Tedarik zinciri optimizasyonu kapsamında hammadde alımlarını değerlendiren bir işletme, nakliye ve gümrükleme gibi her siparişte katlanılan sabit nitelikli giderlerden tasarruf etmek amacıyla tek seferde alım yaptığı parti büyüklüğünü (sipariş miktarını) artırmayı planlamaktadır.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) yaklaşımına göre, işletmenin bir defada tedarik ettiği ürün miktarını artırması sonucunda stok maliyet kalemlerinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- Yıllık sipariş verme maliyeti düşerken, yıllık elde bulundurma maliyeti artar.Cevap
- BYıllık sipariş verme maliyeti artarken, yıllık elde bulundurma maliyeti düşer.
- CToplam stok maliyeti içindeki sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri eşzamanlı olarak artar.
- DSipariş miktarının artması stok devir hızını yükselteceğinden elde bulundurma maliyeti belirgin şekilde azalır.
- EYıllık sipariş verme maliyeti sabit kalırken, ortalama stok süresi kısaldığı için elde bulundurma maliyeti düşer.
Cevap
İşletmenin tek seferde verdiği sipariş miktarını artırması, yıl içinde verilecek toplam sipariş sayısını azaltacağından yıllık sipariş verme maliyetini düşürür; ancak depoda tutulan ortalama stok miktarını yükselteceğinden yıllık elde bulundurma maliyetini artırır.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelinde, bir defada verilen sipariş miktarı (Q) ile yıllık sipariş verme maliyeti arasında ters, yıllık elde bulundurma maliyeti arasında ise doğru orantı vardır. İşletme parti büyüklüğünü artırdığında, yıllık talebi karşılamak için daha az sayıda sipariş vermek zorunda kalır ve böylece nakliye, haberleşme gibi her siparişte oluşan maliyetlerin toplamı düşer. Ancak tek seferde daha fazla ürün alındığı için depodaki ortalama stok seviyesi () yükselir. Bu durum depo kirası, sigorta, fire ve sermaye bağlama gibi elde bulundurma maliyetlerinin artmasıyla sonuçlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Maliyet İlişkileri