Examkin

Soru

Zorluk: ZorYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bir kamu bankasının Bilgi Teknolojileri (BT) Daire Başkanlığı bünyesinde konumlandırılan "Siber Güvenlik Birimi", organizasyon el kitabında yer alan resmi düzenlemeye göre; normal şartlarda Operasyon Genel Müdürlüğüne bağlı olan şube müdürlerine sadece bilgi güvenliği protokolleri alanında "uyulması zorunlu ve bağlayıcı" talimatlar verme hakkına sahiptir. Yaşanan büyük çaplı bir siber zafiyet sonrasında başlatılan soruşturmada BT Daire Başkanı, "Sürecin yürütülmesiyle ilgili tüm talimat verme yetkisini ilgili Birime devrettiğini, bu nedenle ortaya çıkan zafiyetten nihai olarak kendisinin sorumlu tutulamayacağını" savunmuştur.

Bu vakada Siber Güvenlik Biriminin şube müdürleri üzerindeki yetki türü, dayandığı temel güç kaynağı ve BT Daire Başkanının savunmasının geçerliliği sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Fonksiyonel Yetki – Yasal Güç – Savunma geçersizdir; çünkü yetki devredilse dahi yöneticinin nihai sorumluluğu ortadan kalkmaz.Cevap
  2. B
    Kurmay Yetki – Uzmanlık Gücü – Savunma geçerlidir; çünkü yetki devredildiğinde sorumluluk da devredilen tarafa geçer.
  3. C
    Emir-Komuta Yetkisi – Zorlayıcı Güç – Savunma geçersizdir; çünkü komuta birliği ilkesi gereği her astın tek bir amiri olmalıdır.
  4. D
    Fonksiyonel Yetki – Referans Gücü – Savunma geçerlidir; çünkü yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi bunu zorunlu kılar.
  5. E
    Kurmay Yetki – Yasal Güç – Savunma geçersizdir; çünkü kurmay birimlerin doğrudan icrai karar alma hakkı yoktur.

Cevap

Siber Güvenlik Biriminin belirli bir uzmanlık alanında bağlayıcı talimat verebilmesini 'fonksiyonel yetki', bunun resmi el kitabına dayanmasını 'yasal güç' olarak tanımlayan ve Daire Başkanının savunmasını 'mutlak sorumluluk' ilkesi gereği geçersiz sayan seçenektir.
Siber Güvenlik Biriminin kendi hiyerarşik çizgisi dışındaki personele sadece kendi uzmanlık alanında 'bağlayıcı' talimatlar verebilmesi 'fonksiyonel yetki'nin tanımıdır. Bu yetkinin organizasyon el kitabı gibi resmi bir dayanağı olması, French ve Raven'ın güç sınıflamasında bunun 'yasal (meşru) güç' olduğunu gösterir (uzmanlık gücü gayri resmidir, oysa burada resmi ve bağlayıcı bir hak söz konusudur). Son olarak, yönetim biliminde 'mutlak sorumluluk' (sorumluluğun devredilemezliği) ilkesi gereği, bir yönetici yetkilerini devretse dahi o işin sonuçlarına katlanma bağlamındaki nihai sorumluluğundan kurtulamaz. Bu nedenle Daire Başkanının savunması geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yetki türünün analiz edilmesi
Birim, kendi hiyerarşisinde olmayan şube müdürlerine 'sadece belirli bir alanda' ve 'bağlayıcı' emir verdiği için bu durum emir-komuta veya kurmay yetki değil, 'fonksiyonel yetki'dir.
Kurmay yetki sadece tavsiye niteliğindedir; emir-komuta ise genel ve doğrudan ast-üst ilişkisidir.
2
Vakadaki güç kaynağının tespit edilmesi
Yetkinin organizasyon el kitabında yer alan resmi bir düzenlemeye dayanması ve zorunluluk içermesi, bunun French ve Raven'ın güç tipolojisinde 'yasal (meşru) güç' kategorisine girdiğini gösterir.
Uzmanlık gücü kişisel bir kaynaktır ve tek başına 'uyulması zorunlu' resmi emir verme hakkı sağlamaz; resmi yetki her zaman yasal güçten doğar.
3
BT Daire Başkanının savunmasının yönetim ilkeleri açısından değerlendirilmesi
Yönetimde yetki devredilebilir ancak sorumluluk devredilemez (mutlak sorumluluk ilkesi). Bu nedenle başkanın savunması geçersizdir.
Yönetici, işin yapılmasından astına (veya yetki devrettiği birime) karşı yetki verse de, üst yönetime karşı nihai sorumluluğu kendisi taşımaya devam eder.

Anahtar Kavram

Fonksiyonel Yetki, Yasal Güç ve Mutlak Sorumluluk İlkesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bu konudan daha fazla soru