Examkin

Soru

Zorluk: ZorStok Yönetimi

Bir perakende işletmesi, stok kontrol süreçlerinde verimliliği artırmak amacıyla mevcut sipariş politikalarını gözden geçirmektedir. İşletmenin temel satış kalemlerinden biri olan belirli bir ürün için yıllık talebi 50.00050.000 birim, her bir tedarik işlemi için katlanılan sabit sipariş maliyeti 200200 TL ve bir birim ürünün yıllık elde bulundurma maliyeti ise 55 TL'dir. İşletme hâlihazırda lojistik kolaylık sağlaması amacıyla bu ürünü her seferinde 5.0005.000 birimlik partiler hâlinde sipariş etmektedir.

Buna göre, işletmenin stok yönetiminde Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modeline geçiş yapması durumunda, yıllık toplam stok maliyetinde (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) nasıl bir değişim meydana gelir?

  1. 4.5004.500 TL azalır.Cevap
  2. B
    7.5007.500 TL azalır.
  3. C
    12.00012.000 TL azalır.
  4. D
    3.0003.000 TL artar.
  5. E
    10.00010.000 TL azalır.

Cevap

Yıllık toplam stok maliyeti 4.5004.500 TL azalır.
İşletme başlangıçta tek seferde 5.0005.000 birim sipariş vererek sipariş maliyetlerini düşük tutmaktadır (2.0002.000 TL), ancak bu politika yüksek miktarda stok tutulmasına yol açarak elde bulundurma maliyetini 12.50012.500 TL'ye çıkarmaktadır (Toplam: 14.50014.500 TL). ESM formülü uygulandığında optimal sipariş miktarı 2.0002.000 birim olarak bulunur. Bu yeni düzeyde, sipariş maliyeti 5.0005.000 TL'ye yükselirken, ortalama stoku yarıdan fazla azalttığı için elde bulundurma maliyeti 5.0005.000 TL'ye düşer (Toplam: 10.00010.000 TL). Başlangıçtaki toplam maliyet ile yeni optimal maliyet kıyaslandığında, işletme toplam stok maliyetinde 4.5004.500 TL'lik bir düşüş (tasarruf) elde eder.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut durumdaki toplam stok maliyetinin hesaplanması.
Sipariş Sayısı = 50.000/5.000=1050.000 / 5.000 = 10. Yıllık Sipariş Maliyeti = 10×200=2.00010 \times 200 = 2.000 TL. Ortalama Stok = 5.000/2=2.5005.000 / 2 = 2.500 birim. Yıllık Elde Bulundurma Maliyeti = 2.500×5=12.5002.500 \times 5 = 12.500 TL. Mevcut Toplam Maliyet = 2.000+12.500=14.5002.000 + 12.500 = 14.500 TL.
Maliyet tasarrufunu veya artışını ölçmek için referans noktası olarak mevcut poliçenin toplam maliyeti bulunmalıdır.
2
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünün uygulanarak optimal sipariş miktarının bulunması.
ESM=2×D×SH=2×50.000×2005=4.000.000=2.000ESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 50.000 \times 200}{5}} = \sqrt{4.000.000} = 2.000 birim.
Toplam stok maliyetlerini minimize eden teorik ideal sipariş seviyesi belirlenmelidir.
3
ESM seviyesindeki optimal toplam stok maliyetinin hesaplanması.
Yeni Sipariş Sayısı = 50.000/2.000=2550.000 / 2.000 = 25. Yeni Sipariş Maliyeti = 25×200=5.00025 \times 200 = 5.000 TL. Yeni Ortalama Stok = 2.000/2=1.0002.000 / 2 = 1.000 birim. Yeni Elde Bulundurma Maliyeti = 1.000×5=5.0001.000 \times 5 = 5.000 TL. Optimal Toplam Maliyet = 5.000+5.000=10.0005.000 + 5.000 = 10.000 TL.
Yeni modele geçildiğinde işletmenin katlanacağı minimum maliyet yükünün hesaplanması gerekir.
4
Mevcut maliyet ile optimal maliyet arasındaki farkın alınması.
14.500 TL (Eski)−10.000 TL (Yeni)=4.500 TL14.500 \text{ TL (Eski)} - 10.000 \text{ TL (Yeni)} = 4.500 \text{ TL} net maliyet azalışı tespit edilir.
ESM modeline geçişin net finansal etkisini (farkını) bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Maliyet Optimizasyonu
Bu soruyu puanla

Konular

Stok Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru