Soru

Zorluk: Çok zorYüzde Yöntemi ile Analiz (Dikey Analiz)

Bir üretim işletmesinin 20262026 yılı gelir tablosu ve bilançosuna ait dikey analiz (yüzde yöntemi) sonuçlarının bir kısmı aşağıda verilmiştir:

Gelir Tablosu Dikey Analiz Oranları:
- Satışların Maliyeti: %70\%70
- Net Dönem Karı: %15\%15

Bilanço Dikey Analiz Oranları:
- Duran Varlıklar: %55\%55
- Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: %45\%45
- Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar: %25\%25

İlave Bilgiler:
- İşletmenin gelir tablosunda yer alan Brüt Satış Karı tutarı 1.800.000 TL1.800.000 \text{ TL}'dir.
- İşletmenin 20262026 yılı başındaki özkaynak toplamı 1.500.000 TL1.500.000 \text{ TL} olup, yıl içinde sermaye artırımı, azaltımı veya kar payı dağıtımı yapılmamıştır (Özkaynaklardaki tek değişim dönem net karından kaynaklanmıştır).

Buna göre, işletmenin bilançosunda yer alan Dönen Varlıklar toplamı kaç TL'dir?

  1. A
    2.250.0002.250.000
  2. B
    2.655.0002.655.000
  3. C
    2.700.0002.700.000
  4. 3.600.0003.600.000Cevap
  5. E
    4.400.0004.400.000

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alan Dönen Varlıklar toplamı 3.600.000 TL3.600.000 \text{ TL}'dir.
Doğru sonuca ulaşmak için sırasıyla gelir tablosunun %100 bazı olan net satışlar bulunmalı (1.800.000 / 0.30 = 6.000.000 TL), buradan %15'lik net kar hesaplanmalı (900.000 TL), bu kar dönem başı özkaynaklara eklenerek dönem sonu özkaynak tutarına ulaşılmalı (2.400.000 TL), pasif toplamı içindeki %30'luk payından hareketle aktif/pasif toplamı bulunmalı (8.000.000 TL) ve son olarak bu tutar dönen varlıkların %45'lik yüzdesi ile çarpılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir tablosu dikey analiz bazının belirlenmesi.
Net Satışlar =%100=\%100 kabul edildiğinde, Satışların Maliyeti %70\%70 ise Brüt Satış Karı yüzdesi %100%70=%30\%100 - \%70 = \%30 olarak bulunur.
Dikey analizde gelir tablosu kalemleri daima net satışlara bölünerek oranlanır. Diğer kalemlerin yüzdesini bulmak için bazın %100 olduğu bilinmelidir.
2
Net satışlar ve net dönem karı tutarlarının hesaplanması.
Brüt kar 1.800.000 TL1.800.000 \text{ TL} (%30\%30) ise, Net Satışlar =1.800.000/0.30=6.000.000 TL= 1.800.000 / 0.30 = 6.000.000 \text{ TL}'dir. Net Dönem Karı (%15\%15) ise 6.000.000×0.15=900.000 TL6.000.000 \times 0.15 = 900.000 \text{ TL} olur.
Yüzdesi ve tutarı bilinen bir kalemden yola çıkılarak önce %100 baz olan tutar bulunur, ardından istenilen diğer gelir tablosu kalemine ulaşılır.
3
Dönem sonu özkaynak tutarının ve dikey yüzdesinin hesaplanması.
Dönem Sonu Özkaynaklar =1.500.000 (Do¨nem Bas¸ı)+900.000 (Net Kar)=2.400.000 TL= 1.500.000 \text{ (Dönem Başı)} + 900.000 \text{ (Net Kar)} = 2.400.000 \text{ TL}'dir. Özkaynakların dikey yüzdesi ise %100(%45+%25)=%30\%100 - (\%45 + \%25) = \%30'dur.
Gelir tablosundaki net kar bilançodaki özkaynaklara aktarılır. Bilanço dikey analizinde ise pasif toplamı %100 olduğundan, eksik olan özkaynak yüzdesi kalıntı yoluyla bulunur.
4
Aktif toplamının ve dönen varlıkların tutarının bulunması.
Özkaynaklar %30\%30'luk dilimle 2.400.000 TL2.400.000 \text{ TL} ise, Bilanço Toplamı =2.400.000/0.30=8.000.000 TL= 2.400.000 / 0.30 = 8.000.000 \text{ TL}'dir. Dönen varlık yüzdesi %100%55=%45\%100 - \%55 = \%45'tir ve tutarı 8.000.000×0.45=3.600.000 TL8.000.000 \times 0.45 = 3.600.000 \text{ TL}'dir.
Tüm bilançonun 100 bazlık karşılığı bulunduktan sonra, aktif içindeki dağılım kullanılarak hedeflenen dönen varlık tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dikey analizde gelir tablosu bazının net satışlar (%100), bilanço bazının ise aktif/pasif toplamı (%100) olduğunu bilmek ve net kar kalemi üzerinden iki tablo arasındaki organik bağlantıyı kurarak eksik verileri türetmek.
Bu soruyu puanla