Şirket Birleşmeleri Alıştırma Soruları — KPSS İşletme

Soru 1Soru →

X Anonim Şirketi, Y Anonim Şirketi'ni hisse değişimi (mübadele) yoluyla devralarak birleşme kararı almıştır. Birleşme öncesi şirketlere ait finansal veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Veriler	X A.Ş. (Devralan)	Y A.Ş. (Devrolunan)
Yıllık Net Kâr	$8.000.000$ TL	$3.000.000$ TL
Ödenmiş Sermaye (Hisse Sayısı)	$2.000.000$ adet	$1.000.000$ adet
Hisse Senedi Piyasa Fiyatı	$40$ TL	$20$ TL

X A.Ş., Y A.Ş.'nin her $1$ adet hissesi için kendi hisselerinden $0,5$ adet (değişim oranı: $0,5$ ) verecektir. Şirketlerin birleşmesi sonucunda faaliyet giderlerinde sağlanacak tasarruflar nedeniyle yıllık toplam net kârda $1.000.000$ TL'lik bir sinerji etkisi yaratılacağı öngörülmektedir.

Buna göre, birleşme sonrası X A.Ş.'nin Hisse Başına Kârı (HBK) kaç TL olacaktır?

4,00

4,40

4,80

6,00

7,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4,80

Cevap

Birleşme sonrası Hisse Başına Kâr 4,80 TL olarak hesaplanır.

Birleşme sonrası Hisse Başına Kâr (HBK), toplam net kârın (sinerji dâhil) birleşme sonrası ulaşılacak toplam hisse sayısına bölünmesiyle bulunur. Birleşen şirketlerin kârı ve sinerji tutarı toplamı

12.000.000

TL'dir. İhraç edilecek

500.000

adet yeni hisse ile birlikte X A.Ş.'nin toplam hisse sayısı

2.500.000

adede yükselir. Bu iki değerin birbirine oranlanması sonucunda yeni HBK

4,80

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Devralınan şirket ortaklarına verilecek yeni hisse senedi sayısının bulunması.

1.000.000 \times 0,5 = 500.000

adet yeni hisse senedi ihraç edilecektir.

Y A.Ş.'nin mevcut hisse sayısı ile belirlenen değişim oranı çarpılarak X A.Ş.'nin ihraç etmesi gereken hisse miktarı belirlenir.

2

Birleşme sonrası oluşacak toplam ödenmiş sermayenin (hisse sayısının) hesaplanması.

2.000.000 + 500.000 = 2.500.000

adet toplam hisse senedi.

Devralan şirketin mevcut hisselerine, devrolunan şirketin ortaklarına verilecek yeni hisseler eklenerek yeni sermaye yapısı bulunur.

3

Birleşme sonrası toplam net kârın sinerji etkisi de dâhil edilerek bulunması.

8.000.000 + 3.000.000 + 1.000.000 = 12.000.000

TL toplam net kâr.

Her iki şirketin birleşme öncesi kârları toplanır ve birleşmeden doğan maliyet avantajı (sinerji) ilave edilir.

4

Toplam kârın toplam hisse sayısına bölünerek yeni Hisse Başına Kârın (HBK) bulunması.

12.000.000 / 2.500.000 = 4,80

TL

Hisse başına kâr, işletmenin elde ettiği toplam net kârın piyasadaki toplam hisse adedine oranlanması ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Şirket Birleşmelerinde Değişim Oranı, Sinerji ve Hisse Başına Kâr (HBK) Hesaplaması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

Lojistik sektöründe faaliyet gösteren Kuzey A.Ş., aynı sektördeki Güney A.Ş.'yi hisse değişimi (mübadele) yoluyla devralarak yatay birleşme gerçekleştirme kararı almıştır. Her iki şirkete ait birleşme öncesi özet finansal veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Kalem	Kuzey A.Ş.	Güney A.Ş.
Yıllık Net Kâr	$30.000.000$ TL	$8.000.000$ TL
Tedavüldeki Hisse Sayısı	$3.000.000$ Adet	$2.000.000$ Adet
Hisse Senedi Piyasa Fiyatı	$100$ TL	$40$ TL

Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, Güney A.Ş. ortaklarına ellerindeki her $2$ adet Güney A.Ş. hissesi için $1$ adet Kuzey A.Ş. hissesi verilecektir (Değişim Oranı = $0,5$ ). Şirket yönetimleri, bu birleşme sonucunda ölçek ekonomilerinden faydalanılarak yıllık $4.000.000$ TL tutarında vergi sonrası net sinerji (kâr artışı) yaratılacağını öngörmektedir.

Buna göre, birleşme işlemi tamamlandıktan sonra Kuzey A.Ş.'nin beklenen Hisse Başına Kâr (HBK) tutarı kaç TL olacaktır?

