Soru

Zorluk: ZorBütünleşik (Toplu) Üretim Planlama

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak okullar için ileri teknoloji laboratuvar kitleri (robotik kodlama, elektronik devre vb.) üreten bir kamu işletmesi, yılın sadece üçüncü çeyreğinde (okul açılış dönemi öncesi) aşırı yüksek bir taleple karşılaşmakta, diğer çeyreklerde ise talep minimum seviyeye inmektedir. İşletmenin karşı karşıya olduğu maliyet ve operasyonel kısıtlar şu şekildedir:

• Nitelikli personel ihtiyacı ve kamu sendikal anlaşmaları nedeniyle işe alma ve işten çıkarma maliyetleri çok yüksektir.
• Kitlerin içerdiği hassas elektronik sensörlerin iklimlendirilmiş özel depolarda tutulma zorunluluğu nedeniyle stok bulundurma maliyetleri oldukça yüksektir.
• Kalite, standardizasyon ve güvenlik protokolleri gereği fason üretime (taşeron kullanımına) kesinlikle izin verilmemektedir.
• Eğitim-öğretim takvimine uyum zorunluluğu nedeniyle talebin ertelenmesi (yokluk/geciktirme) kabul edilemez bir durumdur.

İşletme yönetimi, sadece "stok bulundurma maliyetlerinin yüksekliğini" gerekçe göstererek üretim planlamasında saf bir "talebi izleme (chase demand)" stratejisi uygulama kararı almıştır.

Bu senaryoya göre, yönetimin aldığı kararın yaratacağı temel sorun ve bütünleşik üretim planlama teorisi bağlamında bu işletme için önerilmesi gereken en uygun çözüm aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Talebi izleme stratejisi, üretimi her dönem talebe eşitlemek için işgücü miktarını sürekli değiştirmeyi gerektirdiğinden yüksek işe alma/çıkarma maliyetlerine yol açacaktır; çözüm olarak işgücü sabit tutulup dalgalanmaların fazla mesai ve atıl (eksik) zaman uygulamalarıyla karşılandığı karma bir strateji benimsenmelidir.Cevap
  2. B
    Talebi izleme stratejisi, üretim miktarını tüm yıl boyunca sabit tutarak talebin karşılanmasını öngördüğünden stok maliyetlerini azaltmayacak, aksine artıracaktır; çözüm olarak dönemsel taleplere göre fason üretimin esnetilmesi gerekir.
  3. C
    Talebi izleme stratejisi, işletmenin doğrudan teorik kapasite düzeyinde çalışmasını zorunlu kıldığından sistemde sürekli darboğazlar oluşacaktır; çözüm olarak pratik kapasite ile normal kapasite arasındaki farkı kapatacak algoritmik sistemlere geçilmelidir.
  4. D
    Talebi izleme stratejisi uygulandığında, elde bulundurma maliyetlerinden tasarruf edilirken sipariş verme maliyetleri üstel olarak artacaktır; çözüm olarak ekonomik sipariş miktarı (ESM) modelinin bütünleşik planlama yerine kullanılması gerekir.
  5. E
    Talebi izleme stratejisi yalnızca işletmenin hedeflere ulaşma derecesi olan etkinliğini maksimize ederken, girdi-çıktı oranı olan verimliliğini tamamen yok edecektir; çözüm olarak sabit işgücü ile sıfır stok hedefini güden mutlak bir itme (push) sistemine geçilmelidir.

Cevap

İşletmenin talebi izleme stratejisini seçmesi, işgücü seviyesinin sürekli değiştirilmesini gerektireceği için yüksek işe alma/çıkarma maliyetleri kısıtıyla çelişecek ve büyük bir finansal yük yaratacaktır. Bu nedenle işgücünün sabit tutulduğu ve kapasitenin fazla mesai/eksik zaman ile esnetildiği karma strateji uygulanmalıdır.
Talebi izleme (chase) stratejisi, dönemler arası stok transferi yapmamak adına her dönemin üretim miktarını o dönemin talebine eşitler. Bu durum, işletmenin üretim hızını ve dolayısıyla çalışan sayısını (işe alma ve işten çıkarma yoluyla) sürekli değiştirmesini zorunlu kılar. Senaryoda açıkça işe alma ve işten çıkarma maliyetlerinin çok yüksek olduğu belirtilmiştir, bu nedenle yönetimin kararı hatalıdır. Tüm kısıtlar (yüksek stok maliyeti, yüksek işe alma/çıkarma maliyeti, fason ve yokluk yasağı) bir arada değerlendirildiğinde, ana işgücünün sabit tutulduğu ve pik talebin fazla mesai ile, düşük talebin ise eksik (atıl) zaman ile karşılandığı karma strateji tek uygulanabilir çözümdür.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki kısıtları analiz et.
İşe alma/çıkarma maliyeti çok yüksek, stok maliyeti çok yüksek, fason üretim yasak, yokluk/geciktirme yasak.
Bütünleşik planlamada en uygun strateji, maliyet ve operasyonel kısıtların optimizasyonu ile belirlenir.
2
Yönetimin seçtiği 'Talebi İzleme (Chase Demand)' stratejisinin özelliklerini kısıtlarla karşılaştır.
Talebi izleme stratejisi, üretimi talebe eşitlemek için işgücünü sürekli değiştirir. Bu durum, stok maliyetini düşürür ancak 'çok yüksek işe alma/çıkarma maliyeti' kısıtını ihlal ederek büyük zarara yol açar.
Uygulanan stratejinin temel zayıf noktasını tespit etmek.
3
Mevcut kısıtlar altında alternatif stratejileri değerlendir.
Sabit üretim (level) stratejisi stok maliyetini patlatır. Fason ve yokluk seçenekleri yasaktır. Geriye işgücünü sabit tutup kapasiteyi mesai ile esneten karma strateji kalır.
İşletme için teorik olarak en doğru olan çözümü (karma strateji) formüle etmek.

Anahtar Kavram

Bütünleşik Üretim Planlama Stratejileri (Sabit, Talebi İzleme ve Karma Stratejilerin Maliyet Analizi)
Bu soruyu puanla