Soru

Zorluk: Ortaİşe Alım ve Seçim Süreci

Bir kamu kurumunda uzman yardımcılığı kadrosu için sözlü sınav (mülakat) yapılmaktadır. Komisyon üyeleri, arka arkaya mülakata alınan adayları değerlendirmektedir. İlk iki aday, sorulan mesleki sorulara oldukça yetersiz cevaplar vermiş ve genel olarak düşük bir performans sergilemiştir. Üçüncü aday ise sorulara yalnızca asgari düzeyde, standart cevaplar vermesine ve ekstra bir yetkinlik göstermemesine rağmen, komisyon üyeleri tarafından kendinden önceki iki adayın olumsuz performansı referans alınarak 'çok başarılı ve üstün nitelikli' olarak değerlendirilmiş ve adaya yüksek puan verilmiştir.

Buna göre, komisyon üyelerinin mülakat sürecinde düştüğü değerlendirme hatası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Hale (Halo) etkisi
  2. Kontrast (Zıtlık) etkisiCevap
  3. C
    Kalıpyargı (Stereotipleme)
  4. D
    Merkezi eğilim hatası
  5. E
    Benzerlik (Kendine benzetme) etkisi

Cevap

Kontrast (Zıtlık) etkisi
Verilen senaryoda üçüncü aday nesnel olarak ortalama bir performans göstermiş olmasına rağmen, kendinden hemen önceki adayların çok kötü performans sergilemesi nedeniyle komisyonun gözünde 'zıtlık' (kontrast) yaratmış ve olduğundan çok daha başarılı algılanmıştır. Seçim sürecinde bir adayın kendinden hemen önceki veya sonraki adayların performansıyla kıyaslanarak (onların çok iyi veya çok kötü olması sebebiyle) hatalı değerlendirilmesine Kontrast (Zıtlık) Etkisi denir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki değerlendirme sürecinin temel belirleyicisini tespit etme
Komisyon üyeleri üçüncü adayı kendi yetkinliklerine (standart cevaplarına) göre değil, kendinden önceki iki adayın kötü performansına göre değerlendirmiştir.
Değerlendirme hatalarını birbirinden ayırmak için hatanın kaynağını (adayın kendi özelliği mi, grubun özelliği mi yoksa önceki adaylar mı) bulmak gerekir.
2
Tespit edilen durumu teorik kavramla eşleştirme
Bir adayın performansının, kendinden hemen önce mülakata giren adayların performansının etkisi altında kalınarak (zıtlık oluşturacak şekilde) olduğundan daha iyi veya daha kötü algılanması durumu Kontrast (Zıtlık) etkisi olarak adlandırılır.
Mülakat hataları literatüründe ardışık değerlendirmelerde ortaya çıkan algısal yanılgı bu kavramla ifade edilir.

Anahtar Kavram

İşe Alım ve Seçim Sürecinde Mülakat (Algı) Hataları
Bu soruyu puanla