Examkin

Soru

Zorluk: ZorDenetim (Kontrol) Süreci ve Türleri

Ulaştırma alanında faaliyet gösteren bir kamu iktisadi teşebbüsünde, yeni nesil elektrikli trenlerin hatta alınmasıyla birlikte ilk seferler başlamıştır. Operasyon Kontrol Merkezi başmühendisi, trenler seyir hâlindeyken anlık enerji tüketim verilerini sistem üzerinden izlemekte ve bu verileri önceden belirlenmiş optimum sarfiyat standartlarıyla karşılaştırmaktadır. Sistemde rüzgâr direnci gibi dış faktörler nedeniyle standart değerlerin aşıldığı tespit edildiğinde, makinistlere anında hız optimizasyonu talimatı verilerek enerji tüketimi, sefer tamamlanmadan hedeflenen sınırlar içerisine çekilmektedir.

Buna göre, başmühendisin gerçekleştirdiği bu yönetsel faaliyet, temel yönetim fonksiyonları ve ilgili türleri bağlamında aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

  1. Denetim fonksiyonunun eşzamanlı (sürecin içinde) kontrol türüCevap
  2. B
    Denetim fonksiyonunun ileriye dönük (önleyici) kontrol türü
  3. C
    Denetim fonksiyonunun geriye bildirimli (sonuç) kontrol türü
  4. D
    Planlama fonksiyonunun taktiksel hedefleri revize etme süreci
  5. E
    Örgütleme fonksiyonunun emir-komuta ilişkilerini işletme adımı

Cevap

Doğru cevap, sürecin yürütülmesi esnasında standartlardan sapmaların anlık olarak tespit edilip düzeltilmesini ifade eden denetim fonksiyonunun eşzamanlı (sürecin içinde) kontrol türüdür.
Verilen senaryoda denetim sürecinin tüm adımları teorik sırasıyla yer almaktadır: Standartların varlığı (optimum sarfiyat), ölçüm yapılması (anlık izleme), karşılaştırma (standart değerlerin aşıldığının tespiti) ve düzeltici eylem (hız optimizasyon talimatı). Bu sürecin tamamının faaliyet devam ederken, yani tren seyir hâlindeyken ve sefer bitmeden anında gerçekleştirilmesi, bu uygulamanın kesin olarak 'Eşzamanlı (Sürecin İçinde) Kontrol' olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki eylemlerin zamanlamasını (öncesi, sırası, sonrası) tespit et.
Başmühendisin müdahalesi 'trenler seyir hâlindeyken' ve 'sefer tamamlanmadan' gerçekleşmektedir.
Zamanlama, denetim türünü (ileri, eşzamanlı, geri) belirleyen en kritik temel faktördür.
2
Metindeki kavramsal süreç adımlarını yönetim fonksiyonlarıyla eşleştir.
Standartların belirlenmesi, anlık izleme (ölçüm), karşılaştırma ve düzeltici eylem talimatı verilmesi doğrudan 'denetim (kontrol) sürecinin' aşamalarıdır.
Yöneticinin anlık talimat vererek planı esnetmesi ile mevcut standarda uymak için düzeltici eylem yapması arasındaki farkı ayırt etmek (Planlama/Örgütleme vs. Denetim) gerekir.
3
Zamanlama ile yönetim fonksiyonunu sentezle.
Faaliyet devam ederken yapılan ölçüm ve düzeltici eylem birleşimi, 'Eşzamanlı Denetim' kavramını verir.
Sürecin aksamadan veya kalıcı zarara yol açmadan o an içinde toparlanması eşzamanlı kontrolün mantığını yansıtır.

Anahtar Kavram

Zamanlamasına Göre Denetim Türleri ve Denetim Süreci
Bu soruyu puanla

Konular

Denetim (Kontrol) Süreci ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru