Soru

Zorluk: ZorNakit ve Pazarlanabilir Menkul Kıymet Yönetimi

Küresel tedarik zincirinde yaşanan ani kesintiler, elektronik bileşen üretimi yapan kurumsal bir şirketin ham madde temin sürelerini öngörülemez hâle getirmiştir. Geçmişte günlük nakit giriş ve çıkışlarını kesin bir doğrulukla (deterministik olarak) tahmin edebilen şirket, mevcut durumda nakit akışlarında yüksek bir günlük varyans ve asimetrik sapmalarla karşı karşıyadır. Şirketin hazine departmanı, likidite riskini güvence altına alırken aynı zamanda âtıl nakdin yaratacağı fırsat maliyetini (kârlılık kaybını) optimum düzeyde dengelemek için nakit yönetimi politikasını güncellemek istemektedir.

Buna göre, şirket yönetiminin nakit ve pazarlanabilir menkul kıymet yönetimi kapsamında alacağı aşağıdaki kararlardan hangisi finansal yönetim ilkeleri açısından doğrudur?

  1. Nakit akışlarındaki rastlantısallık nedeniyle Baumol modeli yerine stokastik yapıdaki Miller-Orr modelinin benimsenmesi, ihtiyat güdüsüyle bulundurulan nakit alt sınırının yükseltilmesi ve kilitli kutu (lock-box) gibi uygulamalarla tahsilat şamandırasının (float) daraltılmasıCevap
  2. B
    Nakit döngüsü süresini kısaltarak firmada kalan likiditeyi artırmak amacıyla, müşterilerden yapılacak tahsilatlara ilişkin posta ve işlem şamandırası sürelerinin uzatılması, tedarikçilere yapılacak nakit çıkışlarında ise ödeme şamandırasının daraltılması
  3. C
    Likidite açıklarını günlük olarak izlemek ve modelin gerektirdiği nakit kontrol sınırlarını anlık belirleyebilmek için, doğrudan nakit giriş-çıkışlarını (tahsilat ve tediyeyi) gösteren nakit akım tablosu yerine tahakkuk esasına dayalı net işletme sermayesi fon akım tablolarının referans alınması
  4. D
    Yüksek belirsizlik ortamında dahi kârlılığı maksimize edebilmek için agresif çalışma sermayesi politikasına geçiş yapılarak dönen varlıkların toplam varlıklar içindeki payının asgari seviyeye indirilmesi ve serbest nakdin işletme faaliyetlerinden ziyade spekülasyon güdüsüyle kullanılması
  5. E
    İşletmenin acil işlem güdülü nakit ihtiyacını karşılamak üzere, yurt içi piyasalardan kaynaklanan 30-60 gün vadeli standart ticari alacakların vadesinden önce hızla nakde dönüştürülmesinde, faktoring sözleşmeleri yerine yalnızca orta ve uzun vadeli yatırım mallarında kullanılan forfaiting yönteminin uygulanması

Cevap

Rastlantısal nakit akışlarına uygun olarak Miller-Orr modelinin seçilmesi, ihtiyat güdülü alt sınırın artırılması ve tahsilat şamandırasının daraltılmasını içeren stratejik karar doğrudur.
Doğru strateji; nakit akışlarının rastlantısal olduğu durumlarda çalışabilen tek araç olan Miller-Orr modelinin kullanılması, artan belirsizlik karşısında ihtiyat güdüsüyle tutulan asgari nakit sınırının (güvenlik marjının) yükseltilmesi ve işletmenin likiditesini güçlendirmek için tahsilat şamandırasının (kilitli kutu vb. yöntemlerle) daraltılarak nakit girişinin hızlandırılmasıdır. Bu adımların tümü likidite-kârlılık ödünleşimini yüksek belirsizlik ortamına en uygun şekilde adapte eder.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki nakit akışı yapısının analiz edilmesi
Nakit giriş ve çıkışları kesin (deterministik) yapıdan, varyansı yüksek (stokastik/rastlantısal) yapıya geçmiştir.
Kullanılacak nakit yönetim modelini belirlemek için çevre koşullarının tespiti şarttır.
2
Uygun nakit yönetimi modelinin seçilmesi
Kesinlik varsayan Baumol modeli yerine, dalgalanmalara uygun üst, alt ve dönüş noktaları olan Miller-Orr modeli tercih edilmelidir.
Baumol modeli rastlantısal nakit akışlarında optimal nakit bakiyesini yönetemez.
3
Nakit tutma güdülerinin risk profiline göre uyarlanması
Belirsizlik ve varyans arttığı için 'ihtiyat güdüsüyle' tutulan güvenlik nakit stoku (alt sınır) yükseltilmelidir.
Beklenmeyen ödeme krizlerini önlemek ve likidite riskini düşürmek ancak ihtiyat bakiyesinin artırılmasıyla mümkündür.
4
Nakit döngüsü ve şamandıra (float) optimizasyonunun yönünün belirlenmesi
Tahsilat şamandırası (postada veya işlemde geçen süre) daraltılmalı/kısaltılmalı, nakit girişleri hızlandırılmalıdır.
Likiditeyi artırıp dış kaynak ihtiyacını azaltmanın temel yolu alacakları en kısa sürede tahsil etmektir.

Anahtar Kavram

Nakit Yönetim Modelleri ve Şamandıra (Float) Optimizasyonu
Bu soruyu puanla