Soru

Zorluk: Çok zorEndüstriyel İlişkiler ve Sendikacılık

Bir imalat işletmesinin ana fabrikasında (metal işkolu) operatör olarak çalışan ve işyerinde örgütlü yetkili sendikaya üye olan bir personel, 15 Mayıs tarihinde e-Devlet kapısı üzerinden sendika üyeliğinden çekilme (istifa) bildiriminde bulunmuştur. Süreç devam ederken, işletme yönetimi operasyonel bir yeniden yapılanma kararı alarak bu personeli 22 Mayıs tarihinde, şirketin tamamen farklı bir işkolunda (ticaret/büro) faaliyet gösteren ve hukuken ayrı bir işyeri sicil numarasına sahip genel müdürlük binasına kalıcı olarak atamış, fiili geçiş aynı gün sağlanmıştır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu personelin sendika üyeliğinin sona erme tarihi ve mevcut toplu iş sözleşmesinden (TİS) doğan haklarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Sendika üyeliği, işkolu değişikliğinin gerçekleştiği 22 Mayıs tarihinde kendiliğinden sona erer ve personel yeni işyerinde eski işyerine ait TİS hükümlerinden dayanışma aidatı ödeyerek dahi yararlanamaz.Cevap
  2. B
    Çekilme bildirimi 15 Mayıs'ta yapıldığı için üyelik bir aylık yasal ihbar süresinin dolduğu 15 Haziran'da sona erer ve personel bu tarihe kadar TİS haklarından eksiksiz yararlanmaya devam eder.
  3. C
    Üyelik 22 Mayıs'ta işkolu değişikliği nedeniyle düşse de, personel yeni işyerindeyken yetkili sendikaya dayanışma aidatı ödemek şartıyla eski TİS hükümlerinden yararlanmayı sürdürebilir.
  4. D
    İşverenin tek taraflı görev yeri değişikliği devam eden istifa sürecini hukuken durduracağından, personelin sendika üyeliği askıya alınır ve TİS hakları yeni bir sendikaya geçene kadar korunur.
  5. E
    Sendika üyeliği bir aylık bekleme süresi olan 15 Haziran'da kesin olarak sona erer; ancak personel farklı işkoluna geçtiği için bu ara dönemde yalnızca temel ücret haklarından faydalanabilir.

Cevap

Personelin sendika üyeliği 22 Mayıs'ta kendiliğinden düşer ve yeni işyerinde (farklı işkolu olduğu için) dayanışma aidatı ile de olsa eski TİS'ten faydalanması mümkün değildir.
6356 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince, normal şartlarda sendikadan istifa bir ay sonra geçerlilik kazansa da, aynı maddenin 4. fıkrasına göre 'işkolu değiştiren işçinin sendika üyeliği kendiliğinden sona erer'. Bu kural emredicidir ve bekleme süresini ortadan kaldırır. Dolayısıyla üyelik 22 Mayıs'ta bitmiştir. Ayrıca, Toplu İş Sözleşmeleri ancak yetkili oldukları işkolu ve işyeri düzeyinde uygulanabilir. Personel tamamen farklı bir işkoluna (ticaret/büro) geçtiği için, metal işkoluna ait TİS'ten dayanışma aidatı ödeyerek yararlanması yasal olarak imkansızdır.

Adım Adım Çözüm

1
İstifa (çekilme) sürecinin genel kuralını analiz et.
6356 sayılı Kanun Md. 19/1'e göre e-Devlet üzerinden yapılan istifa, bildirimin sendikaya ulaşmasından itibaren 1 ay sonra (15 Haziran) geçerli olur.
Normal şartlarda üyeliğin ne zaman düşeceğini belirlemek için genel kuralın tespit edilmesi gerekir.
2
İşkolu değişikliği istisnasını (Md. 19/4) olaya uygula.
Kanuna göre 'İşkolu değiştiren işçinin sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.' Personel 22 Mayıs'ta farklı işkoluna atandığı için 1 aylık süre beklenmez, üyelik derhal düşer.
Olaydaki iki farklı hukuki durumun (istifa ve işkolu değişikliği) çatışması halinde hangi kuralın baskın geleceğini bulmak şarttır.
3
TİS kapsamı ve dayanışma aidatı şartlarını değerlendir.
Dayanışma aidatı ödeyerek TİS'ten yararlanmak, ancak sözleşmenin uygulandığı işyerinde/işkolunda çalışmaya devam etmekle mümkündür. Personel tamamen farklı bir işkoluna geçmiştir.
Üyeliği sona eren personelin yeni durumunda eski TİS haklarının devam edip etmeyeceğinin yasal dayanağını kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi ve Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma Koşulları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla