzer şekilde yerli piyasa fiyatını dünya fiyatının üzerine çıkararak bir rant alanı oluşturur. Hükümetin ithalat lisanslarını yerli ithalatçı firmalara bedelsiz (ücretsiz) olarak dağıttığı bir durumda, ortaya çıkan bu "kota rantı" (quotaquota rentrent) kime ait olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthalatçı firmalar

Cevap

İthalat lisansları bedelsiz olarak yerli ithalatçılara verildiği takdirde, kota rantı ithalatçı firmalara ait olur.
İthalat kotası uygulaması, ithal edilen malın miktarını sınırlayarak yerli fiyatı yükseltir. Dünya fiyatı ile yerli fiyat arasındaki bu fark, ithal edilen her birim mal için bir 'rant' oluşturur. Eğer hükümet bu ithalatı yapma yetkisini (lisansını) yerli ithalatçılara hiçbir ücret talep etmeden verirse, bu firmalar malı dünya fiyatından alıp iç piyasada yüksek fiyattan satarak rantın sahibi olurlar.

Adım Adım Çözüm

1
İthalat kotasının fiyat etkisini belirleme
Kota, ithalat miktarını kısıtlayarak yerli fiyatın (PqP_q) dünya fiyatının (PwP_w) üzerine çıkmasına neden olur.
Arzın kısıtlanması piyasa dengesini daha yüksek bir fiyat seviyesinde kurar.
2
Kota rantı alanını tanımlama
İthalat miktarı ile birim başına fiyat farkının (Pq−PwP_q - P_w) çarpımı kota rantını verir.
Bu alan, kotadan dolayı oluşan fazladan kârı temsil eder.
3
Lisans dağıtım yöntemine göre rantın kime gideceğini analiz etme
Lisanslar ücretsiz olarak ithalatçılara verilmişse, bu kâr ithalatçılarda kalır.
Hükümet lisans için bir bedel almadığı sürece bu rantın sahibi lisans sahipleridir.

Anahtar Kavram

Kota Rantı Dağılımı
Tahmini Süre:45s
Soru 80Soru →

Küçük bir ekonomide ithalatı kısıtlamak amacıyla uygulanan bir kotanın, gümrük tarifesiyle aynı miktarda ithalat daralması yarattığı varsayılmaktadır. Bu miktar kısıtlamasının, kamu bütçesine sağladığı gelir bakımından gümrük tarifesiyle tam bir 'ekonomik özdeşlik' (equivalence) gösterebilmesi için aşağıdaki yöntemlerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthalat lisanslarının, hükümet tarafından rekabetçi bir açık artırma (ihale) yoluyla satılması

Cevap

İthalat lisanslarının açık artırma yoluyla satılması, kota rantının kamu bütçesine aktarılmasını sağlayarak kotayı gümrük tarifesiyle gelir yönünden özdeş kılar.
İthalat lisanslarının açık artırma (ihale) ile satılması durumunda, ithalatçı firmalar kotadan elde edecekleri ekstra karı (kota rantını) lisans alabilmek için devlete ödemeyi kabul ederler. Bu süreçte devlet, tıpkı gümrük tarifesinde olduğu gibi bir gelir elde eder ve kotanın statik refah etkileri tarife ile tamamen aynı hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kota rantının tanımlanması
Kota rantı, yerli fiyat (PdP_d) ile dünya fiyatı (PwP_w) arasındaki farkın ithalat miktarı (QQ) ile çarpımıdır.
Kotanın yarattığı fiyat artışının kime fayda sağladığını belirlemek için bu alanın hesaplanması gerekir.
2
Gümrük tarifesi ile karşılaştırma yapılması
Gümrük tarifesinde bu alan devlet tarafından 'vergi geliri' olarak toplanır.
Özdeşlik sağlanması için kotadaki rantın da devlete gitmesi gerektiği anlaşılır.
3
Rantın kamuya aktarılma mekanizmasının belirlenmesi
Hükümet ithalat lisanslarını ihale ederek, ithalatçıların ödemeye razı olduğu en yüksek bedeli (rantın tamamını) tahsil eder.
Açık artırma, rantın ithalatçıdan kamuya transfer edilmesini sağlayan temel araçtır.

Anahtar Kavram

İthalat Kotası ve Tarife Özdeşliği (Quota-Tariff Equivalence)

İpuçları

1
Gümrük tarifesinde devletin elde ettiği vergi gelirinin, kotada hangi alana karşılık geldiğini düşünün.
2
Kota rantının ithalatçıda kalması yerine devlete geçmesini sağlayacak piyasa mekanizmasını arayın.

Daha Fazla Pratik

İthalat kotalarının, yerli piyasada bir tekelin varlığı durumunda gümrük tarifelerinden neden daha kısıtlayıcı olduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 4 / 6Sonraki