Soru

Zorluk: OrtaYüzde Yöntemi ile Analiz (Dikey Analiz)

Bir teknoloji firmasının 20252025 yılı faaliyet dönemine ait gelir tablosundan alınan bazı veriler şöyledir:

- Brüt Satışlar: 5.500.000 TL5.500.000 \text{ TL}
- Satış İndirimleri: 500.000 TL500.000 \text{ TL}
- Satışların Maliyeti: 3.000.000 TL3.000.000 \text{ TL}
- Faaliyet Giderleri: 1.250.000 TL1.250.000 \text{ TL}

Buna göre, bu firmanın gelir tablosunun dikey (yüzde yöntemiyle) analizine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Faaliyet giderlerinin dikey yüzdesi %25\%25'tir ve bu oran firmanın her 100 TL100 \text{ TL}'lik net satış gelirinin 25 TL25 \text{ TL}'sini faaliyet giderlerine ayırdığını ifade eder.Cevap
  2. B
    Faaliyet giderlerinin dikey yüzdesi yaklaşık %22,7\%22,7'dir ve bu oran firmanın elde ettiği brüt satışlar içindeki operasyonel yükü gösterir.
  3. C
    Satışların maliyetinin dikey yüzdesi yaklaşık %54,5\%54,5'tir ve üretim maliyetlerinin toplam satış hacmine (brüt satışlara) oranını yansıtır.
  4. D
    Brüt kârın dikey yüzdesi yaklaşık %66,6\%66,6'dır ve maliyetler üzerinden ne kadar kâr elde edildiğini gösterir.
  5. E
    Faaliyet kârının dikey yüzdesi %37,5\%37,5'tir ve sağlanan brüt kârın yüzde kaçının faaliyet kârı olarak kaldığını ifade eder.

Cevap

Faaliyet giderlerinin dikey yüzdesi %25'tir ve bu oran firmanın her 100 TL'lik net satış gelirinin 25 TL'sini faaliyet giderlerine ayırdığını ifade eder.
Gelir tablosunun dikey (yüzde yöntemiyle) analizinde her zaman 'Net Satışlar' kalemi %100\%100 kabul edilerek diğer tüm gelir ve gider kalemleri bu değere oranlanır. Soruda verilen bilgilere göre Net Satışlar; 5.500.000500.000=5.000.000 TL5.500.000 - 500.000 = 5.000.000 \text{ TL}'dir. Faaliyet Giderlerinin dikey yüzdesi ise (1.250.000/5.000.000)×100=%25(1.250.000 / 5.000.000) \times 100 = \%25 olarak hesaplanır. Bu oran kavramsal olarak, firmanın gerçekleştirdiği her 100 TL100 \text{ TL}'lik net satışın 25 TL25 \text{ TL}'sinin faaliyet gideri olarak harcandığı anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Dikey analiz için baz (temel) alınacak rakamı (Net Satışlar) hesaplayın.
Net Satışlar = Brüt Satışlar - Satış İndirimleri = 5.500.000500.000=5.000.000 TL5.500.000 - 500.000 = 5.000.000 \text{ TL}.
Gelir tablosunun dikey analizinde daima Net Satışlar tutarı %100 kabul edilir ve diğer tüm kalemler bu tutara oranlanır.
2
Faaliyet Giderlerinin dikey yüzdesini hesaplayın.
1.250.000/5.000.000=0,251.250.000 / 5.000.000 = 0,25 (Yani %25\%25).
Bir kalemin dikey yüzdesi = (İlgili Kalemin Tutarı / Net Satışlar) formülü ile bulunur.
3
Bulunan oranın anlamını yorumlayın.
%25\%25'lik oran, işletmenin elde ettiği her 100 TL100 \text{ TL}'lik net satış gelirinin 25 TL25 \text{ TL}'sinin faaliyet giderlerine harcandığını gösterir.
Dikey yüzdeler, baz alınan 100 birimlik ana kalemin (burada net satışların) ne kadarının ilgili hesaba dağıldığını açıklar.

Anahtar Kavram

Gelir Tablosunda Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi) Baz Kuralı
Bu soruyu puanla