Soru

Zorluk: ZorYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bağımsız bir idari otoritede Başkan Yardımcısı, iş akışını hızlandırmak ve karar alma süreçlerini yalınlaştırmak amacıyla sektörel faaliyet izinlerine dair onay yetkisini İzinler Dairesi Başkanına devretmiştir. Bir başvuru dosyasının incelenmesi sırasında Daire Başkanı, karmaşık bir mevzuat hükmünün yorumlanmasında tereddüde düşmüş ve Kurum Hukuk Müşavirliğinden resmi görüş talep etmiştir. Hukuk Müşavirliği, belirli bir hukuki yorumun benimsenmesi gerektiği yönünde yazılı bir mütalaa sunmuş ve Daire Başkanı bu mütalaa doğrultusunda işlem tesis etmiştir. Ancak tesis edilen işlemin bir süre sonra yargı kararıyla iptal edilip kuruma ağır bir tazminat yükümlülüğü doğurması üzerine idari soruşturma başlatılmıştır. Bu soruşturma kapsamında;

- Başkan Yardımcısı, ilgili konudaki imza ve onay yetkisini devrettiği için ortaya çıkan sonuçtan sorumlu tutulamayacağını,
- Daire Başkanı ise kendi iradesiyle değil, Hukuk Müşavirliğinin talimat niteliğindeki görüşünü uyguladığı için sorumluluğun kendisinde olmadığını

savunmuştur.

Yönetim ve organizasyon ilkeleri dikkate alındığında, yöneticilerin bu savunmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Başkan Yardımcısının savunması yetki devrinde geçerli olan "mutlak sorumluluk" ilkesine, Daire Başkanının savunması ise Hukuk Müşavirliğinin yalnızca "kurmay yetki"ye sahip olduğu gerçeğine aykırıdır.Cevap
  2. B
    Yetki devri işlemiyle birlikte eylemin doğuracağı tüm sonuçların sorumluluğu da devredilen makama geçtiği için Başkan Yardımcısı haklı, emir-komuta zincirini ihlal eden Daire Başkanı haksızdır.
  3. C
    Daire Başkanı, Hukuk Müşavirliğinin "uzmanlık gücüne" dayanan bağlayıcı ve yasal talimatını harfiyen uyguladığı için haklıdır; Başkan Yardımcısı ise "yetki ve sorumluluğun denkliği" ilkesi gereği kusursuzdur.
  4. D
    Hukuk Müşavirliğinin uzmanlık gerektiren konularda hazırladığı mütalaalar hiyerarşik yapıda doğrudan "emir-komuta yetkisi" oluşturduğundan, oluşan kamu zararından yalnızca mütalaayı veren birim sorumludur.
  5. E
    Hukuk Müşavirliği mevzuat yorumunda departmanlar üstü bir "fonksiyonel yetki" kullandığı için Daire Başkanı savunmasında haklı, işleyişi denetlemeyen Başkan Yardımcısı ise haksızdır.

Cevap

Başkan Yardımcısının savunmasının 'mutlak sorumluluk' ilkesine, Daire Başkanının savunmasının ise Hukuk Müşavirliğinin 'kurmay yetki'sine aykırı olduğunu belirten seçenektir.
Yönetim biliminde yetki devri, işi yapma yetki ve sorumluluğunu asta aktarsa da, üst yöneticinin eylemin genel sonuçlarına dair 'mutlak sorumluluğunu' ortadan kaldırmaz. Bu sebeple Başkan Yardımcısı sorumluluktan kaçamaz. Diğer yandan Hukuk Müşavirliği, icracı bir birim olmayıp 'kurmay (danışma) yetki' kullanır. Kurmay birimlerin mütalaaları yol göstericidir ancak nihai karar merci olan emir-komuta yöneticisi (Daire Başkanı) mütalaaya uyarak tesis ettiği işlemin yasal ve idari sorumluluğunu kendisi taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkan Yardımcısının yetki devrine ilişkin savunmasını yönetim ilkeleri çerçevesinde analiz et.
Yönetim biliminde 'yetki devredilebilir ancak sorumluluk devredilemez (mutlak sorumluluk)' ilkesi geçerlidir. Yetkiyi devreden yönetici, sonucun genel başarısından veya başarısızlığından doğan yönetim sorumluluğundan kurtulamaz. Bu nedenle Başkan Yardımcısının savunması geçersizdir.
Yetki devri mekanizmasının temel sınırlarını belirlemek için.
2
Daire Başkanının Hukuk Müşavirliğinin görüşüne dayanarak sorumluluktan kaçma savunmasını yetki türleri açısından incele.
Hukuk Müşavirliği gibi destek birimleri icracı (emir-komuta) değil, danışman (kurmay) konumundadır. Verdikleri görüşler uzmanlık bilgisine dayalı tavsiye niteliğinde olup bağlayıcı bir emir değildir. Kararı alan ve uygulayan emir-komuta yöneticisi (Daire Başkanı) sorumluluğu üstlenmek zorundadır. Daire Başkanının savunması da geçersizdir.
Kurmay yetki ile emir-komuta yetkisi arasındaki ayrımın, karar alma sorumluluğuna etkisini tespit etmek için.
3
Elde edilen sonuçları seçeneklerle eşleştir.
Her iki yöneticinin de yönetim ve organizasyon ilkelerine (Mutlak Sorumluluk ve Kurmay Yetki sınırları) aykırı savunma yaptığı sonucuna varılır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yetki Devri (Mutlak Sorumluluk İlkesi) ve Kurmay Yetki
Bu soruyu puanla