Soru

Zorluk: ZorBütünleşik (Toplu) Üretim Planlama

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), mevsimsel dalgalanmaların şiddetli olduğu bir pazarda standart bir ürün grubunun üretimini gerçekleştirmektedir. Kurumun bütünleşik (toplu) üretim planlama analizlerinde şu tespitler yapılmıştır:

I. Yasal düzenlemeler ve sendikal sözleşmeler nedeniyle iş gücü seviyesini talebe göre artırıp azaltmak (işe alma/işten çıkarma) hukuki olarak çok zor ve maliyetlidir.
II. Üretilen mamullerin hacimli yapısı ve özel iklimlendirme gereksinimleri nedeniyle stokta bulundurma maliyetleri (depolama, sigorta, fire) kârlılığı tehdit edecek kadar yüksektir.
III. Talebin zirve yaptığı dönemlerde talebi karşılayamamanın (yok satma) kuruma getireceği prestij kaybı ve pazar payı düşüşü tolere edilemez düzeydedir.

Bu kısıtlar altında, maliyetleri minimize etmek ve talebi eksiksiz karşılamak isteyen kurumun benimsemesi gereken en uygun bütünleşik üretim planlama stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Temel üretimin sabit bir iş gücüyle yapıldığı, zirve taleplerin ise fazla mesai ve fason (taşeron) üretim gibi ek kapasite seçenekleriyle karşılandığı karma stratejiCevap
  2. B
    Stok bulundurma maliyetinden kaçınmak için üretim hızının doğrudan aylık talebe eşitlendiği tam zamanlı talebi izleme (chase) stratejisi
  3. C
    Tüm planlama ufku boyunca üretim hızının sabit tutulduğu ve talep dalgalanmalarının sadece dönemler arası stok transferiyle dengelendiği sabit üretim (level) stratejisi
  4. D
    Nihai ürün talebinin bağımlı talep olarak kabul edilip, kapasite planlamasının Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) üzerinden günlük olarak yapıldığı esnek strateji
  5. E
    Tesisin teorik kapasitesinin en düşük talep dönemine göre ayarlandığı ve atıl kapasite kullanım oranının sıfıra indirildiği daraltıcı kapasite stratejisi

Cevap

Temel üretimin sabit bir iş gücüyle yapıldığı, zirve taleplerin ise fazla mesai ve fason (taşeron) üretim gibi ek kapasite seçenekleriyle karşılandığı karma strateji
Sorudaki kısıtlar incelendiğinde; iş gücü seviyesini değiştirmenin zorluğu ve maliyeti 'Talebi İzleme' stratejisini, stok maliyetlerinin aşırı yüksekliği ise saf 'Sabit Üretim' stratejisini uygulanamaz kılmaktadır. Aynı zamanda yok satmaya da izin verilmemektedir. Bu durumda işletmenin çekirdek iş gücünü sabit tutarak işten çıkarma maliyetlerinden kaçındığı, zirve talepleri ise stok yerine fazla mesai veya taşeron (fason) gibi kapasite ayarlayıcı esnek değişkenlerle karşıladığı Karma Strateji'yi uygulaması zorunlu ve en rasyonel yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşe alma ve çıkarma maliyetlerinin kısıtını değerlendir.
Tam zamanlı talebi izleme (chase) stratejisinin uygulanamayacağı tespit edildi.
İş gücünü sürekli değiştirmek yasal ve mali açıdan imkânsızdır (I. Kısıt).
2
Stok bulundurma maliyetlerinin kısıtını değerlendir.
Saf sabit üretim (level) stratejisinin uygulanamayacağı tespit edildi.
Düşük talep dönemlerinde üretilip stoklanan ürünlerin depolama maliyeti kârlılığı yok etmektedir (II. Kısıt).
3
Yok satma (stoksuzluk) kısıtını değerlendir.
Talebin zirve yaptığı dönemlerde mutlaka ek ürün veya kapasite sağlanması gerektiği anlaşıldı.
Pazar payı ve prestij kaybı tolere edilemez düzeydedir (III. Kısıt).
4
Optimum stratejiyi belirle.
Temel üretimin sabit iş gücüyle yapılıp, zirve taleplerin fazla mesai veya fason üretimle karşılandığı karma strateji seçilmelidir.
Bu strateji hem iş gücü dalgalanmasını engeller, hem uzun süreli stok maliyetini düşürür, hem de esnek kapasiteyle yok satmayı önler.

Anahtar Kavram

Bütünleşik Planlamada Karma (Mixed) Strateji Seçimi
Bu soruyu puanla