6,00

7,50

8,40

9,50

10,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $10,50$

Cevap

Birleşme işlemi sonrasında beklenen Hisse Başına Kâr (HBK) tutarı

10,50

TL olacaktır.

Birleşme sonrası Hisse Başına Kâr (HBK), yeni kurulan entegre yapının toplam net kârının, toplam tedavüldeki hisse sayısına bölünmesiyle bulunur. Toplam kâr; Kuzey A.Ş.'nin kârı, Güney A.Ş.'nin kârı ve sinerjinin toplamından (

30M + 8M + 4M = 42M

) oluşur. Toplam hisse sayısı ise Kuzey A.Ş.'nin mevcut hisseleri ile Güney A.Ş. ortaklarına verilecek yeni hisselerin toplamıdır (

3M + (2M \times 0,5) = 4M

). Bu değerler birbirine oranlandığında (

42.000.000 / 4.000.000

) Hisse Başına Kâr

10,50

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Birleşme sonrası hedeflenen toplam net kârın hesaplanması

30.000.000 + 8.000.000 + 4.000.000 = 42.000.000

TL

Birleşen yapının toplam kârı; devralan şirketin mevcut kârı, hedef şirketin mevcut kârı ve birleşmeden doğacak sinerjinin toplamına eşittir.

2

Güney A.Ş. ortaklarına verilecek yeni ihraç hisse sayısının bulunması

2.000.000 \times 0,5 = 1.000.000

Adet

Hedef şirketin mevcut hisse sayısı ile belirlenen değişim oranı çarpılarak yeni çıkarılacak hisse miktarı saptanır.

3

Birleşme sonrası toplam hisse senedi sayısının tespit edilmesi

3.000.000 + 1.000.000 = 4.000.000

Adet

Devralan Kuzey A.Ş.'nin mevcut hisselerine, hedef şirket ortaklarına dağıtılan yeni hisseler eklenir.

4

Birleşme sonrası beklenen Hisse Başına Kâr (HBK) tutarının hesaplanması

42.000.000 \div 4.000.000 = 10,50

TL

Yeni yapının beklenen toplam net kârı, birleşme sonrası tedavülde olacak toplam hisse sayısına bölünerek HBK bulunur.

Anahtar Kavram

Şirket Birleşmelerinde Sinerji ve Değişim Oranının Hisse Başına Kâra Etkisi

Alternatif Yöntem

Hisse başına kâr (HBK) artışı üzerinden de gidilebilir: Birleşme öncesi Kuzey A.Ş. HBK'sı

10

TL'dir. Birleşmenin getirdiği ek kâr (Güney A.Ş. kârı + Sinerji =

12M

) yeni payda yapısına dağıtıldığında aradaki fark tespit edilerek de aynı sonuca ulaşılır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 3Soru →

Perakende sektöründe faaliyet gösteren Kırmızı A.Ş.'nin piyasa değeri $150.000.000 \text{ TL}$ , aynı sektördeki rakibi Beyaz A.Ş.'nin piyasa değeri ise $90.000.000 \text{ TL}$ 'dir. Bu iki şirket yatay birleşme kararı almıştır. Birleşme sonrasında sağlanacak operasyonel verimlilikler ve maliyet tasarrufları sayesinde, ortaya çıkacak yeni şirketin toplam piyasa değerinin $275.000.000 \text{ TL}$ olacağı öngörülmektedir.

Buna göre, bu şirket birleşmesi sonucunda ortaya çıkması beklenen sinerji değeri aşağıdakilerden hangisidir?

60.000.000 \text{ TL}

125.000.000 \text{ TL}

35.000.000 \text{ TL}

240.000.000 \text{ TL}

275.000.000 \text{ TL}

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $35.000.000 \text{ TL}$

Cevap

Şirket birleşmesi sonucunda ortaya çıkması beklenen sinerji değeri

35.000.000 \text{ TL}

'dir.

Sinerji, iki şirket birleştiğinde ortaya çıkan yeni şirketin değerinin, şirketlerin birleşmeden önceki bağımsız değerleri toplamından fazla olması durumudur. Sinerji hesaplaması 'Birleşik Şirketin Değeri - (A Şirketinin Değeri + B Şirketinin Değeri)' formülüyle yapılır. Verilen senaryoda, birleşmeden önceki toplam değer

150.000.000 + 90.000.000 = 240.000.000 \text{ TL}

'dir. Birleşme sonrası değer ise

275.000.000 \text{ TL}

olarak öngörüldüğünden yaratılan sinerji

275.000.000 - 240.000.000 = 35.000.000 \text{ TL}

olur.

