Examkin

Soru

Zorluk: OrtaStok Kavramı, İşlevleri ve Stok Türleri

Bir tarım makineleri üreticisi, ürünlerine yönelik nihai pazar talebinin yalnızca ilkbahar ve yaz aylarında tepe noktasına ulaşmasına rağmen fabrikasını yılın on iki ayı boyunca sabit bir üretim hızıyla çalıştırmaktadır. İşletme yönetimi, sonbahar ve kış aylarında oluşan düşük talep dönemlerinde üretilen traktör ve biçerdöverleri fabrika sahasındaki büyük antrepolarda muhafaza etmektedir. İşletmenin bu politikayı benimsemesindeki temel gerekçe; mevsimsel talep dalgalanmalarına anlık olarak ayak uydurabilmek için sürekli yeni işçi alıp çıkarma, ek vardiya açma ve makine kapasitelerini değiştirme gibi yüksek maliyetli ve karmaşık süreçlerden kaçınmaktır.

Buna göre, işletmenin talep dalgalanmalarının üretim kapasitesi ve işgücü üzerindeki olumsuz etkilerini sönümlemek amacıyla stok bulundurması, stokların aşağıdaki işlevlerinden hangisini ifade etmektedir?

  1. Üretim seviyesini düzeltme (dengeleme) işleviCevap
  2. B
    İşlem merkezlerini birbirinden bağımsızlaştırma (ayırma) işlevi
  3. C
    Tedarik sürecindeki belirsizliklere karşı korunma (güvenlik) işlevi
  4. D
    Sipariş ve taşıma maliyetlerinde ölçek ekonomisi sağlama işlevi
  5. E
    Bağımlı talep bileşenlerinin zamanında tedarikini güvence altına alma işlevi

Cevap

İşletmenin mevsimsel talep dalgalanmalarına karşı sabit üretim hızıyla çalışarak kapasite ve işgücünü dengede tutması, stokların üretim seviyesini düzeltme (dengeleme) işlevidir.
İşletmeler talebin çok değişken olduğu durumlarda üretim hızını sürekli değiştirmenin (işe alma/çıkarma, fazla mesai, atıl kapasite) getirdiği yüksek maliyetlerden kaçınmak için talebin düşük olduğu dönemlerde üretimi aynı hızda sürdürerek stok biriktirirler. Talebin yüksek olduğu dönemlerde ise artan pazar ihtiyacı bu stoklardan karşılanır. Stokların bu stratejik amaçla kullanılması üretim literatüründe 'üretim seviyesini düzeltme (dengeleme)' veya 'smoothing' işlevi olarak tanımlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel problemin ve uygulanan çözümün tespit edilmesi.
Problem: Talebin mevsimsel dalgalanması. Çözüm: Talebin düşük olduğu kış aylarında üretimi sürdürüp bitmiş ürünleri stoklamak, böylece işçi çıkarma/alma gibi maliyetlerden kaçınmak.
Hangi stok işlevinin kullanıldığını belirlemek için stoklama kararının arkasındaki temel idari güdüyü anlamak gerekir.
2
Tespit edilen uygulamanın stok işlevleri literatüründeki kavramsal karşılığının bulunması.
Talebin dalgalı olduğu durumlarda, üretimi sabit bir seviyede tutmak (sabit üretim stratejisi - level strategy) amacıyla bulundurulan nihai mamul stokları 'üretimi düzeltme (smoothing) stoku' olarak adlandırılır.
Stok işlevlerinin teorik tanımları ile vaka senaryosunu eşleştirmek doğru sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Stokların İşlevleri: Üretimi Düzeltme (Smoothing)
Bu soruyu puanla

Konular

Stok Kavramı, İşlevleri ve Stok Türleri

Bu konudan daha fazla soru