Examkin

Soru

Zorluk: ZorYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren ulusal düzeydeki bir kamu idaresinde Genel Müdür, yurt çapındaki taşra projelerine ilişkin ihale onay yetkisini ilgili Genel Müdür Yardımcısına devretmiştir. Genel Müdür Yardımcısı, yüksek bütçeli bir projenin ihale dosyasında Mali Hizmetler Biriminden bütçe uygunluk görüşü talep etmiş ve birimin olumlu raporuna dayanarak ihaleyi onaylamıştır. Ancak süreçte mevzuata aykırılık tespit edilmesi üzerine Sayıştay tarafından kamu zararı çıkarılmıştır.

Açılan kurum içi soruşturmada yöneticiler şu savunmaları yapmıştır:
I. Genel Müdür, ihale onay yetkisini devrettiği andan itibaren projenin yürütülmesiyle ilgili tüm idari ve hukuki sorumluluğunun tamamen ortadan kalktığını iddia etmiştir.
II. Genel Müdür Yardımcısı, Mali Hizmetler Biriminin hiyerarşik bir amir gibi hareket ettiğini ve kurum içi bağlayıcı talimatını yerine getirmekten başka seçeneği olmadığını savunmuştur.

Yönetim ve organizasyon bilimi ilkeleri bağlamında, yöneticilerin bu savunmaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I numaralı savunma "yetki ve sorumluluğun denkliği" ilkesinin doğal sonucudur; II numaralı savunma ise uzmanlığın "emir-komuta yetkisi"ne dönüşmesini yansıtmaktadır.
  2. B
    Her iki savunma da geçerlidir; çünkü uzmanlık gerektiren hususlarda kurmay birimler "yasal güç" kullanarak karar merciini doğrudan bağlama yetkisine sahiptir.
  3. C
    I numaralı savunma doğrudur ancak II numaralı savunmada uzmanların yönetici üzerinde kurduğu etki yalnızca "zorlayıcı güç" kapsamında ele alınmalıdır.
  4. I numaralı savunma "sorumluluğun mutlaklığı (devredilemezliği)" ilkesine aykırıdır; II numaralı savunma ise danışma işlevli "kurmay yetki"yi emir-komuta yetkisiyle karıştırmaktadır.Cevap
  5. E
    Savunmaların ikisi de yersizdir; Mali Hizmetler Birimi bu olayda "fonksiyonel yetki" kullandığı için Sayıştay raporundaki tüm yaptırımların tek doğrudan muhatabıdır.

Cevap

Kurul Başkanının savunması sorumluluğun devredilemezliği ilkesine, Başkan Yardımcısının savunması ise kurmay yetkinin bağlayıcı olmayan tavsiye doğasına aykırıdır. Bu tespiti yapan seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, yetki devri mekanizmasında otorite ast kademelere aktarılabilir ancak üst yöneticinin eylemin sonuçlarına dair taşıdığı nihai yükümlülük (mutlak sorumluluk) devredilemez. İkinci olarak, olaydaki Mali Hizmetler Birimi gibi destek birimleri doğrudan üretim ve yönetim hiyerarşisinin bir parçası değildir; kullandıkları yetki 'kurmay yetki'dir. Kurmay yetki, hat (emir-komuta) yöneticilerine yalnızca tavsiye vermeyi ve danışmanlık yapmayı içerir, kararı uygulama yükümlülüğü ise tamamen komuta yöneticisi olan Başkan Yardımcısındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel Müdürün yetki devri sonrası sorumluluk durumunu analiz etme
Yetki devri işleminde, karar alma hakkı devredilse de devreden yöneticinin genel denetim ve gözetimden kaynaklı nihai sorumluluğunun ortadan kalkmadığı tespit edilmiştir.
Sorumluluğun mutlaklığı (devredilemezliği) ilkesi gereği, bir üst yönetici kendi amirlerine karşı her zaman hesap vermek zorundadır.
2
Mali Hizmetler Biriminin kurum içi rolünü ve kullandığı yetki türünü belirleme
Birimin verdiği olumlu raporun bağlayıcı bir emir olmadığı, sadece karar alıcıya destek sağlayan uzmanlık tavsiyesi niteliğinde olduğu saptanmıştır.
Mali Hizmetler, Hukuk, Ar-Ge gibi birimler örgüt şemasında hiyerarşik güce (emir-komuta) değil, danışma nitelikli 'kurmay yetki'ye sahiptir.
3
Yöneticilerin savunmalarını yönetim ilkeleri çerçevesinde seçeneklerle eşleştirme
Genel Müdürün iddiasının 'sorumluluğun devredilemezliği' ilkesiyle, Yardımcının iddiasının ise 'kurmay yetkinin sınırları' ile çeliştiğini belirten seçeneğin doğru olduğu görülmüştür.
Vaka senaryosu, organizasyonlardaki yetki devri hatalarını ve hat-kurmay (komuta-kurmay) çatışmalarını sınamaktadır.

Anahtar Kavram

Yetki Devri İlkeleri ve Kurmay Yetki
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bu konudan daha fazla soru