Soru

Zorluk: Zor7 Temel Kalite Kontrol Aracı

Bir medikal cihaz üreticisi, cerrahi implantların titanyum kaplama kalınlıklarını mikron cinsinden izlemektedir. Kaplama sürecinde ortamın doğal dinamiklerinden kaynaklanan ve sürece içsel olan 'genel (rastgele) nedenli' varyasyonlar mevcuttur. Kalite ekibinin temel amacı; bu doğal dalgalanmalar ile makine kalibrasyonunun bozulması veya malzeme yorulması gibi dışsal bir müdahale gerektiren 'özel (atanabilir) nedenli' varyasyonları istatistiksel sınırlar yardımıyla birbirinden net bir şekilde ayırmaktır. Böylece aşırı tepki (over-adjustment) hatasına düşmeden, sadece sürecin istatistiksel olarak kontrolden çıktığı anlarda düzeltici eylem yapılması hedeflenmektedir.

Buna göre, genel ve özel nedenli varyasyonları birbirinden ayırt etmek amacıyla kullanılması gereken temel kalite kontrol aracı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Histogram
  2. B
    Serpilme Diyagramı
  3. Kontrol GrafiğiCevap
  4. D
    Pareto Diyagramı
  5. E
    Balık Kılçığı (Ishikawa) Diyagramı

Cevap

Kontrol Grafiği
Kontrol Grafiği, istatistiksel süreç kontrolünün (İSK) en temel aracıdır. Grafikte yer alan merkez çizgi ile alt ve üst kontrol limitleri sayesinde, üretim sürecindeki olağan (genel) sapmalar istatistiksel sınırların içinde kalırken, olağandışı (özel/atanabilir) sapmalar sınır dışına çıkar. Bu mekanizma, kalite mühendislerinin sürece ne zaman müdahale edip ne zaman kendi haline bırakmaları gerektiğine doğru karar vermelerini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki temel ihtiyacın tespit edilmesi.
İhtiyaç, 'genel (rastgele)' ve 'özel (atanabilir)' nedenli varyasyonları istatistiksel sınırlar yardımıyla birbirinden ayırt etmek ve zaman içinde izlemektir.
Sorunun çözümüne uygun doğru kalite kontrol aracını belirleyebilmek için problemin doğası anlaşılmalıdır.
2
Araçların özelliklerinin, tespit edilen ihtiyaç ile eşleştirilmesi.
7 temel kalite kontrol aracı içinde, alt (LCL) ve üst (UCL) kontrol limitleri kullanarak sürecin kontrol altında olup olmadığını zaman ekseninde izleyen aracın Kontrol Grafiği olduğu tespit edilir.
Diğer araçlar korelasyon (Serpilme), frekans dağılımı (Histogram), kök neden tespiti (Balık Kılçığı) veya önceliklendirme (Pareto) amaçlıdır; sadece Kontrol Grafiği sınır dışına çıkan özel nedenli anormallikleri ayırır.

Anahtar Kavram

İstatistiksel Süreç Kontrolü ve Kontrol Grafikleri
Bu soruyu puanla