Examkin

Soru

Zorluk: ZorYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde Genel Müdür, artan hatalı ürün oranlarını düşürmek amacıyla Kalite Kontrol biriminde görevli mühendislere, hiyerarşik olarak kendilerine bağlı olmamasına rağmen fabrika üretim bantlarını doğrudan durdurma talimatı verme hakkı tanımıştır. Fabrika çalışanlarının, mühendislerin verdikleri bu talimatlara salt yasal zorunluluktan öte, onların derin teknik bilgi birikimine duydukları saygıdan dolayı itirazsız uydukları görülmüştür. Ancak bir süre sonra, mühendislerin yetkilerini zamanında kullanmamaları neticesinde oluşan milyonlarca liralık zarardan dolayı, Sayıştay denetimlerinde mühendisler değil, bu yetkiyi devreden Genel Müdür sorumlu tutulmuştur.

Bu senaryoda yer alan;
I. Mühendislere üretim bandını durdurma hakkı verilmesi,
II. Çalışanların mühendislere teknik bilgilerinden dolayı itaat etmesi,
III. Zarardan doğrudan Genel Müdürün sorumlu tutulması

durumları yönetim ve organizasyon literatüründeki hangi kavramlarla sırasıyla doğru olarak eşleşmektedir?

  1. Fonksiyonel yetki - Uzmanlık gücü - Mutlak sorumluluk ilkesiCevap
  2. B
    Kurmay yetki - Yasal güç - Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi
  3. C
    Emir-komuta yetkisi - Karizmatik güç - İstisna ilkesi
  4. D
    Kurmay yetki - Referans gücü - Komuta birliği ilkesi
  5. E
    Fonksiyonel yetki - Zorlayıcı güç - Kademe zinciri ilkesi

Cevap

Senaryodaki durumlar sırasıyla; Fonksiyonel yetki, Uzmanlık gücü ve Mutlak sorumluluk ilkesi kavramlarına karşılık gelmektedir.
Senaryoda yer alan üç farklı durum, yönetim bilimindeki spesifik kavramlarla birebir eşleşmektedir. Kalite biriminin (kurmay) üretim birimine (komuta) kendi uzmanlık alanında doğrudan talimat verebilmesi 'Fonksiyonel Yetki'nin tanımıdır. Astların yöneticinin veya uzmanın teknik bilgisi, becerisi veya deneyimi nedeniyle ona itaat etmesi French ve Raven'a göre 'Uzmanlık Gücü'dür. Yöneticinin yetki devretmesine rağmen ortaya çıkan olumsuz sonuçlardan dolayı hesap verme yükümlülüğünün (nihai sorumluluğunun) devam etmesi ise 'Mutlak Sorumluluk İlkesi' (Sorumluluk devredilemez) ile açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
I. durumu analiz et: 'Mühendislere üretim bandını durdurma hakkı verilmesi'
Mühendisler kurmay personeldir ancak onlara kendi hiyerarşik çizgileri dışındaki üretim bandına doğrudan müdahale hakkı (emir verme) tanınmıştır. Bu durum kurmay yetkinin aşıldığını ve 'Fonksiyonel Yetki' kullanıldığını gösterir.
Fonksiyonel yetki, bir uzmanın kendi uzmanlık alanıyla ilgili konularda, başka bölümlerdeki personele doğrudan emir ve talimat verebilme hakkıdır.
2
II. durumu analiz et: 'Çalışanların mühendislere teknik bilgilerinden dolayı itaat etmesi'
French ve Raven'ın güç tipolojisine göre, kaynağını kişinin sahip olduğu özel bilgi, beceri ve deneyimden alan güç türü 'Uzmanlık Gücü'dür.
Metinde itaat sebebinin 'derin teknik bilgi birikimine duyulan saygı' olduğu açıkça belirtilmiştir.
3
III. durumu analiz et: 'Zarardan doğrudan Genel Müdürün sorumlu tutulması'
Yöneticiler yetkilerini astlarına devredebilirler ancak o işin nihai hesabını verme yükümlülüklerinden kurtulamazlar. Bu ilke 'Mutlak Sorumluluk İlkesi' (Sorumluluğun Devredilemezliği) olarak adlandırılır.
Yetki devrinde sorumluluk aşağıya inmez, sadece yetki ve işin yapılması aktarılır.

Anahtar Kavram

Organizasyonlarda Yetki ve Güç Türleri ile Yetki Devri İlkeleri

Daha Fazla Pratik

Mutlak sorumluluk ilkesi ile yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi arasındaki farkları soran farklı vaka analizleri çözmeniz önerilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bu konudan daha fazla soru