Adım Adım Çözüm

1

Birleşme öncesi şirketlerin ayrı ayrı piyasa değerlerinin toplamını hesaplayın.

150.000.000 \text{ TL} + 90.000.000 \text{ TL} = 240.000.000 \text{ TL}

Sinerjiyi bulabilmek için öncelikle şirketlerin birleşmeden önceki bağımsız değerlerinin toplamını bilmek gerekir.

2

Birleşik şirketin öngörülen piyasa değerinden, birleşme öncesi toplam değeri çıkararak sinerjiyi bulun.

275.000.000 \text{ TL} - 240.000.000 \text{ TL} = 35.000.000 \text{ TL}

Sinerji, birleşmenin yarattığı ek değerdir ve formülü:

\text{Sinerji} = V_{AB} - (V_A + V_B)

şeklindedir.

Anahtar Kavram

Sinerji Etkisi ve Hesaplanması

Soru 4Soru →

Teknoloji alanında donanım üretimi yapan Omega A.Ş., yazılım geliştirme odaklı faaliyet gösteren Sigma A.Ş.'yi devralarak dikey birleşme gerçekleştirme kararı almıştır. Şirketlerin birleşme öncesi finansal verileri aşağıda verilmiştir:

Omega A.Ş.:
- Yıllık Net Kâr: $24.000.000 \text{ TL}$
- Tedavüldeki Hisse Senedi Sayısı: $4.000.000 \text{ Adet}$

Sigma A.Ş.:
- Yıllık Net Kâr: $8.000.000 \text{ TL}$
- Tedavüldeki Hisse Senedi Sayısı: $2.000.000 \text{ Adet}$

Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, Sigma A.Ş.'nin her $1$ adet hissesi için $0,5$ adet Omega A.Ş. hissesi verilecektir (Değişim Oranı = $0,5$ ). Ayrıca, donanım ve yazılım entegrasyonu sayesinde birleşme sonrası birleşik şirketin her yıl ilave $4.000.000 \text{ TL}$ net sinerji yaratacağı öngörülmektedir.

Buna göre, birleşme sonrası Omega A.Ş.'nin Hisse Başına Kârı (HBK) kaç TL olarak gerçekleşecektir?

5,60

6,00

6,40

7,20

9,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $7,20$

Cevap

Birleşme sonrası hisse başına kâr (HBK)

7,20 \text{ TL}

olacaktır.

Birleşme işlemlerinde yeni şirketin Hisse Başına Kârı (HBK), birleşen tüm şirketlerin net kârları ile sinerjinin toplamının, yeni oluşan toplam hisse adedine bölünmesiyle bulunur. Burada toplam net kâr

24.000.000 + 8.000.000 + 4.000.000 = 36.000.000 \text{ TL}

olmaktadır. Yeni ihraç edilecek hisse sayısı ise

2.000.000 \times 0,5 = 1.000.000

adettir. Böylece toplam hisse sayısı

5.000.000

adede ulaşır.

36.000.000

bölü

5.000.000

işlemi sonucunda doğru değer olan

7,20 \text{ TL}

bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Birleşme sonrası birleşik şirketin toplam net kârını hesapla.

Toplam Net Kâr =

24.000.000 + 8.000.000 + 4.000.000 = 36.000.000 \text{ TL}

Birleşme sonrasında devralan şirketin net kârı, devredilen şirketin net kârı ve beklenen sinerji (ek kâr) toplanarak yeni kazanç hacmi bulunur.

2

Devredilen şirket hisseleri karşılığında ihraç edilecek yeni hisse sayısını belirle.

İhraç Edilecek Hisse =

2.000.000 \times 0,5 = 1.000.000 \text{ Adet}

Mübadele (değişim) oranına göre hedef şirketin mevcut hisse sayısı ile değişim oranı çarpılarak devralan şirketin sermaye artırımı hesaplanır.

3

Birleşme sonrası toplam hisse senedi sayısını hesapla.

Toplam Hisse Sayısı =

4.000.000 + 1.000.000 = 5.000.000 \text{ Adet}

Devralan şirketin mevcut hisse sayısı ile yeni ihraç edilen hisse sayısı toplanarak birleşik şirketin toplam pay adedi bulunur.

4

Yeni Hisse Başına Kâr (HBK) değerini hesapla.

Yeni HBK =

\frac{36.000.000}{5.000.000} = 7,20 \text{ TL}

Toplam net kâr, toplam hisse senedi sayısına bölünerek yatırımcıların hisse başına düşen yeni kâr payı bulunur.

Anahtar Kavram

Şirket Birleşmelerinde Sinerji ve Hisse Değişim Oranının Hisse Başına Kâra (HBK) Etkisi

Şirket Birleşmeleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar