Soru

Zorluk: OrtaEğilim Yüzdeleri (Trend) Analizi

Aşağıdaki tabloda, bir işletmenin 2022-2025 yıllarına ait net satışlar ve satılan malın maliyeti (SMM) verileri yer almaktadır:

YıllarNet Satışlar (TL)Satılan Malın Maliyeti (TL)
2022500.000300.000
2023600.000390.000
2024750.000510.000
2025900.000630.000

2022 yılı baz (temel) yıl olarak (100) kabul edildiğinde, bu işletmenin finansal tablolarının "Eğilim Yüzdeleri (Trend) Yöntemi" ile analizi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 2025 yılı için satılan malın maliyetinin eğilim yüzdesi %210, net satışların eğilim yüzdesi ise %180 olarak gerçekleşmiş olup, brüt kâr marjı baz yıla göre daralmıştır.Cevap
  2. B
    2024 yılında satılan malın maliyetinin eğilim yüzdesi %68'dir ve bu durum maliyetlerin satışlar içindeki payını gösterir.
  3. C
    2024 yılı net satışlarının eğilim yüzdesi, bir önceki yılın satış performansına göre hesaplandığında %125 olarak bulunur.
  4. D
    2025 yılı net satışlarının eğilim yüzdesi, o yılın maliyetlerine göre oransal olarak hesaplanarak yaklaşık %143 seviyesinde gerçekleşmiştir.
  5. E
    2023 yılı için satılan malın maliyeti eğilim yüzdesi, baz yıl maliyetinin cari yıl maliyetine oranlanmasıyla yaklaşık %77 olarak hesaplanır.

Cevap

2025 yılı için SMM eğilim yüzdesinin %210, net satışların eğilim yüzdesinin %180 olarak belirlendiğini ve maliyet artışının kâr marjını daralttığını ifade eden seçenek doğrudur.
Doğru ifadede, 2025 yılı net satışlar (900.000 / 500.000 = %180) ve SMM (630.000 / 300.000 = %210) hesaplamaları eksiksiz uygulanmıştır. Eğilim analizinin en önemli faydalarından biri kalemlerin büyüme hızlarının karşılaştırılmasıdır. SMM endeksinin satış endeksini aşması (210 > 180), oransal maliyet yükünün arttığını ve brüt kâr marjının daraldığını kesin olarak ispatlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Eğilim yüzdesi temel formülünü belirle.
Eg˘ilim Yu¨zdesi=(Cari Yıl Kalem TutarıBaz Yıl Kalem Tutarı)×100\text{Eğilim Yüzdesi} = \left( \frac{\text{Cari Yıl Kalem Tutarı}}{\text{Baz Yıl Kalem Tutarı}} \right) \times 100
Eğilim analizinde her bir döneme ait veriler, başlangıç (baz) kabul edilen yıla oranlanarak zaman içindeki gelişim izlenir.
2
2025 yılı için net satışların ve satılan malın maliyetinin eğilim yüzdelerini hesapla.
Net Satışlar Eğilimi = (900.000/500.000)×100=180(900.000 / 500.000) \times 100 = 180
SMM Eğilimi = (630.000/300.000)×100=210(630.000 / 300.000) \times 100 = 210
Baz yıl olan 2022 değerleri paydaya, cari yıl olan 2025 değerleri paya yazılarak trendler bulunur.
3
Hesaplanan eğilim yüzdelerini karşılaştırarak kârlılık durumunu yorumla.
SMM artış hızı (endeks 210), Net Satışların artış hızından (endeks 180) daha yüksektir. Gider kalemindeki bu daha hızlı artış, satış kârlılığını (brüt kâr marjını) olumsuz etkiler ve daraltır.
Maliyetlerin gelirlerden daha hızlı artması, işletmenin her 100 TL'lik satışından elde ettiği brüt kârın azaldığı anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri (Trend) Analizinde hesaplama yöntemi ve kalemler arası hız karşılaştırması
Bu soruyu puanla