Soru

Zorluk: ZorYüzde Yöntemi ile Analiz (Dikey Analiz)

Hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin 20262026 yılına ait basitleştirilmiş bilançosundan alınan bazı grup toplamları aşağıda verilmiştir:
- Dönen Varlıklar Toplamı: 3.000.000 TL3.000.000 \text{ TL}
- Duran Varlıklar Toplamı: 2.000.000 TL2.000.000 \text{ TL}

İşletmenin bilançosuna uygulanan dikey analiz sonuçlarına göre, Dönen Varlıklar grubu içinde yer alan "Ticari Alacaklar" kaleminin aktif toplamı içindeki payının (genel dikey yüzde) %12\%12 olduğu saptanmıştır.

Buna göre, Ticari Alacaklar kaleminin tutarı ve bu tutarın yalnızca Dönen Varlıklar grubu içindeki payı (alt grup dikey yüzdesi) sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    360.000 TL360.000 \text{ TL} ve %12\%12
  2. B
    600.000 TL600.000 \text{ TL} ve %12\%12
  3. 600.000 TL600.000 \text{ TL} ve %20\%20Cevap
  4. D
    600.000 TL600.000 \text{ TL} ve %30\%30
  5. E
    240.000 TL240.000 \text{ TL} ve %8\%8

Cevap

Doğru seçenek, ticari alacaklar tutarının 600.000 TL600.000 \text{ TL} ve dönen varlıklar içindeki payının %20\%20 olduğunu belirten değerleri içerir.
Dikey analizde bir varlık kaleminin genel yüzdesi, o kalemin Aktif Toplamına bölünmesiyle bulunur. Aktif Toplamı, Dönen Varlıklar (3.000.000 TL3.000.000 \text{ TL}) ve Duran Varlıkların (2.000.000 TL2.000.000 \text{ TL}) toplamı olan 5.000.000 TL5.000.000 \text{ TL}'dir. Ticari alacakların aktif içindeki payı %12\%12 ise tutarı 5.000.000×0,12=600.000 TL5.000.000 \times 0,12 = 600.000 \text{ TL} olur. Alt grup dikey yüzdesi ise bu tutarın yalnızca içinde bulunduğu Dönen Varlıklar grubuna bölünmesiyle hesaplanır: 600.000/3.000.000=0,20600.000 / 3.000.000 = 0,20, yani sonuç %20\%20 oranına eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif (Varlık) Toplamının hesaplanması
3.000.000+2.000.000=5.000.000 TL3.000.000 + 2.000.000 = 5.000.000 \text{ TL}
Dikey analizde genel yüzde, bilançonun aktif toplamı baz alınarak hesaplanır. Bu nedenle ilk adımda toplam varlıkların bulunması gerekir.
2
Ticari Alacaklar kaleminin mutlak tutarının bulunması
5.000.000×0,12=600.000 TL5.000.000 \times 0,12 = 600.000 \text{ TL}
Ticari alacakların aktif toplamı içindeki payı %12\%12 olarak verildiğinden, bilanço toplamı ile bu oran çarpılarak kalemin değeri belirlenir.
3
Ticari Alacakların Dönen Varlıklar içindeki payının (alt grup dikey yüzdesi) hesaplanması
600.000/3.000.000=0,20%20600.000 / 3.000.000 = 0,20 \Rightarrow \%20
Alt grup dikey analizinde, herhangi bir kalemin tutarı içinde bulunduğu grubun toplam değerine bölünerek o grubun kendi içindeki ağırlığı bulunur.

Anahtar Kavram

Bilanço Dikey Analizinde Genel Yüzde ve Alt Grup Yüzdesi Ayrımı
Bu soruyu puanla