Soru

Zorluk: Çok zorEğilim Yüzdeleri (Trend) Analizi

Bir tıbbi cihaz üreticisi olan Alfa Medikal A.Ş.'nin 2022-2025 dönemine ait gelir tablosundan alınan bazı kalemler aşağıda verilmiştir:

YıllarBrüt Satışlar (Bin TL)Satış İndirimleri (Bin TL)Satılan Malın Maliyeti (Bin TL)Faaliyet Giderleri (Bin TL)
202255050300100
202366060390110
2024850100510130
20251150150720150

İşletme yönetimi, finansal performansını değerlendirmek amacıyla 2022 yılını temel (baz) yıl (100100) kabul ederek gelir tablosu kalemleri için eğilim yüzdeleri (trend) analizi yapmıştır.

Yapılan analiz sonuçlarına göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. 2025 yılında satılan malın maliyeti eğilim yüzdesi %240\%240 olarak hesaplanmaktadır; maliyetlerdeki bu artış eğiliminin net satışların artış eğilimini ($200\$200) aşması, işletmenin brüt kâr marjının daraldığını göstermektedir.Cevap
  2. B
    2024 yılı satılan malın maliyeti eğilim yüzdesi %130,7\%130,7 olarak gerçekleşmiş olup, ilgili yılda maliyet artış hızı net satışlardaki artış hızının altında kalmıştır.
  3. C
    2025 yılında satılan malın maliyeti eğilim yüzdesi %72\%72 olarak bulunmuştur; hesaplanan bu oran, maliyet kontrolünde temel yıla göre önemli bir iyileşme sağlandığını kanıtlamaktadır.
  4. D
    İncelenen dönem boyunca faaliyet giderlerinin eğilim yüzdesi, net satışların eğilim yüzdesinden daha hızlı bir artış sergilemiş ve esas faaliyet kârlılığını olumsuz etkilemiştir.
  5. E
    2023 yılı için net satışların eğilim yüzdesi %120\%120, faaliyet giderlerinin eğilim yüzdesi ise %10\%10 olarak hesaplandığından, giderlerin net satışlar içindeki payı temel yıla kıyasla artış göstermiştir.

Cevap

2025 yılında satılan malın maliyeti eğilim yüzdesi %240 olarak hesaplanmaktadır; maliyetlerdeki bu artış eğiliminin net satışların artış eğilimini (%200) aşması, işletmenin brüt kâr marjının daraldığını göstermektedir.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi, eğilim yüzdeleri analizinde her kalemin ilgili yıl değeri temel yıl değerine bölünerek 100100 ile çarpılır. Soru verilerine göre önce net satışlar (Brüt Satışlar - Satış İndirimleri) bulunmalıdır. 2022 yılı net satışları 500500, 2025 yılı net satışları 10001000'dir. 2025 yılı Net Satışlar eğilim yüzdesi (1000/500)×100=200(1000 / 500) \times 100 = 200'dür. Aynı işlem SMM için yapıldığında, 2025 SMM eğilim yüzdesi (720/300)×100=240(720 / 300) \times 100 = 240 bulunur. Maliyetlerin büyüme endeksinin ($240\$240) satışların büyüme endeksini ($200\$200) geçmesi, maliyet artış hızının gelir artış hızından yüksek olduğunu kanıtlar ve bu durum matematiksel olarak brüt kâr marjını temel yıla göre daraltır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle analizde kullanılacak olan Net Satışlar kaleminin yıllar itibarıyla hesaplanması
2022: 55050=500550 - 50 = 500 (Temel Yıl)
2023: 66060=600660 - 60 = 600
2024: 850100=750850 - 100 = 750
2025: 1150150=10001150 - 150 = 1000
Eğilim yüzdeleri analizinde satış performansını ölçmek için Brüt Satışlar yerine, satış indirimleri düşülmüş Net Satışlar dikkate alınmalıdır.
2
2025 yılı Net Satışlar eğilim yüzdesinin (endeksinin) hesaplanması
1000500×100=200\frac{1000}{500} \times 100 = 200
Net satışların temel yıla kıyasla uzun vadeli gelişiminin oransal olarak tespit edilmesi.
3
2025 yılı Satılan Malın Maliyeti (SMM) eğilim yüzdesinin hesaplanması
720300×100=240\frac{720}{300} \times 100 = 240
Satılan ürün maliyetlerindeki artış ivmesinin belirlenerek satış büyümesi ile karşılaştırılabilir hale getirilmesi.
4
Net Satışlar ve SMM eğilim yüzdelerinin karşılaştırılarak kârlılığa etkisinin yorumlanması
SMM eğilim yüzdesi ($240\$240) >> Net Satışlar eğilim yüzdesi ($200\$200). Bu durum birim maliyetlerin satış fiyatlarından daha hızlı arttığını ve brüt kâr marjının daraldığını gösterir.
Eğilim yüzdelerinde gider kaleminin endeksi, gelir kaleminin endeksini aşıyorsa işletmenin kârlılığı olumsuz etkilenmektedir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri (Trend) Analizinin Hesaplanması ve Yorumlanması
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla