Soru

Zorluk: ZorStok Kavramı, İşlevleri ve Stok Türleri

İlaç etken maddesi üreten ve bunları nihai ürüne dönüştüren entegre bir tesiste üretim süreci iki ana aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşama olan "sentez", sürekli akış tipinde çalışan ve durdurulması veya yeniden başlatılması teknik olarak çok zor ve maliyetli olan bir reaktörde gerçekleşmektedir. İkinci aşama olan "kapsülleme ve paketleme" ise farklı ilaç formları için sık sık hazırlık (setup) yapılmasını gerektiren ve zaman zaman kısa süreli arızaların yaşandığı kesikli bir montaj hattıdır.

Tesis yöneticisi, ikinci aşamadaki arıza ve hazırlık sürelerinin birinci aşamadaki sürekli sentez reaktörünün çalışmasını engellememesi ve sistemin kilitlenmemesi (blokaj) amacıyla bu iki aşama arasına kontrollü bir ara mamul deposu kurmuştur.

Buna göre, işletmenin kurduğu bu ara deponun temel işlevi ve üretim yönetimi literatüründeki stok türü sınıflandırması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. İşlem merkezleri arasındaki üretim hızı farklılıklarını tolere ederek operasyonel esneklik sağlamak / Ayırma (Bağımsızlaştırma) StokuCevap
  2. B
    Tedarik ve talep süreçlerindeki miktar ile zamanlama belirsizliklerine karşı sistemi korumak / Güvenlik (Emniyet) Stoku
  3. C
    Sipariş ve elde bulundurma maliyetlerini dengelemek amacıyla ekonomik partiler halinde üretim yapmak / Çevrim (Parti Büyüklüğü) Stoku
  4. D
    Bağımsız talep gösteren ürünlerin piyasa dalgalanmalarını MRP sistemi üzerinden yöneterek sönümlemek / Dalgalanma Stoku
  5. E
    Bütünleşik planlamada talebi izleme stratejisi uygulayarak mevsimsel kapasite yetersizliklerini aşmak / Beklenti (Hazırlık) Stoku

Cevap

İşletmenin kurduğu ara deponun temel işlevi işlem merkezleri arasındaki üretim hızı farklılıklarını tolere ederek operasyonel esneklik sağlamaktır ve bu stok türü Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku olarak adlandırılır.
Verilen senaryoda, sürekli üretim yapan birinci birim ile kesikli üretim yapan ikinci birim arasındaki çalışma prensibi farklılıklarının (arıza, hazırlık süresi vb.) birbirini olumsuz etkilememesi hedeflenmektedir. Birbirine fiziksel olarak bağımlı işlem merkezleri arasına kurulan ve ardışık operasyonların farklı hızlarda veya kesintilerle çalışabilmesine olanak tanıyan bu stok türüne 'Ayırma (Bağımsızlaştırma - Decoupling) Stoku' adı verilir. Temel işlevi, istasyonlar arasına bir tampon koyarak operasyonel bağımsızlık ve esneklik sağlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki üretim sisteminin özelliklerini ve temel sorunu analiz etmek.
Sürekli çalışan (akış tipi) sentez reaktörü ile kesikli çalışan (atölye/parti tipi) ve sık duruş yaşayan paketleme hattı arasında bir senkronizasyon ve bağımlılık sorunu tespit edilmiştir.
Stokun hangi amaca hizmet ettiğini belirlemek için sistemin kısıtlarını ve darboğaz potansiyelini anlamak gerekir.
2
Kurulan ara deponun operasyonel işlevini belirlemek.
Ara deponun, paketleme hattındaki geçici duruşların veya hazırlık sürelerinin, durdurulması çok zor olan sentez reaktörüne yansımasını engelleyerek her iki aşamanın kendi optimum hızında çalışmasını sağladığı görülmüştür.
İşlevin doğru tanımlanması, stok türünün teorik karşılığını bulmayı sağlar.
3
Belirlenen işlevi stok türü sınıflandırmaları ile eşleştirmek.
Ardışık üretim aşamaları arasındaki doğrudan bağımlılığı kırarak sisteme esneklik kazandıran stok türünün 'Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku' olduğu sonucuna varılmıştır.
Sorunun doğru çözümü için senaryodaki uygulamanın literatürdeki kavramsal tanımıyla tam olarak eşleştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Stok İşlevleri ve Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku
Bu soruyu puanla