Soru

Zorluk: OrtaMontaj Hattı Dengeleme ve Performans Ölçütleri

Savunma sanayiinde faaliyet gösteren bir kamu iktisadi teşebbüsü, yeni nesil bir taktik saha telsizinin montajı için bir üretim hattı tasarlamaktadır. Tesis, günde tek vardiya üzerinden çalışmakta olup bir vardiyadaki net çalışma süresi 88 saat olarak belirlenmiştir. Bu telsizden günde 160160 adet üretilmesi planlanmaktadır. Montaj işlemlerinin toplam süresi 13,513,5 dakika olarak hesaplanmıştır. Kurulacak hatta fiili olarak 66 istasyon kullanılmasına karar verilmiştir.

Buna göre; bu montaj hattının çevrim süresi, teorik en az istasyon sayısı ve hattın denge kaybı (boş zaman yüzdesi) sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. 33 dakika; 55 istasyon; %25\%25Cevap
  2. B
    33 dakika; 44 istasyon; %25\%25
  3. C
    33 dakika; 55 istasyon; %75\%75
  4. D
    33 dakika; 66 istasyon; %25\%25
  5. E
    33 dakika; 55 istasyon; %10\%10

Cevap

Çevrim süresi 33 dakika, teorik en az istasyon sayısı 55 istasyon ve hattın denge kaybı %25\%25 olmalıdır.
Verilen probleme göre; üretim hattının günlük net süresi 480480 dakikadır (8×608 \times 60). Günlük 160160 adet talep olduğu için çevrim süresi 480/160=3480 / 160 = 3 dakika olarak bulunur. Teorik en az istasyon sayısı, toplam görev süresinin çevrim süresine bölümüdür: 13,5/3=4,513,5 / 3 = 4,5. İş istasyonları yarım olamayacağından bu sayı bir üst tam sayı olan 55'e yuvarlanır. Performans ölçütü olarak denge kaybı (boş zaman yüzdesi) istenmiştir. Fiili olarak hatta 66 istasyon planlandığı için mevcut kapasite 6×3=186 \times 3 = 18 dakikadır. Montaj işlemleri 13,513,5 dakika tuttuğundan hattın etkinliği 13,5/18=%7513,5 / 18 = \%75 olur. Bu durumda denge kaybı (boş zaman) %100%75=%25\%100 - \%75 = \%25 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Net çalışma süresini dakikaya çevirip çevrim süresini hesaplamak.
Net Süre = 8×60=4808 \times 60 = 480 dakika. Çevrim Süresi (CC) = 480/160=3480 / 160 = 3 dakika/adet.
Çevrim süresi, bir birim ürünün üretilmesi için hatta tanınan maksimum süredir ve net sürenin talep miktarına bölünmesiyle bulunur.
2
Teorik en az istasyon sayısını hesaplamak.
Teorik İstasyon Sayısı (NminN_{min}) = Toplam İşlem Süresi / Çevrim Süresi = 13,5/3=4,513,5 / 3 = 4,5. Bu değer her zaman bir üst tam sayıya yuvarlanacağı için en az 55 istasyon gereklidir.
Bir istasyonda çevrim süresinden daha fazla zaman harcanamaz. Kalan küsuratlı zaman için ayrı bir istasyon açılması zorunludur.
3
Hattın etkinliğini ve ardından denge kaybını hesaplamak.
Etkinlik (EE) = Toplam İşlem Süresi / (Fiili İstasyon Sayısı ×\times Çevrim Süresi) = 13,5/(6×3)=13,5/18=0,7513,5 / (6 \times 3) = 13,5 / 18 = 0,75 (%,75\%,75). Denge Kaybı = 10,75=0,251 - 0,75 = 0,25 (%,25\%,25).
Denge kaybı, montaj hattındaki kullanılamayan boş zamanların yüzdesini ifade eder ve hattın etkinliğinin (verimliliğinin) %100\%100'den çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Montaj hattı dengeleme problemlerinde çevrim süresi, teorik en az istasyon sayısı, hat etkinliği ve denge kaybı hesaplamaları.
Bu soruyu puanla